تعریف جنگ انقلابی
جنگ انقلابی مرحلهای از بروز درگیری و
خشونت بین نیروهای انقلابی حاکم یا دولتهای بیگانه و حامیان آنها در داخل کشور یا خارج از مرزهاست.
دید کلی
بطور کلی جنگهای انقلابی را به رغم داشتن یک یا چند عنصر از مفهوم
انقلاب نمیتوان دقیقا یک انقلاب تلقی نمود. بلکه آن را باید بخشی یا فصلی از روند انقلاب بدانیم که در مرحله خاصی از جریان انقلاب برای ضربه زدن بر پیکره
نهادهای نظامی ، اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی نظام یا تضعیف قدرت ، به آن نیاز میباشد.
سیر تحولی و رشد
قبل از انقلاب 1917 نیروهای مارکسیت به رهبری
لنین چهار سال تمام علیه
نیکلای دوم ، آخرین بازمانده نظام سلطنتی سلسله رومانفهای شوروی ، جنگیدند تا توانستند آن نظام را از پای در آوردند و نظم جدید انقلابی مورد نظر خود را شکل دهند. برای آغاز این جنگ انقلابی لنین به هدیه کوچکی نیاز داشت که همان
جنگ جهانی اول بود که در سال 1914 بین
امپراتوریهای روسیه ،
آلمان ،
اتریش ،
مجارستان ،
عثمانی و
ایتالیا بوقوع پیوست. همچنان سیر تحولی جنگهای انقلابی ادامه یافت.
بررسی وضعیت اجتماعی دوران قبل از
انقلاب فرانسه نشان میدهد که طبقات اجتماعی فرانسه از سه طبقه
روحانیون ،
نجبا و
رعایا تشکیل میشد و
حکومت موروثی بود. طبقه نوپا و نو ظهور
بوژوازی در اثر رونق
تجارت و بازرگانی فرانسه با مستعمراتش به مال و ثروتی بیکران رسیده و مایل بود خود را به طبقه نجبا و بالای جامعه ارتقا دهد. از طرف دیگر وضعیت بد و نابسامان اقتصادی برای طبقات پایین اجتماع و نارضایتی عمومی مردم از امتیازات نابجای هیئت حاکم و مالیاتهای سنگین دولتی ، آنها را به سوی جنگی انقلابی علیه لویی شانزدهم کشاند، تا اینکه انقلابیون پیروز شدند. و جامعه در نهایت به حالت تعادل و آرامش رسید.
انواع جنگهای انقلابی
- جنگ انقلابی داخلی :
این نوع جنگ عموما بین نیروهای انقلابی از یک طرف و قدرت حاکم از طرف دیگر صورت می گیرد. اهداف نیروهای مبارز ، تضعیف حکومت و در نهایت واژگونی رژیم سیاسی حاکم است که به روشهای مختلف سیاسی ، تبلیغاتی و نظامی صورت میپذیرد.
- جنگ انقلابی خارجی :
در این جنگ انقلابیون علیه دولتهای استعمارگر و حامی رژیم سیاسی حاکم میجنگند. و معتقدند که تا این نیروهای بیگانه در کشورشان حاکمیت داشته باشند، هیچگونه استقلال ، پیشرفت و آزادی برای آنها معنی و مفهومی نخواهد داشت. آنها با تقویت احساسات ملیگرایانه و آزادیخواهی به بسیج نیروهای مردمی دست میزنند تا نیروهای بیگانه و عوامل داخلی را شکست دهند. این نوع مبارزه را مبارزه آزاد یبخش یا جنگ رهاییبخش نیز گفته اند.
همچنین ببینید