واژگان مکانیک سماوی


تصویر
معادل فارسی
تعریف
واژه لاتین
img/daneshnameh_up/3/36/vernal-equinox.jpg اعتدال بهارییکی از نقاط اعتدال ، به اعتدا بهاری موسوم بوده و میل خورشید بعد از عبور از آن از جنوبی به شمالی و یا از علامت منفی به مثبت تغییر می‌یابد. فصل بهار در لحظه عبور خورشید از نقطه اعتدال بهاری آغاز می‌گردد.
(Vernal Equinox (the first Poit of Aries
اعتدال پاییزی یکی از نقاط اعتدال ، به اعتدال پاییزی موسوم بوده و میل خورشید بعد از عبور از آن از شمالی به جنوبی و یا علامت آن از مثبت به منفی تغییر می‌کند. فصل پاییز در لحظه عبور خورشید از نقطه اعتدال پاییز شروع می‌شود. فاصله زمانی بین دو نقطه اعتدال ، در حدود شش ماه است.
Autumnal Equinox
نقاط انقلابنقاط انقلاب بر روی دایرة البروج ، در نقطه‌ای است که میل خورشید به هنگام عبور از آنها بیشترین اندازه شمالی و یا جنوبی (مثبت و یا منفی) را داراست.
Solstices
انقلاب تابستانی خورشید در این نقطه دارای بیشترین میل به طرف شمال (45/ ْ23+) است که این نقطه ، به نام انقلاب تابستانی معروف است. عبور خورشید از این نقطه ، سرآغاز فصل تابستان در نیمکره شمالی (فصل زمستان در نیمکره جنوبی) است.
Summer Solstice
انقلاب زمستانیخورشید در این نقطه دارای بیشترین میل بطرف جنوب (45/ ْ23-) است که این نقطه ، به نام انقلاب زمستانی معروف است، عبور خورشید از این نقطه ، سرآغاز فصل زمستان در نیمکره شمالی (فصل تابستان در نیمکره جنوبی) است.
Winter Solstice
دایره اعتدالدایره عظیمه‌ای که از نقاط اعتدال و قطبهای شمال و جنوب سماوی می‌گذرد دایره اعتدال نامیده می‌شود. دایره انقلاب دایره عظیمه‌ای است که سطح آن بر سطح دایره اعتدال عمود بوده و از قطبهای سماوی ، سمت الرأس و سمت القدم ناظر می‌گذرد.
Equinoctiol Colure
دایره انقلابدایره انقلاب دایره عظیمه‌ای است که سطح آن بر سطح دایره اعتدال عمود بوده و از قطبهای سماوی ، سمت الرأس و سمت القدم ناظر می‌گذرد.
Solstitical Colure
محور اقصرکره پهن شده از دوران یک بیضی حول محور اقصر آن بدست می‌آید.
minor Axis
بیضویتبیضویت نسبت تفاوت قطرهای اطول و اقصر و قطر اطول است که بصورت یک کسر نشان داده می‌شود. اندازه بیضویت زمین ، بصورت عملی تعیین شده و تقریبا در حدود 297/1 است.
Ellipticity
دستگاه مختصات زمینمعمولا برای مشخص کردن وضعیت یک نقطه بر روی یک سطح مسطح ، از دو مشخصه ، کلی به نام طول در امتداد محور (x) و دیگری به نام عرض در امتداد محور (y) ، عمود بر محور x ، استفاده می‌شود.
Terrestial Coordinate system
دستگاه طول و عرضبرای مشخص ساختن وضعیت یک نقطه بر روی کره زمین ، از دستگاه طول و عرض استفاده می‌شود. در این دستگاه از دو سطح اصلی ، به عنوان مبنا استفاده می‌شود. یکی از سطوح مبنا ، سطح دایره استوا است و دیگری سطح دایره عظیمه‌ای که از قطبهای جغرافیایی ، گرینویچ می‌گذرد (نصف النهار گرینویچ).
Latitude- Longitudw System
مدار رأس السرطانمدار 45/ ْ23 شمالی ، به نام مدار رأس السرطان و مدار 45/ ْ23 جنوبی ، به نام مدار رأس الجدی معروفند.
Topic of center
مدار رأس الجدی
Tropic of Capircom
دستگاههای مختصات نجومی
Astroromical Coordinate Systems
مختص عرضیمختص عرض یک جرم سماوی ، برابر فاصله زاویه‌ای آن از دایره اولیه بطرف شمال و یا جنوب آن است.
Latitudinal Coordinate
مداراتدوایر صغیره‌ای که به موازات دایره اولیه در نظر گرفته می‌شود به مدارات موسوم اند.
Parallels
مختص طولیمختص طولی یک رم سماوی توسط اندازه زاویه‌ای کمان از دایره اولیه بین دایره ثانویه دایره عظیمه‌ای که از جرم سماوی و قطبهای سماوی می‌گذرد، محصور است، مشخص می‌شود.
Longitudinal Coordinate
دستگاه افقدستگاه افقی ، تابع وضعیت مکانی ناظر بر روی کره زمین است.
Horizon System
دستگاه استوایی (معدلی) مستقلاین دستگاه تابع وضعیت مکانی ناظر نیست و دستگاه را می‌توان برای هر ناظری بر روی کره زمین بکار برد.
The independent Equatorial system
دستگاه استوایی (معدل) وابستهدر دستگاه استوایی وابسته ، یکی از دایره‌های عظیم مبنا مستقل از وضعیت مکانی ناظر بوده ، دایره عظیمه دیگر که عمود بر دایره عظیمه قبلی است، تابع وضعیت مکانی ناظر است.
The Dependent Equatial System
مدارات هم ارتفاعدر دستگاه افقی ، دوایر صغیره واقع بر روی کره سماوی ، که سطوح آنها با سطح افق ناظر موازی است، مدارات هم ارتفاع نامیده می‌شوند، چه ، اجرام سماوی واقع بر چنین مدارهای دارای ارتفاع برابرند.
(Almucantars (Parallels of Equal Altitudes
دستگاه میل و بعددستگاه استوایی مستقل ، بنام دستگاه میل و بعد نیز نامیده می‌شود. این دستگاه مختصات ، در کاتولوگ ستارگان و جداول و تقریبهای نجومی بکار می‌رود، چه ، مختصات کروی که در این دستگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد، مستقل از وضعیت مکانی ناظر است. این دستگاه ، در حقیقت امتداد هندسی دستگاه طول و عرض جغرافیایی است.
Dec lination and Right Ascension
عرض سماویدستگاه عرض و طول سماوی ، به نام دستگاه دایرة البروج موسوم است. مطالعات نظری حرکت سیاره‌ای در دستگاه مختصات نجومی عرض و طول ، صورت می گیرد. در این دستگاه مختصات ، صفحه اولیه مبنا ، سطح دایرة البروج است. مختص عرض در آتن ، عرض سماوی نامیده می شود صفحه ثانویه مبنا ، دایره عظیمه ای است که از نقطه اعتدال بهاری گذشته، بر صفحه دایرة البروج عمود است و مختص طول در این دستگاه ، طول سماوی ، نام دارد بدین ترتیب مبدا طول سماوی ، نقطه اعتدال بهاری است.
Celestial latitude
قطبهای دایرة البروجدو قطب ، دستگاه ، دایرة البروج (دستگاه عرض و طول سماوی) ، به نام قطبهای دایرة البروج موسوم اند.
Poles of Ecliptic
دستگاه کهکشانیدستگاه مختصات نجومی کهکشانی ، برای مطالعه حرکات ستاره‌ای در منظومه کهکشانی ، بکار گرفته می‌شود. مختصات کهکشانی ، با اسامی طول کهکشانی و عرض کهکشانی شناخته می‌شود که نسبت به سطوح مبنای مربوط به دستگاه کهکشانی ، مورد سنجش قرار می‌گیرد.
The Galactic System
حرکت روزانهسمت و ارتفاع یک ستاره ، ثابت نیست و بعلت حرکت وضعی زمین و یا حرکت روزانه ، در حال تغییر است در صورتی که بعد و میل یک ، ستاره ثابت است، چع ، نقطه مبنا ، یعنی نقطه اعتدال بهای خود به همراه اجرام سماوی ، دارای حرکت روزانه است. به عبارت دیگر این نقطه ، به همراه هر جرم سماوی ، ظاهرا در طی یک دور حرکت وصفی زمین در 24 ساعت ، یکبار به دور زمین می‌گردد.
diurnal Motion
img/daneshnameh_up/1/13/theodolite.jpg تئودولیتوسیله‌ای که بتوان با آن بعد و میل یک جرم سماوی را اندازه گیری کرد، وجود ندارد. در صورتی که سمت و ارتفاع یک ستاره را می‌توان مستقیما توسط تئودولیت اندازه گرفت. با دانستن سمت و زاویه ساعتی یک ستاره ، بعد و میل آن با حل مثلث نجومی محاسبه می‌شود، البته می‌بایست زمانی که تاره و یک وضعیت خاص قرار می‌گیرد، زاویه ساعتی آن نیز تعیین گردد.
Theodolite
مثلث نجومیچنانکه نقاط سمت الرأس ، قطب سماوی و یک جرم سماوی توسط کمانهای دایره‌های عظیمه بر روی کره سماوی به همدیگر متصل شوند، مثلث کروی حاصل ، مثلث نجومی نامیده می‌شود بنابراین سه رأس مثلث نجومی عبارت است از سمت الرأس ناظر ، جرم سماوی و قطب سماوی.
Astronomical Treangle
زاویه اختلاف منظرزاویه اختلاف منظر ستاره از نقاط سمت الرأس و قطب سماوی.
Parallactic Angle
گذر زبرینیک ستاره در حرکت ظاهری خود به دور قطب ، دو بار دایره نصف النهار ناظری را قطع می‌کند که یکی از این دو گذر به نام گذر زیرین و دیگری گذر زیرین است. یک ستاره زمانی در گذر زبرین است که ارتفاع آن حداکثر باشد و وقتی در گذر زیرین است که ارتفاع آن حداقل است.
Upper Culmiation
گذر زیرین
Lower Culmination
فاصله زاویه‌ای ستارگانفاصله زاویه‌ای ستاره‌ای نسبت به ستاره دیگر ، توسط اندازه کمانی ، از دایره عظیمه‌ای که ناظر در مرکز آن قرار گرفته و بر روی کره سماوی از هر دو ستاره گذر می‌کند، اندازه گیری می‌شود.
Angular Distance of Stars
فاصله زاویه‌ای ماهفاصله زاویه‌ای ماه از خورشید ، فاصله زاویه‌ای برای ماه نامیده می‌شود.
Moon's Elongation
img/daneshnameh_up/5/5d/conjunction.gifمقارنهوقتی که خط واصل از زمین به خورشید و از زمین به یک سیاره ، دقیقا یک راستا و جهت باشند گفته می شود که سیاره در حالت مقارنه است. در چنین حالتی ، سیاره و خورشید هر دو بر روی کره سماوی بر هم منطبق می شوند، و لذا طول و عرض آنها برابر است
Conjunction
مقارنه سفلیدر مورد سیاره های زهره و عطارد ، مقارنه ، دو نوع است. یکی مقارنه سفلی و آن زمانی است که سیاره بین خورشید و زمین قرار گرفته ، و دیگری مقارنه علیا و ان وقتی است که خورشید بین زمین و سیاره واقع است
Inferior Conjuction
مقارنه علیا
Superior Conjunction
مقابلهوقتی که خط واصل از زمین به خورشید و از زمین به ماه یا یک سیاره ، دقیقا در یک راستا اما در دو جهت مختلف قرار داشته باشند، گفته می‌شود که ماه و یا سیاره در حالت مقابله‌اند در چنین حالتی طول خورشید و سیاره بر روی کره سماوی 180 درجه مختلف خواهند داشت.
Oppasition
واحد نجومیمتوسط فاصله زمین و خورشید 93 میلیون مایل و یا 150 میلیون کیلومتر است. میزان دقیق این فاصله 92955700 مایل است. این فاصله ، یک واحد نجومی نامیده می‌شود.
Astronnmical
حرکات ظاهری خورشیدخورشید دارای دو حرکت ظاهری است. یکی نسبت به زمین از مشرق به مغرب که به علت حرکت دورانی زمین به دور محورش ، از مغرب به مشرق ، ظاهر می‌شود و می‌دانیم که حرکت دورانی زمین موجب پیدایش شب و روز است. حرکت ظاهری دیگر خورشید نسبت به ستارگان ثابت بر روی کره سماوی است.
Apparent Motions of the Sun
دایره اکلیپتیکچنانکه وضعیت خورشید نسبت به ستارگان دیگر دقیقا بر روی کره سماوی بطور مداوم رصد شود، دیده خواهد شد که محلهای بدست آمده ، برای خورشید بر روی کره سماوی ، بر روی دایره عظیمه‌ای قرار خواهد گرفت که سطح آن با سطح دایره استوای سماوی ، زاویه‌ای تقریبا برابر 45/23 درجه خواهد ساخت. این دایره عظیمه به عنوان دایره اکلیپتیک و یا دایرة البروج تعریف شده است.
Ecliptic
img/daneshnameh_up/8/8f/Revolution.gif حرکت مداری زمین به دور خورشیدزمین دارای دو حرکت واقعی است؛ یکی حرکت وضعی و یا حرکت دورانی آن حول محورش ، که موجب حرکت ظاهری روزانه خورشید است، و دیگری حرکت انتقالی و یا مداری سالیانه به دور خورشید که موجب پیدایش حرکت ظاهری سالانه خورشید در امتداد دایرة البروج می‌باشد.
The Earth's Orbital Motion Round the Sun
نقطه حضیضدر حوالی دوازدهم دی ماه (دوم ژانویه) زمین به نقطه‌ای می‌رسد که دارای نزدیکترین فاصله از خورشید است، در این حالت گفته می‌شود که زمین در نقطه حصیض است.
Perihelion
نقطه اوجدر حوالی یازدهم تیرماه (دوم ژوئیه) زمین به نقطه‌ای می‌رسد که دارای دورترین فاصله از خورشید است که نقطه اوج نام دارد.
Aphelion
نقطه حصیض خورشیدیوقتی که زمین نسبت به خورشید در نقطه حصیض است، در آن صورت خورشید نسبت به زمین ، در نقطه حصیض خورشیدی است.
Perigee
اوج خورشیدیوقتی زمین نسبت به خورشید در نقطه اوج است، خورشید نسبت به زمین در اوج خورشید است.
Apogee
خط حد دوری و نزدیکیخط واصل بین دو نقطه حصیض و اوج ، به نام خط حد دوری و نزدیکی مرسوم است.
Apse Line
فصولدر طول مدتی که زمین در مسیر بیضی شکل ، به دور خورشید می‌گردد، امتداد محور آن به موازات خود باقی مانده و زاویه آن با سطح مدار در حدود 55/ ْ 66 است، مایل بودن محور چرخشی زمین نسبت به سطح مداری آن ، موجب بوجود آمدن فصول است.
The Seasons
خط اعتدالینخط اعتدالین ، فصل مشترک دایرة البروج و دایره استوای سماوی است. بر خط انقلاب تابستانی و زمستانی عمود است
Line of Equinoxes
نصف النهار خورشیددر روز اول بهار ارتفاع نصف النهاری خورشید در هر محلی برابر متمم عرض جغرافیایی (φ- ْ 90 ) آن محل خواهد بود.
Meridian Altitude of the Sun
خورشید میانگینمیل خورشید یک کمیت متغیر است. در جدول نجومی ، مقادیر روزانه میل خورشید حقیقی (ظاهری ، آنچنان که بنظر می‌رسد) و خورشید میانگین بر حسب زمان شمسی ظاهری و زمان شمسی متوسط ، به وقت نیمه شبی گرینویچ به همراه تغییرات ساعتی آن در نیمه شب گرینویچ ، داده شده است.
Mean sun
حرکت تقدیمی (پرینسون)حرکت آرام ناط اعتدالین بطرف مغرب بر روی دایرة البروج ، در نجوم ، به نام پدیده حرکت تقدیمی شناخته شده است. این حرکت ، اساسا بر اثر جذب گرانشی ماه و خورشید بر روی برآمدگی استوایی زمین در حال چرخش ، بوجود آمده است. بدین سبب محور چرخش زمین از یک امتداد ثابت در فضا خارج شده ، مانند محور یک قرقره چرخان ، مسیری تقریبا دایره ای را به دور قطبهای دایرة البروج طی می‌کند.
Precession
حرکت قهقرایی مدار ماهمحور عمود بر مدار ماه یک مخروطی را در حدود کمی کمتر از 19 سال به دور محود عمود بر دایرة البروج می‌پیماید. این اثر به نام حرکت قهقرایی مدار ماه نامیده می‌شود. این اثر به همراه دو پدیده مذکور در فوق موجب رقص محوری ، محور زمین در مسیر حرکت تقدیمی آن می‌شود.
Rgression of the Moon 's Orbit
img/daneshnameh_up/2/22/bellf313.gif رقص محوری
Nutation
منحنی تناوبیمحور زمین بجای طی یک دایره کامل به دور قطبهای دایرة البروج ، یک منحنی تناوبی را می‌پیماید.
Periodic Curve
ثابت حرکت تقدیمیدوره حرکت تقویمی مخروطی شکل در حدود 25800 سال طول می کشد، لذا تغییر محل نقطه اعتدال بهاری در یکسال 22/ "50 خواهد شد، این عدد ، ثابت حرکت تقدیمی است.
Constant of Precession
ثابت رقص محوریذقص محوری نیز در مدت تناوب 19 ساله ، موجب تغییرات کمی در مختصات ستارگان می‌شود. این تغییرات کم بوده و بیشترین میزان آن ْ9 (ثابت رقص محوری) است.
Constant of Nutation
حرکت تقدیمی سیاره‌اینوع دیگری از حرکت تقدیمی است که در اثر جذب رانشی ناشی از سیاره‌های مهم ایجاد می گردد. در این نوع پدیده ، زمین از مسیر حرکت انتقالی خود ، به سمت مسیر حرکت سیاره‌های مربوط ، به دور خورشید ، کشیده می‌شود. در نتیجه ، دایرة البروج در امتداد دایره استوای سماوی ، انتقال پیدا می کند که موجب تغییر منکان نقاط اعتدالین بطرف مشرق می‌گردد.
Planetary Precession
حرکت تقدیمی عمومیحرکت تقدیمی ناشی از اثر ماه و خورشید و حرکت تقدیمی سیاره‌ای ، به عنوان تغییرات دراز مدت شناخته شده‌اند. مجموعه دو حرکت تقدیمی ، به نام حرکت تقدیمی عمومی معروف است.
General Precession
روز خورشیدیاساسی‌ترین واحدهای مورد استفاده در تقویم ، روز ، ماه و سال است که به ترتیب از حرکات زمین ، ماه و خورشید بدست آمده‌اند. نکته پیچیده تقویمهای مختلف ، در عدم یکسانی دوره‌های نجومی مبنای آنهاست، نوری که از خورشید و ماه می‌آید بر مبنای دوره‌های روز خورشیدی و ماه هلالی است، در حالی که فصول ، بر مبنای سال برجی است.
Salar Day
روز شمسی حقیقی (ظاهری)زمان بین دو عبور پیاپی مرکز قرص خورشید از نصف النهار زمین یک محل ، روز شمسی حقیقی (ظاهی) نامیده می‌شود. اصطلاح ظاهری بدان سبب است که گردش خورشید در طول روز در آسمان ، یک گردش ظاهری است و در حقیقت این زمین است که به دور خود می‌چرخد.
Apparent (Real) Solar Day
روز شمسی متوسطزمان بین دو عبور پیاپی خورشید متوسط از نصف النهار زمین یک محل ، روز شمسی متوسط نامیده می‌شود. طول زمانی یک روز شمسی متوسط با ساعتهای معمولی دقیقا 24 ساعت است.
Mean Salar Day
روز نجومیزمان بین دو عبور پیاپی نقطه اعتدال بهاری از نصف النهار را روز نجومی می‌نامند.
Sidereal Day
طول مدت بین الطوعینبین الطلوعین که در بامداد فلق و در شامگاه شفق نامیده می‌شود، اصطلاحا به هوای گرگ و میش و یا با روشنی کم اطلاق می‌شود که شب را از روز و یا روز را از شب متمایز می‌کند.
The Duration of Twilight
ماه عرفیماه به هر یک از 12 قسمت سال اطلاق می‌شود. تعریف از این قسمتها به ماه عرفی یا ماه تقویمی موسوم اند.
Civil Morth
ماه قمرییک ماه قمری ، مدت زمانی است که در آن ، دوره اهله ماه طی می‌شود. این دوره که بر اساس یک دوره کامل اهله قرائت به نام ماه هلالی نیز معروف است. طول مدت یک ماه قمری ، بطور متوسط 5/29 روز است.
(Lunar Month (Lun ation
ماه برجیماه برجی ، 32158/27 روز و متوسط زمانی است که طول ماه در آن 360 درجه اضافه شود.
Tropical Month
ماه نجومیماه نجومی ، 32166/27 روز و متوسط زمانی است که از دو عبور پیاپی ماه نسبت به یک امتداد ثابت در فضا به دست می‌آید.
Sidereal Month
ماه آنومالیستیکماه آنومالیستیک ، 55455/27 روز و متوسط زمانی است که از دو عبور پیاپی ماه از نزدیکترین فاصله به زمین بدست می‌آید ریشه این اسم ، لغت آنومالی است که در نجوم به معنای فاصله زاویه‌ای یک سیاره از نقطه حضیض آن است که از خورشید دیده می‌شود.
Anomalistic Month
آنومالیلغت آنومالی در نجوم به معنای فاصله زاویه‌ای یک سیاره از نقطه حصیض آن است که از خورشید دیده می‌شود.
Anomaly
سال برجیسال برجی که به سال شمسی ، سال فصلی ، و سال اعتدالی نیز موسوم است، سالی است که تقویم گرگوری برمبنای آن استوار است و آن عبارت از فاصله بین دو عبور پیاپی خورشید بر روی دایرة البروج از نقطه اعتدال بهاری است و تقریبا 24220/365 روز و یا 365 روز و 5 ساعت و 48 دقیقه و 08/46 ثانیه ، بطول می انجامد.
Tropical Year
سال نجومیسال نجومی متوسط یک دور کامل زمین به دور خورشید نسبت به ستارگان ثابت است. طول مدت آن 25636/365 روز شمسی متوسط است متفاوت آن با سال شمسی 01416/0 روز و یا 20 دقیقه و 424/23 ثانیه است.
Sidereal Year
ماه مذهبیماه مذهبی زمانی آغاز می شود که هلال ماه نو پدیدار می‌گردد. این رویداد تقریبا دو روز از حدوث ماه نو (ملحق) با توجه به تقویم ثابت اتفاق می‌افتد.
Religious Month
ماه نو (معلق)به علت حرکت مداری ماه به دور زمین ، ماه نسبت به ستارگان آسمان سریعتر از خورشید بسوی مشرق در حال حرکت است. وقتی که ماه ، درست بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد، فقط قسمت بیرونی و دورتر آن نسبت به زمین ، توسط نور خورشید روشن می‌شود و قسمت تاریک آن ، به طرف زمین است، ماه قابل رؤیت نمی‌باشد این فاز ماه ، به نام ماه نو (معلق) ، نامیده می‌شود.
New Moon
img/daneshnameh_up/1/1e/Apogee-perigee-movie-b-s.gif هلال ماه نوچند شب بعد از ماه نو ، لبه نیمه روشن ماه ، مانند هلال باریکی ، پس از غروب آفتاب و مدتی کوتاه ، به چشم می‌خورد. در این مرحله ، قسمت بر آمده هلال بجانب مغرب قرار می‌گیرد که به هلال ماه نو موسوم است، اگر چه اصطلاحا به این مرحله هم ماه نو گفته می‌شود.
The Crescent after New (waxing Crescent)
تربیع اولدر حدود یک هفته بعد از ماه نو ، ماه در یک چهارم مسیر خود به دور زمین ، نصف قرص آن روشن می‌گردد که آن را تربیع اول می‌نامند. ماه ، در این مرحله در حالت تربیع است.
First Quarter
تثلیثبا ادامه حرکت ماه ، میزان فاصله زاویه‌ای ماه از خورشید افزون گشته و بیش از نصف قرص ماه روشن می‌شود که تثلیث نام دارد.
Gibbous
بدرهنگامی که ماه به نقطه مقابل زمین نسبت به خورشید می‌رسد، و یا به عبارت دیگر فاصله زاویه‌ای ماه و خورشید 180 درجه می‌گردد، تمام قرص ماه ، روشن بنظر می‌رسد که بدر نامیده می‌شود و ماه در این موقعیت ، در حالت مقابله است.
Full Moon New
ماه گرفتگیچنانکه سایه زمین بر روی ماه بیفتد، ماه از دریافت نور خورشید محروم می‌شود که اصطلاحا می‌گویند ماه گرفته و پدیده را ماه گرفتگی (خسوف) می‌نامند.
Lunar Eclipse
خورشید گرفتگیخورشید گرفتگی (کسوف) وقتی اتفاق می‌افتد که سایه ماه بر روی زمین بیفتد و مانع از رسیدن نور خورشید به قسمتی از سطح زمین گردد.
Solar Eclipse
عبوردر نجوم ، گذر یک جرم سماوی ، از قرص یک جرم سماوی دیگر ، یا از یک دایره عظیمه کره سماوی ، عبور نام دارد. اصطلاح عبور بیشتر در مورد گذر یک جرم سماوی از نصف النهار سماوی ناظر بکار برده می‌شود.
Transit
سیر قهقرایی گره‌های مدار ماهمحل گره‌ها ثابت نیست، بلکه دارای حرکتی قهقرایی اند، به عبارت دیگر در مدت 6/18 سال ، به دور زمین از طرف مشرق به مغرب ، یک گردش کامل می‌کنند. این پدیده ، به نام سیر قهقرایی گره‌های مدار ماه شناخته می‌شود همچنین این پدیده ، شبیه حرکت تقدیمی محور زمین است. بعلت سیر قهقرایی گره‌ها مجانبا مغرب ، 62/346 روز طول می‌کشد تا خورشید به همانا گره قبلی برسد. این مدت ، به سال خسوف و کسوف موسوم است.
Regression of the Nodes of the Lunar Orbit
ساروزدر قدیم ، کلدانیها دریافتند که خسوف و کسوف مشابه از نظر وضعیتهای مداری ، در یک دوره 32/6585 روزه (معمولا 18 سال و 3/1 11 روز و یا 3/1 10 روز اگر 5 سال کبیسه در این دوره باشد) حادث می شود. این مدت در حدود دوره سیر قهقرایی گره های مدار ماه است (6/18 سال) اما کاملا با آن برابر نیست و این دوره ، یه دوره قمری با تشابه وضعیت ، یا ساروز موسوم است
Saros
گرفتگی زمینخورشید گرفتگی وقتی پدید می‌آید که سایه ماه بر روی قسمتی از زمین بیفتد. در حقیقت می‌بایست کسوف را گرفتگی زمین نامید، چنانکه در گذشته گاهی همینطور بیان شده است، چه ، سایه بر روی زمین می‌افتد؛ همچنانکه در مورد خسوف ، سایه بر روی ماه می‌افتد.
Eclipses of the Earth
خورشید گرفتگی مرکزیخورشید گرفتگی مرکزی ، یعنی وقتی که مرکز قرص ماه بر مرکز قرص خورشید منطبق می‌شود.
Central Eclipse
خورشید گرفتکی حلقه‌ایزمانی که حلقه خارجی قابل رؤیت باشد.
Annular Eclipse
خورشید گرفتگی کاملدر نقطه حصیض ماه ، خورشید گرفتگی کامل است، یعنی تمام قرص خورشید وسیله قرص ماه پوشیده می‌شود.
Total Eclipse
خورشید گرفتگی جزئیقبل و بعد از خورشید گرفتگی مرکزی ، قرص ماه قسمتی ازر قرص خورشید را می‌پوشاند که آن را خورشید گرفتگی جزئی نامند. بعضی از خورشید گرفتگیها ، در تمام طول مدت آن صورت جزئی است و این در صورتی است که ماه از نقطه گره آن ، به طرف مشرق و یا مغرب ، دور باشد و در نتیجه بتواند ایجاد خورشید گرفتگی کامل و یا حلقه‌ای کند.
Partial Eclipse
منطقه کسوف کاملمنطقه‌ای از سطح زمین را که تمام سایه ماه بر روی آن حرکت می‌کند به نام منطقه کسوف کامل می‌نامند.
The Band of Totality
ماه گرفتگی جزئیگرفتگی ماه وقتی جزئی است که قسمتی از کره ماه داخل قسمت تمام سایه زمین گردد، و هنگامی کلی است که تمام کره ماه داخل قسمت تمام سایه زمین شود.
Partial Lunar Eclipse
img/daneshnameh_up/6/66/anim_moon_eclipse_small.gifماه گرفتگی کلی
Total Lunar Eclipse
وضعیت دورترین فاصله شرقی و غربینمایانگر بزرگترین زاویه جدایی سیاره از خورشید است. (زاویه بین خط واصل بین زمین و خورشید و زمین و سیاره)
Gteatest East and West Elongation
تربیع شرقی و غربیدر هر کدام از این دو تربیع خط واصل بین سیاره و زمین بر خط واصل زمین و خورشید عمود است.
East and West Quadvature
عبور قمرگذر قمر یک سیاره از قرص آن ، عبور قمر نام دارد.
Transit of Satellite
دستگاه تزانزیت نجومیدستگاه تزانزیت نجومی ، متشکل از یک ابزار تلسکوپی است که به منظور رصد عبور یک شیء نجومی از نصف النهار ناظر ، اختصاص داده شده است.
Astronomical Transit
زاویه کرویزاویه‌ای که از تقاطع صفحات دو دایره عظیم بدست می‌آید، زاویه کروی ، نام دارد.
Spherical
img/daneshnameh_up/f/fd/spherical_triangle.jpg مثلث کروییک مثلث کروی ، شکلی است که بر روی سطح یک کره از تقاطع سه کمان از سه دایره عظیم بدست می‌آید و زوایایی که توسط سه کمان در سه رأس مثلث کروی بوجود می‌آیند، به تمام زوایای مثلث ، موسوم اند.
Spherical Triangle


تعداد بازدید ها: 17928