نویسنده: استاد اکبر صوتی (کرمانی)
ناشر: شرکت چاپ و نشر لیلی
چاپ اوّل: زمستان 1380
در میان هنرهای سنّتی، مشبّک که موضوع اصلی این کتاب است، جایگاه خاصّی دارد. در سراسر قرون میانه، بهترین مصنوعات چوب مخصوص درها، پنجرهها و منبرهای مساجد منبّت و مشبّک کاری بوده و در ساخت ضریح اماکن متبرّکه، قالبسازیها، درها و پنجرهها و ... استادان درودگر کارشان را به کمال رساندند.
بعد از ورود اسلام به ایران، درودگری رونق فراوان یافت به طوری که در، پنجره، منبرهای مساجد و ... با منبّت و مشبّککاری تزیین شد و قابسازی و شبکهسازی پنجرهها و سقفها رواج کامل یافت. فانوسهای مزیّن (منبّت و مشبّک) بر تارک منارههای مساجد جا گرفت و درهای کندهکاری شده به زیبایی بناهای مساجد افزود.
مشبّک کاری که یکی از شاخههای منبّت است، در تزیین قابها و سایر وسایل تجمّلی کاربرد دارد و معمولاً بر روی چوبهای گوناگون، عاج و استخوان انجام میشود.
در مشبّککاری از وسایلی چون کاغذ، چسب چوب، متّه، ارّهمویی، کمانهی مشبّک، سمباده، چکّش، گاز انبر، چوب (تخته سهلایی)، آلومینیوم، مس و چرم استفاده میشود.
برای این کار، ابتدا طرح یا خط موردنظر را بر روی تخته، فلز یا چرم که زمینهی اصلی کار است میچسبانند و پس از بررسی و علامتگذاری روی طرح، نقاطی که باید بریدهشود، مشخّص و سپس با متّه سوراخ میشود. پس از آن با استفاده از ارّه مویی نقشهای اضافه بریده میشود و طرح به صورت مشبّک باقی میماند، سپس با استفاده از سمباده طرح پرداخت و صیقل داده میشود. مدّت انجام کار بر روی یک تابلو بسته به پیچیدگی و ظرافت طرح گاه تا یک سال طول میکشد. از این هنر برای تزیین قابها و سایر وسایل تجمّل استفاده میشود و معمولاً بر روی چوبهای گوناگون و عاج و استخوان انجام میگیرد.
این کتاب که به جرأت میتوان گفت، تنها منبع مکتوب و مصور معرف هنر مشبّککاری است در چهار بخش و دو فصل نوشته شدهاست.
بخش اوّل، راجع به زندگی نامهی `استاد صوتی` و تصویر 178 اثر از وی به صورت رنگی و واضح نمایان است.
بخش دوّم، شامل دو فصل میباشد که فصل اوّل به تعریف فلسفه و سنّت و پیوند بین زیبایی، عشق، هنر قدسی و سنّت پرداخته و در فصل دوّم هنرهای چوبی خصوصاً هنر مشبّک تعریف شده و با اشاره به کلیات این هنرها، ضمن تعریف لغوی و وسایل و ابزار به توضیح مراحل و فرآیند انجام کار و انواع مختلف در این هنر پرداخته شدهاست.
«حمید محمدظاهری، کارشناس هنرهای تجسّمی»
امتیاز: 0.00
وزارت آموزش و پرورش > سازمان پژوهش و برنامهريزی آموزشی
شبکه ملی مدارس ایران رشد
ارسال ها: 252
شما باید یک عنوان و متن وارد کنید!