Cesium


تغییر مسیر از: Cesium




Caesium - باریوم
Rb
Cs
Fr  
 
 
img/daneshnameh_up/d/df/Cs_TableImage.png
عمومی
نام, علامت اختصاری, شمارهCaesium, Cs, 55
گروه شیمیائی فلز قلیایی
گروه, تناوب, بلوک1«IA), 6 , s
جرم حجمی, سختی 1879 kg/m3, 0.2
رنگ طلایی مایل به نقره ای
img/daneshnameh_up/b/b7/Cs2C55thumb.jpg
خواص اتمی
وزن اتمی 132.90545 amu
شعاع اتمی (calc.) 260 (298) pm
شعاع کووالانسی 225 pm
شعاع وندروالس no data pm
ساختار الکترونی Xe]6s1]
-e بازای هر سطح انرژی2, 8, 18, 18, 8, 1
درجه اکسیداسیون «اکسید) 1 ( باز قوی)
ساختار کریستالی مکعبی Face Centered
خواص فیزیکی
حالت ماده جامد
نقطه ذوب 301.59 K (83.19 °F)
نقطه جوش 944 K (1240 °F)
حجم مولی 70.94 ש»10-6 ««متر مکعب بر مول
گرمای تبخیر 67.74 kJ/mol
گرمای هم جوشی 2.092 kJ/mol
فشار بخار 2.5 kPa
سرعت صوت no data
متفرقه
الکترونگاتیویته 0.79 «درجه پاولینگ)
ظرفیت گرمایی ویژه 240 J/«kg*K)
رسانائی الکتریکی 4.89 106/m اهم
رسانائی گرمائی 35.9 W/«m*K)
1st پتانسیل یونیزاسیون 375.7 kJ/mol
2nd پتانسیل یونیزاسیون 2234.3 kJ/mol
3rd پتانسیل یونیزاسیون 3400 kJ/mol
پایدارترین ایزوتوپها
ایزووفور طبیعینیمه عمر DMDE MeVDP
133Cs100%Cs با 78 نوترون پایدار است
134Cs{syn.}2.0648 yepsilon
beta-
1.229
2.059
134Xe
134Ba
135Cstrace23 ױ06 ybeta-0.269135Ba
137Cs{syn.}30.07 ybeta-1.176137Ba
واحدهایSI & STP استفاده شده مگر آنکه ذکر شده باشد.

سزیم(سیزیم) عنصر شیمیایی است که در جدول تناوبی با نشان Cs و عدد اتمی 55 مشخص می باشد.این عنصرنرم ونقره فام از فلزات قلیائی بوده و یکی از سه فلزی است که در حرارت اطاق به حالت مایع می باشند.قابل توجه ترین کاربرد این عنصر در ساعتهای اتمی است.
سزیم بخصوص در "انگلیسی آمریکایی" گاها به شکل cesium (با تلفظ سیزیم) نوشته می شود ، اما بر اساس نظر IUPAC نام رسمی این عنصر ، caesium (سزیم) است ، گرچه از سال 1993 نوع نوشتاری cesium هم رسمیت یافته است.

خصوصیات قابل توجه


طیف الکترومغناطیس سیزیم دارای دو خط روشن در ناحیه آبی طیف وچندین خط دیگر در نواحی قرمز ، زرد و سبز می باشد.این عنصر به رنگ طلائی مایل به نقره ای بوده ، و هر دو ویژگی نرمی و چکش خواری را دارد. سیزیم الکتروپوزیتیو ترین و قلیایی ترین عنصر شیمیایی است و همچنین دارای کمترین پتانسیل یونیزاسیون در بین عناصر می باشد. فراوانی سیزیم از پنج فلز قلیایی غیر رادیواکتیو دیگر کمتر است.( از نظر فنی ، فرانسیم ، پائینترین فلز قلیایی در جدول می باشد ، اما چون بسیار رادیواکتیو بوده ، و در یک زمان کمتر از یک گرم در کل زمین وجود دارد ، فراوانی این عنصر را می توان عملا"صفر در نظر گرفت.)
سزیم به همراه گالیم و جیوه تنها فلزاتی هستند که در دمای اطاق به حالت مایع می باشند. سیزیم در آب سرد بصورت انفجاری واکنش می کند و در حرارتهای بالای منهای 116درجه سلسیوس با یخ نیز واکنش دارد. هیدروکسید سیزیم (CsOH) قوی ترین قلیای شناخته شده است و شیشه را مورد حمله قرار می دهد.

کاربردهــــــــــــــا


چشمگیر ترین کاربرد سیزیم در ساعتهای اتمی است که دقت آنها 5 ثانیه در 300 سال است.
  • Cs-134 در آب شناسی ، بعنوان معیار سنجش خروجی سیزیم توسط صنعت نیروی اتمی به کار می رود. از این ایزوتوپ به این علت استفاده می گردد که کمتر ازCs-133 یا Cs-137 متداول است ، ایزوتوپ ( Cs-134) را می توان به تنهائی با واکنشهای اتمی تولید کرد . Cs-135 نیز در مورد فوق کاربرد دارد.
  • سیزیم مانند سایر عناصر گروه 1 میل ترکیبی زیادی با اکسیژن دارد و بعنوان "گیرنده" در لامپهای الکترون به کار می رود.
این عنصر همچنین در باطریهای – نوری کاربرد دارد.
اخیرا" از این عنصر در سیستم رانش یونی استفاده شده است.

تاریخچـــــــــه


سیزیم ( واژه لاتین caesius به معنی آبی آسمانی) در سال 1860 بوسیله Robert Bunsen و Gustav Kirchhoff در آب معدنی Durkheim وبصورت طیف نمایی کشف شد.هویت آن بر اساس خط آبی درخشان در طیف آن بود و اولین عنصری است که بوسیله تحلیل طیف کشف گردید.اولین فلز سزیم در سال 1881 تولید شد. از سال 1967 سیستم بین المللی اوزان ومقیاس ( SI ) ، ثانیه را بعنوان چرخه های 770، 631، 9،192 تشعشع تعیین کرد که مطابق با جابجایی بین دو سطح انرژی حالت پایه اتم Caesium-133 است.از نظر تاریخی مهم ترین کاربرد سزیم در تحقیق و توسعه و اساسا" در کاربردهای شیمیایی و الکتریکی بوده است.

پیدایــــــــــــش


فلز قلیایی سیزیم در لپدولیت ، پلوسیت ( هیدرات سیلیکات آلومینیوم و سزیم ) و منابع دیگری یافت می شود. یکی از مهمترین و غنی ترین منابع این فلز در دریاچهBernic واقع در Manitoba می باشد. در این مکان 300000 تن پلوسیت با میانگین 20 % سیزیم برآورد شده است.

img/daneshnameh_up/1/16/Cesium1.jpg


این عنصر را می توان با الکترولیز سیانید گداخته و چند روش دیگر جدا کرد.بوسیله تجزیه حرارتی آزید سیزیم میتوان بصورت استثنائی سیزیم خالص و بدون گاز تهیه نمود.عمده ترین ترکیبات سیزیم کلرید و نیترات آن است. قیمت هر گرم سیزیم در سال 1997 تقریبا" 30 دلار آمریکا بود.

ایزوتوپهـــــــــا


سیزیم دارای 32 ایزوتوپ شناخته شده است که از تمامی عناصر دیگر بیشتر می باشد.جرم اتمی این ایزوتوپها بین 114 تا 145 می باشد. اگرچه این عنصر بیشترین تعدادایزوتوپها را دارا می باشد ، تنها یک ایزوتوپ پایدار طبیعی ( Cs-133) دارد. ایزوتوپ پرتوزا Cs-137 در مطالعات آب شناسی همانند کاربرد H-3 مورد استفاده است.Cs-137 از انفجار سلاحهای اتمی و برون پاشیهای نیروگاههای اتمی تولید می گردد.سیزیم 137 در سال 1954 با آغاز آزمایشات اتمی وارد اتمسفر شد و سریعا" در آن بصورت محلول در آمد. هرگاه Cs-137 وارد آبهای زیرزمینی شود در سطوح خاک به جا مانده وعمدتا" بوسیله جابجائی ذرات از محوطه خارج می شود.نتیجه اینکه فعالیت درونی این ایزوتوپها را می توان مانند عملکرد زمان برآورد نمود.

هشدارهــــــا


سیزیم در آب سرد بسیار انفجاری است. این عنصر رامی توان به شدت سمی انگاشت.حتی برخی از رادیوایزوتوپهای آن بیشتر سمی می باشند.

اتصالات خارجی




تعداد بازدید ها: 19888