اهمیت آموزش و لزوم تلفیق آموزش هنرهای سنتی و آکادمیک از نظر کارشناسان:
بیتردید آموزش در زندگی انسان از اهمّیّت ویژه ای برخوردار است چرا که آموزش، سازندگی، بهبود و تعالی را به همراه دارد و از وظایف انبیاء،اولیاء و بزرگان عالم بشریّت بوده است. مقام شامخ انسان در پرتو آموزش و پرورش صحیح ، متجلّی شده و در مقابله با آفاتی چون: فقر، جهل، بی سوادی، خرافات و وابستگی های مختلف فرهنگی ،سیاسی و اقتصادی مصونیّت می یابد و استعدادهای او از این طریق شکوفا میگردد. آموزش کلید به راستی رساندن هستی انسان و شکوفا کردن همهی تواناییهای سرشتی است که در درون هستی وی نهفته است، بی گمان باید پذیرفت هر گاه انسان در پرتو آموزش و پرورش برازنده و شایسته قرار نگیرد ، هرگز نمی تواند آن چه را که در درون دارد آشکار سازد و راه کمال و پیشرفت را بپیماید و در سیمای راستین انسانی در آید. رشد و توسعهی منابع انسانی سبب بینش و بصیرت عمیقتر، دانش و معرفت بالاتر و توان و مهارت بیشتر انسان شده و موجبات نیل به اهداف جامعه و سازمان را با کارآیی و اثربخشی بهتر و بیشتر به وجود میآورد. همگام با پیچیدهتر شدن مشاغل، بر اهمّیّت آموزش نیز افزوده شدهاست. زمانی که مشاغل ساده بودند، به آسانی فراگرفته می شدند و دگرگونیهای فنّی تأثیر اندکی در آن داشت، از این رو نیاز چندانی به افزایش یا تغییر مهارتها وجود نداشت امّا دگرگونیهای پر شتابی که ربع قرن اخیر در جوامع پیشرفته رخ داده،فشار روزافزونی را وارد آورده است تا محصولات و خدماتی را که تولید می شود، چگونگی تولید و عرضه ی آنها نوع مشاغل مورد نیاز و مهارت های لازم برای انجام دادن این مشاغل را با وضعیّت موجود وفق دهند.
این احتمال که فرد جوانی مهارتی را بیاموزد و آن را تا حدود چهل سال کار خود بدون تغییر بنیادی ادامه دهد،دیگر بسیار ضعیف و حتّی محال است. در این میان `آموزش هنر` از دیرباز، جایگاه ویژهی خود را دارد. چرا که هنر تجلّی آداب و سنن و به طور کلّی جلوه ای از تاریخ ملل جهان به شمار میآید. امروزه آکادمیک و علمی کردن هنرهای سنّتی و بومی بحث هر محفل هنری و علمی شده است. آن چه برجستگی خاص به `هنر سنّتی` میدهد حفظ استقلال و خلّاقیّت فکری صنعتگر در ساخت اشیاء گوناگون است که موجب شده تا هر کالایی دست ساز برای خود هویّتی داشته باشد و این درست بر خلاف حالتی است که در مورد محصولات ماشینی با تولید انبوه مشاهده میشود.
امروزه هنر بیشتر متوجهی تولیداتی شده که متکی بر ابتکارات و خلاقیتهای فردی در امر تولید به صورت ایجاد تنوّع فوق العاده در طرحها، نقوش و رنگها میباشد. نادیده گرفتن این موارد در آموزشهای مربوط به هنرهای سنّتی منجر به بی ارزش شدن این هنر میشود.
لذا سرزمین ایران نیز به سبب وسعت، تنوّع شرایط جغرافیایی ، وجود آثار و بناهای بی شمار تاریخی، گوناگونی عادات و سنّتها، زمینهی بسیار مطلوبی برای ابداع و خلق و همچنین آموزش طرح ها و نقوش قابل استفادهی صنعتگران دستی با الهام از نقوش و طرحهای قدیمی فراهم میباشد به گونه ای که نه تنها باید از نفوذ پدیدههای مخرّب بیگانه به قلمروی هنر سنّتی ایران جلوگیری شود، بلکه ضرورت دارد با آموزش حساب شده در این خصوص اصالت طرحهای هر منطقه از کشور نیز حفظ گردد . در این صورت دیگر لزومی نخواهد داشت، تا قالی طرح کاشان در منطقهی سیستان و یا جنوب خراسان بافته شود چه با این جابهجایی طرحها، نه تنها قالی بافت زابل یا بیرجند قالی کاشان نشده بلکه به اعتبار جهانی قالی کاشان نیز لطمه وارد خواهد کرد.
چگونه میتوان دیگر شاهد چنین مواردی نبود؟ چگونه میتوان هنرهای سنّتی کشورمان را به تمام دنیا شناساند؟ چگونه میتوان در عین حال که اصالت هنر سنّتی را حفظ می کنیم به ابداع و نوآوری در این خصوص روی آوریم .
آموزش دانشگاهی هنرهای سنّتی می تواند ما را در دست یافتن به این اهداف یاری کند همان طور که می دانیم از گذشته ی دور آموزش به صورت سنّتی و سینه به سینه صورت می گرفته ،ولی اکنون با پیشرفت علم و تکنولوژی و مبادلات بین کشوری، دیگر این آموزش جوابگوی نیازهای افراد نخواهد بود. این ضرورت کاملاً احساس می شود که مراکز آموزش علمی و دانشگاهی ضمن تلاش در جهت احیاء و ترویج هنرهای بومی و سنّتی، زمینه ی لازم را برای تنوّع هر چه بیشتر و جلوگیری از انحراف ذهن صنعتگران به موضوعات نامأنوس بیگانه با فرهنگ و محیط خود فراهم سازند .
مهمترین هدفهای آموزش علمی هنر، تشویق، کمک و راهنمایی صنعتگران دستی (بویژه نسل جوان) و هم چنین بالا بردن سطح اطّلاعات تخصّصی و حرفهای آنها با توجّه به زمینههای متفاوت فرهنگی موجود در کشور، حفظ وتقویت `صنایع دستی` و تجلّی آن به عنوان رکن عمدهای از حیات فرهنگی ملّت کشور، ایجاد همبستگی میان صنعتگران دستی سراسر جهان، فراهم کردن زمینه و ایجاد تخصّص در زمینهی هنرهای بومی و سنّتی در مناطق جهان میباشد.
در پایان لازم به ذکر است که آموزش هنرها به صورت `دانشگاهی` به این معنی نیست که ما آموزش سنّتی را زیر پا گذاردهایم. آموزش سنّتی ریشهی آموزشهای دانشگاهی به حساب میآید چرا که خمیرمایه ی تمامی آموزش ها از ابتدای خلقت بشریّت، از همین آموزش ها بوجود آمده است و اینک برای گسترش این آموزش ها و شناساندن هنرهای سنّتی به تمامی دنیا ناگزیر از روی آوردن به آموزش های علمی می باشیم و در این میان نباید هنرمندان و استادان ناشناس بی شماری را که بسیاری از شگفت های هنری و صنایع دستی ایران را آفریده اند فراموش کرد.
امتیاز: 0.00
وزارت آموزش و پرورش > سازمان پژوهش و برنامهريزی آموزشی
شبکه ملی مدارس ایران رشد
ارسال ها: 252
شما باید یک عنوان و متن وارد کنید!