در حدود سال 1301 قمری مارسل اگوست دیولافوی فرانسوی به دستیاری سفیر فرانسه در تهران امتیاز حفاری واستخراج آثار باستانی را در شوش از ناصرالدین شاه گرفت. وی با همسر خود و عده ای از متخصصین باستان شناسی فرانسوی، از آن جمله بابنع وهوسه به ایران آمد و مدت دوسال به کاوشهای علمی در شوش ادامه داد و قسمت مهمی از آثار نفیس دوره های تاریخی پیش از اسلام ، خاصه دورة تمدن عیلامی را کشف کرد و بر طبق امتیازنامه نیمی از آن آثار را به دولت ایران تسلیم نمود و بقیه را به پاریس فرستاد، آن آثار اکنون در موزه لوور پاریس موجود است.
در دورة مظفرالدین شاه حدود سالهای 1314 -1325 قمری دولت فرانسه امتیاز کاوشهای علمی برای کشف آثار باستانی را در سراسر خاک ایران برای ابد و به طور نامحدود از مظفرالدین شاه گرفت.
مطابق این امتیاز:
1- خرابه ها و مناطق باستانی ایران به دو قسمت تقسیم شده بود. 1- شوش 2- سایر نواحی باستانی ایران
2- در مورد شوش مقررات و شرایط خاصی پیش بینی شد و حفاری در سایر نواحی ایران نیز تابع مقرراتی بود که از طرف ناصرالدین شاه به دیولافوی منظور گردیده بود.
3- بر طبق این امتیاز آنچه از حفاری در سراسر خاک ایران، به غیر از ناحیه شوش به دست می آمد بایستی بالمناصفه بین دولت ایران و دارندة امتیاز تقسیم شود.
4- لیکن کلیه اشیاء و جواهرات و آنچه از حفریات شوش عاید هیئت علمی فرانسوی می شود کلا متعلق به دولت فرانسه بود.
5- پس از صدور امتیاز نامه دولت فرانسه یکی از بزرگان باستانشناسی خود موسوم به کنتا دمرگان را که در مصر مشغول تحقیقات علمی بود به ایران فرستاد و او عازم شوش شد.
6- دمرگان از سال 1317 قمری تا 1320 با عدة زیادی کارگر وهیئت همراه که تعداد آنها به 1200 نفر می رسید به عملیات حفاری در شوش و تلها و پشته های ناحیه شوش ادامه داد.
7- دمرگان حدود 5000 قطعه از آثار باستانی ایران را در این مدت از زیر خاک بیرون آورد او آنها را در 183 صندوقجای داد و با خود به پاریس برد و در سال 1318 قمری در نمایشگاهی از آثار مکشوفه ایران در پاریس در معرض تماشای مردم قرار داد.
|
|
امتیازات روس ها در این دوره :
1. امتیاز ساختن راه
2. امتیاز معادن قرابه داغ
3. ایجاد تعرفه جدید گمرکی
4. تمدید امتیاز شیلات
امتیاز فرانسویان در این دوره :
1. کاوشهای علمی در ایران
ج: امتیازات انگلیسیها در این دوره :
1. مسئله نفت و کشف و استخراج آن :
o امتیاز نفت به رویتر در ایران
o جستجوی اولیه نفت در ایران
o جلب توجه انگلیسی ها به نفت ایران
o امتیاز دارسی در نفت ایران
i. ویلیام ناکس دارسی
o آغاز استخراج نفت در ایران
2. واگذاری امتیاز تلگراف
|
|
