سرمایه مالی


تعریف

سرمایه مالی اصطلاحی است که پیروان مارکس در دوره پیش از سال 1914م برای تجزیه و تحلیل توسعه سرمایه داری در اواخر قرن نوزدهم به کار می گرفتند. این مفهوم توسط هیلفردینگ بر پایه موارد جلد سوم "سرمایه" مارکس در کتابی به نام "سرمایه مالی" درسال 1908 میلادی به عنوان مشخصه بالاترین مرحله سرمایه داری پرورانده شد. او در این کتاب تحولات تاریخی رابطه میان پول و سرمایه مولد را شکافت و نشان داد که این رابطه به ویژه با توجه به شکل اعتبار و موسسات اعتباری دستخوش تحولاتی شده است. اعتبار تجاری در حقیقت شکل اولیه اعتبار محسوب می شود، ولی با پیدایش بانک ها نه تنها وجوه راکد خود سرمایه داران بلکه همچنین پول های دیگران نیز در اختیار سرمایه داران صنعتی قرار گرفت.

تداوم اعطای اعتبار باعث شد تا بانک ها به تدریج علایق عمیقتر و بیشتری به سرنوشت واحدهای صنعتی وام گیرنده پیدا کنند. این وضعیت به رشد و تمرکز بانک های بزرگ، که با امکان وام دهی به تعداد بیشتری بنگاه صنعتی قادر به سرشکن کردن و کاهش ریسک فعالیت خود بودند، دامن زد. همزمان، رشد و تمرکز واحدهای صنعتی و در نتیجه شرکت های سهامی، با محو رقابت آزاد، به نزدیکی بیشتر سرمایه پولی و سرمایه صنعتی یاری رساند؛ و سرانجام با مشارکت مستقیم بانک ها در سرمایه گذاری های صنعتی، یعنی در حقیقت ترکیب سرمایه پولی و صنعتی، به تدریج سرمایه مالی، یا بارزترین مشخصه سرمایه داری جدید قرن بیستم، پدید آمد.

"لنین" در جریان مجادلات سیاسی خود با مخالفان، به نحو گسترده ای از مفهوم سرمایه مالی برای توصیف خصلت اقتصادی امپریالیسم استفاده کرد. آثار او در این زمینه با تاکید بیشتر بر گرایش های تهاجمی سرمایه مالی و اجتناب ناپذیر انگاشتن جنگ های امپریالیستی بر سرمایه مالی هیلفردینگ سایه افکند.

همچنین ببینید



تعداد بازدید ها: 17366