منو
 صفحه های تصادفی
درس محیط زیست دریایی
آل باو ند _ شاخه اسپهبدیه
کاربر:حکیم احمدی
کوه عینین، کوه رمات
چگونه به حرف درآمدن کودک کمک کنیم؟
فام کره
امام حسین علیه السلام و تفسیر آیه 35 سوره نور و آیه 36 سوره قصص
کاربر:امین صلحی
التهاب عنبیه
عایشه
 کاربر Online
231 کاربر online
 : هنر
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline دبیر گروه هنر 3 ستاره ها ارسال ها: 252   در :  دوشنبه 18 مهر 1390 [10:25 ]
  خط در گذر زمان - بخش ششم
 

سده‌ی هشتم از دوره‌های درخشان هنر خط است. دو جریان مهم این سده عبارت است از:
الف: شاگردان بی‌واسطه یاقوت که سبب گسترش و بالا رفتن سطح کیفی خوشنویسی در نسخه‌های خطی شدند. از آن جمله‌اند: احمد بن سهروردی، یوسف مشهدی، سیدحیدر جلی‌نویس، ارغون کاملی، نصرالله طیب عراقی و مبارک شاه زرین قلم تبریزی که بیشتر نسخه‌های نفیس این دوره به خط ایشان است.
ب: هنرمندانی که از قلم‌هایی چون توقیع و رقاع دست به ابداع خطی به نام تعلیق زدند، خط تعلیق در این دوره به دست هنرمندانی چون: خواجه تاج سلمانی اصفهانی، عبدالحی منشی استرآبادی، درویش عبدالله سلطانی، شهاب‌الدین عبدالله مروارید و سپس خواجه اختیار منشی گنابادی و نجم‌الدین مسعود ساوجی به اوج کمال رسید. از آخرین استادان خط تعلیق محمدکاظم واله اصفهانی است که سنگ مزار زیبای وی در اصفهان به خط خودش می‌باشد.
از استادان بزرگ سده‌ی نهم و دهم باید به عبدالله صیرفی ، بایسنغر میرزا ، سلطان ابراهیم، شمس بایسنغری، عبدالله طباخ هروی، کمال‌الدین حسین هروی، علاءالدین تبریزی و عبدالباقی تبریزی اشاره کرد.
از اواخر سده‌ی هشتم، کاربرد خطوط ششگانه در ایران رو به کاهش رفت و بیشتر نسخه‌های موجود به خط نسخ یا به ندرت تعلیق نوشته شد. در این دوره خط تعلیق را به خط‌های ششگانه (سته) اضافه کردند تا خط‌ها هفتگانه (سبعه) شود. دومین خط ویژه‌ی ایرانیان نیز از اواخر همین سده، پیدایش خود را اعلام کرد. درباره‌ی علت نامگذاری خط نستعلیق که عروس خطوط اسلامی خوانده شده است دو نظر وجود دارد:
الف: این خط از ترکیب خط نسخ و تعلیق پیدا شده‌است:
وضع فرمود او ز ذهن دقیق از خط نسخ و از خط تعلیق
ب: این خط نسخ‌کننده‌ی تعلیق است و با رونق گرفتن(نستعلیق) خط تعلیق منسوخ شد.
میرعلی تبریزی (ف 850ق) نخستین کسی است که خط نستعلیق را قانونمند ساخت و نامش در شمار واضعان خط ثبت شد.
نسختعلیق اگر خفی و جلی است واضع‌الاصلی خواجه میرعلی است
تا که بوده‌ست عالم و آدم هرگز این خط نبوده در عالم
کاتبانی که کهنه و نویند خوشه‌چینان خرمن اویند

تصویر


سیدعلی آن جهان تحقیق شد واضع خط نسختعلیق
البته تا کنون نسخه‌ای که قطعاً به خط وی باشد شناسایی نشده است و تنها آثاری به وی منسوب گردیده‌است. گفتنی است که نسخه‌هایی نیز دیده شده که پیش از میرعلی تبریزی به خط نستعلیق متوسط و ناپخته نوشته شده است. از جمله مجموعه اشعار به خط معروف بغدادی که پیش از 788ق کتابت شده و اکنون در کتابخانه‌ی کاخ گلستان نگهداری می‌شود و نیز نسخه‌ای از دیوان سلطان احمد جلایر که به خط صالح‌بن علی رازی در سال 800ق به قلم نستعلیق است و اکنون در کتابخانه‌ی مسجد ایاصوفیه استانبول است.

ادامه دارد...ERROR!ERROR!

  امتیاز: 0.00