منو
 کاربر Online
496 کاربر online
 : خلاقیت
برای پاسخ دادن به این ارسال باید از صفحه قبلی اقدام کنید.   کاربر offline دبیر گروه خلاقيت ارسال ها: 224   در :  یکشنبه 03 مرداد 1389 [12:21 ]
  تکنیک بارش فکری
 

مجموعه تکنیک هایی که در این بخش عنوان می شوند ترجمه ای است از نوشته ی رابرت هریس robert harris)2002( www.viruasalt.com) ).
تکنیک بارش فکری محصول نظریات آلکس آزبورن است alex Osborn که یکی از تکنیک های بسیار شناخته شده و قدرتمند در تفکر خلاق محسوب می شود .شما می توانید برای آشنایی کامل با این نظریه به کتاب وی به نام کاربرد تخیل مراجعه نمایید . در این تکنیک ، عقاید و ایده هایی خلق می شوند که اهداف آن عبارتند از :

1- خارج شدن از تفکر قالبی و رایج عموم مردم که به این تفکر عادت دارند و خو گرفته اند .

2- خلق و تولید مجموعه ای از ایده ها که ما از بین آن ها، بعضی از آن موارد را انتخاب می کنیم چرا که انسان به دنبال ا
نتخاب است و هیچ کسی تمایلی ندارد که فقط یک انتخاب داشته باشد یا برای حل مساله فقط یک راه حل در اختیار داشته باشد. این تکنیک برای حل مشکلات و یورش به آن ها و برای حل مسایل خاص به کار می رود یا برای زمانی که ما به ایده های خوب ، بکر و جدیدی نیاز داشته باشیم کاربرد دارد . تکنیک بارش فکری هم می تواند به صورت فردی و هم به صورت گروهی شامل 2 تا 10 نفر کاربرد داشته باشد که آن ها ایده هایی را د رجلسه ارائه می کنند و ما زمانی به بهترین نتیجه در این تکنیک دست می یابیم که موارد ذیل مورد توجه قرار گیرند.

1- اجتناب ورزیدن از قضاوت و داوری در جلسه :

در زمانی که ایده هایی مطرح می شوند خواه از جانب ما باشند یا از جانب دیگران ، نباید قضاوت و داوری در مورد آن ایده ها به کار رود و نباید به هر ایده ای که مطرح می شود ایراد گرفته شود یا آن ایده مورد ارزشیابی قرار نگیرد و این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است . تمام ایده ها می باید یادداشت شوند و اگر قضاوت و ارزشیابی قرار است صورت گیرد باید با احتیاط انجام پذیرد و بهتر است در همان زمان نباشد و به زمانی بعد موکول شود. ما این طور آموزش دیده ایم که در تفکر خود ، خیلی سریع مسایل را تحلیل کنیم و اغلب می خواهیم که فوراً به نتیجه ی عملی یک ایده یا طرح دست پیدا کنیم و خلاقیت و در برابر آن ، انتقاد، چنین وضعی را دارند . ایده ای مطرح می شود و سپس مورد انتقاد قرار می گیرد زیرا ما به دنبال نتیجه ی عملی هستیم . رابطه ی خلاقیت و انتقاد مانند رابطه ی یک آب پاش پر از سم با یک گیاه نورسته است که موجب از بین رفتن آن نشا می شود.

2- آزادانه فکر کردن :

باید ذهن را در جلسه رها کرد و اجازه داد تا افکار سرکش و خارج از عرف ظهور پیدا کنند البته باید افکار عجیب و ایده های متعددی مطرح شوند که حتی ممکن است باعث به خنده افتادن گروه شوند . بدیهی است که اگر به خودتان اجازه دهید تا از مرزها و چارچوب های تفکر عادی و معمولی خارج شوید ، در آن صورت ، افکار نو و درخشانی ظهور پیدا خواهند کرد و بعضی از ایده ها و طرح های غیر معمول و سرکش ، به تدریج راهی را برای عملی شدنشان خواهید یافت . به طور مثال وقتی که کارگران در زیر ایستگاه ویکتوریا د رلندن را حفر می کردند تا یک تونل زیر زمینی مانند مترو را احداث کنند آب فوران می کرد و بالا می زد (این موضوع در حفر کانال ها غالباً یک امر طبیعی و البته مساله ساز هم هست .)سوال این است که چاره ی این کار چیست؟ آیا باید یک پمپ مکش آب در آنجا قرار دهیم یا این که یک خط لوله ی فلزی کار بگذاریم ؟ ایده ای که در تکنیک بارش فکری مطرح می شود این می تواند باشد : آب را منجمد کنید تا دیگر حرکت نکند و بالا هم نزند .
بنابراین به این نتیجه می رسیم که بهتر است تا یک تعدادی سوراخ و حفره داخل زمین حفر کنیم و درون حفرها نیتروژن مایع را تزریق کنیم ! این مایع مانع جاری شدن آب می شود و آب را منجمد می کند و تا زمانی که کار حفر تونل و محکم سازی اطراف آن و دیوارهای تونل تمام شود ، مشکلی پیش نمی آید .
در یک مثال دیگر : ما می دانیم که ژنراتور یا مولدهای برقی اگر سیم پیچی آن ها خنک باشند می توانند برق بیشتری تولید کنند ولی موضوع این است که ما چگونه این کار را انجام دهیم؟ آیا خنک کننده یا فنس کا بگذاریم یا این که با هوا آن را خنک کنیم ؟ یک ایده در تکنیک بارش فکری می تواند این باشد: به جای این که سیم پیچی های الکتریکی را که از مس ساخته می شوند به کار ببریم بهتر است که سیم یا مفتول هایی به کار ببریم که درون آن ها گاز هلیوم را بتوانیم تزریق کنیم تا سیم پیچ ها خنک بمانند .

3- ایده ها و طرح های دیگران را یادداشت کنید و آن ها راتغییر داده یا اصلاح کنید.

اکنون سوال این است که چگونه می توانیم آن فکر یا ایده را کاربردی کنیم ؟ چگونه می توان آن را منطبق با واقعیت ساخت؟ چه تغییراتی را می توان در یک ایده یا طرح به وجود آورد تا بهتر شود و به شکل خلاقانه ای درآید؟ طبعاً در اینجا ما یک ایده ی یک شخص را می گیریم و آن را به عنوان یک محرک (عامل برانگیزنده ی فکر و طرح ایده ) در آورده و آن را برای اصلاح یا تغییر در فکر خود مورد استفاده قرار می دهیم و به این تفکر، تفکر تکانشی یا رفت و برگشتی می گوییم .همانطوری که خاطر نشان کردیم اگر در یک ایده یا راه حل غیر عملی و غیر کاربردی تغییرات و اصلاحات مناسب و بجایی را ایجاد کنیم ، می توانیم آن را به یک راه حل جالب و بزرگی مبدل سازیم .به طور مثال ، ما چگونه می توانیم دانش آموزان بیشتری را در مدرسه خود نگه داریم؟ ایده ی بارش فکری می گوید که : به آن ها پول بدهید که به اینجا بیایند !
این غیر عملی است اما آیا می توان این ایده را اصلاح کرد و تغییر داد تا به طور عملی در آید؟ ... بله به آن ها چیزهایی مانند پول بدهید مانند پاداش ها و تشویق های روحی روانی ، یا پاداش هایی که شبکه ای از ارتباطات بین آن ها را تقویت کند(مانند فوق برنامه هایی که باعث جذب آن ها شوند یا باعث شوند که تمایل بیشتری داشته باشند تا در مدرسه بمانند یا پاداش به صورت بن خرید یا ژتون و...باشد).

4- تعداد و کمیت ایده ها و افکار نو در بارش فکری مهم هستند.

شما باید برای خلق و یا تولید تعداد زیادی از ایده ها و طرح و افکار نو که البته ممکن است در آغاز خام باشند تمرکز کنید . سپس آن ایده ها به نوعی گزینش یا الک می شوند تا بعد از وارسی نمونه های بهتری از آن ها ، از موارد بهتر استفاده کنیم . دو دلیل وجود دارد که ما به تعداد یا کمیت ایده ها اهمیت می دهیم :

الف – در ابتدا ، ایده ها و افکار غیر عملی ، غیر معمولی و پیش پا افتاده یا بدیهی به نظر می رسند و به ذهن متبادر می شوند به طوری که در آغاز 20 تا 25 ایده طرح می شوند که احتمالاً به نظر نمی رسند که خیلی تازه و نو باشند .

ب-هر قدر که فهرست ایده های خودتان را بیشتر کنید ، شما در آن صورت مجبور می شوید که از بین آن ها دست به انتخاب بزنید و یا آن ایده ها را ترکیب کرده یا اگر با هم سازگار به نظر نمی رسند ، آن ها را سازگار کنید که به نوعی جور دربیایند (اگر تعداد ایده ها کم باشند طبعاًشما نمی توانید این اعمال را مانند ترکیب کردن ... انجام دهید و دست شما بسته می شود).
قبل از ترک جلسه برای یک موضوع گاهی 50تا 100 ایده در اختیار خواهیم داشت .

  امتیاز: 0.00