واحدهای زمین شناختی و ساختمانی ایران







وضع پیچیده ساختمانی رسوبی فعلی ایران ، معرف این واقعیت است که بخش های مختلف ایران در طول زمان، ویژگی های زمین شناسی متفاوتی نسبت به هم پیدا کرده و از هم متمایز شده است. بخش هایی که حوادث زمین شناسی مشابهی را پشت سرگذاشته اندة، در یک گروه قرار داده و به این ترتیب آنها به مناطق یا زون هایی تقسیم شده اند که هر یک با اختصاصات ویژه ای مشخص می شود. اگر چه در پرکامبرین ، ایران ساختار زمین شناسی ساده و تقریبا یکنواختی داشت ولی بعدها در نتیجه عملکرد عوامل زیر:

1-قطعه قطعه شدن پی سنگ پرکامبرین ایران در امتداد گسل های بزرگ و عمیق

2-حرکت متفاوت قطعات نسبت به هم، در جهت قائم یا افقی

3-شکل قطعات و نحوه حرکت آنها نسبت به هم

4-ایجاد محیطهای رسوبی با شکل، ابعاد و سن متفاوت

5-عملکرد نیروهای که طی دوران های زمین شناسی در جهات متفاوت و با شدت مختلف، ایران را تحت تاثیر قرار داده اند (از آن جمله، حرکات آفریقا نسبت به آسیا، عربستان نسبت به ایران، هند نسبت به آسیا و...)

مناطقی با ساختمان و سرگذشت زمین شناسی متفاوت به وجود آمد. لذا با در نظر گرفتن عوامل فوق، موارد زیر در تقسیم بندی در نظر گرفته شد:

1-فعالیت های تکتونیکی و سبک ساختمانی در واحدهای مختلف

2-روندهای عمومی که گاهی در زون های مجاور متفاوت است.

3-حوضه های رسوبی و نوع رسوبات مربوط به آنها.

4-سن واحدهای مختلف

5-فعالیت های ماگمایی و دگرگونی

براساس موارد فوق واحدهای مهم زمین شناختی و ساختمانی ایران به شرح زیر معرفی شده است:

الف: زون زاگرس (1- دشت خوزستان 2- زاگرس چین خورده 3- زاگرس مرتفع )

ب: زون سنندج – سیرجان

پ: زون ایران مرکزی

ت: زون مشرق و جنوب شرق ایران( 1- زون فلیش شرق ایران 2- بلوک لوت 3- زون مکران )

ث: البرز ( 1- کپه داغ و البرز شرقی 2- البرز مرکزی 3- البرز غربی و آذربایجان )

در بیشتر جاها، مرز واحدها با یکدیگر گسلی است و در جاهای دیگر فرورفتگی هایی وجود دارد که خط مرز واحدها از محورهای آن عبور می کند. فرورفتگی های مزبور در غالب موارد از نوع زمین ساختی است.


تعداد بازدید ها: 20767