منو
 کاربر Online
1717 کاربر online
تاریخچه ی: هیدروژن

V{maketoc}












































































__ هیدروژن__
__Hydrogen__ - ((هلیم))
 
__H__

((Lithium|Li))  
 
 
{picture file=img/daneshnameh_up/2/2e//:H_TableImage.png}

((جدول استاندارد|جدول کامل))

__عمومی__
((فهرست نام عناصر|نام)), ((فهرست شماره عناصر |شماره))
, ((فهرست علائم عناصر |علامت اختصاری))
H, 1 ,Hydrogen
((گروه شیمیایی)) (( غیر فلز))ات
((گروه جدول تناوبی|گروه)), ((دوره جدول تناوبی|تناوب)), ((بلوک جدول تناوبی|بلوک))
((بلوک s|s)), ((ردیف 1 عناصر|1)), ((گروه 1 عناصر|IA))
(( جرم حجمی)), ((درجه سختی موهز|سختی)) 0.0899 ((کیلوگرم برمتر مکعب|kg/m3)), ندارد
((رنگ)) بی رنگ
(( تصویر:125pxH2C1.jpg))
__خواص اتمی__
((وزن اتمی)) 1.00794 ((واحد جرم اتمی|amu))
(( شعاع اتمی)) (calc) 25 (53) ((پیکومتر|pm))
(( شعاع کووالانسی)) 37 pm
(( شعاع وندروالس)) 120 pm
(( ساختار الکترونی)) 1s1
((الکترون| -e)) بازای هر ((سطح انرژی))1
((درجه اکسیداسیون )) ((«اکسید))) 1، ((«آمفوتریک)))
(( ساختار کریستالی)) شش گوشه
__خواص فیزیکی__
(( حالت ماده)) گاز
(( نقطه ذوب))
14.025 ((کلوین|K)) ° و (434- ((فارنهایت|F)) ° )
(( نقطه جوش))
20.268 ((کلوین|K)) ° و (423- ((فارنهایت|F)) ° )
(( حجم مولی)) 11.42 ((نماد مهندسی|ש»10-3
««متر مکعب بر مول|m3/mol))
(( گرمای تبخیر)) 0.44936 ((کیلو ژول بر مول|kJ/mol))
(( گرمای هم جوشی)) 0.05868 kJ/mol
(( فشار بخار)) 209 ((پاسگال|Pa)) در 23 K
(( سرعت صوت)) 1270 ((متر بر ثانیه|m/s)) در 298.15 K
__متفرقه__
(( الکترونگاتیویته)) 2.2 ((«درجه پاولینگ)))
(( ظرفیت گرمایی ویژه)) 14304 ((ژول بر کیلوگرم-کلوین|«J/«kg*K))
((رسانائی الکتریکی)) I__106/m ((اهم))
(( رسانایی گرمایی)) 0.1815 ((وات بر متر-کلوین|«W/«m*k))
(( پتانسیل یونیزاسیون)) 1312 kJ/mol
__پایدارترین ایزوتوپها__












((ایزوتوپ|ایزو))((وفور طبیعی))((نیمه عمر)) ((روش فروپاشی|DM))(( انرژی فروپاشی|DE)) ((مگا|M))((الکترون ولت|eV))(( محصول فروپاشی|DP))
1H__99.985%__ H با 0 نوترون ((ایزوتوپ پایدار|پایدار))است
((دوتریوم|2H))0.015%H با 1 نوترون پایدار است
((Tritium|3H))((رادیوایزوتوپ مصنوعی|{مصنوعی}))12.33 ((سال|y))((فروپاشی بتای منفی|β-))0.019((helium|3He))
4H{ مصنوعی }نامعلوم((دفع نوترون|n))2.9103H
واحدهای ((SI)) و ((دما وفشار استاندارد|STP)) استفاده شده، مگر آنکه ذکر شده باشد.



! خصوصیات قابل توجه

هیدروژن سبک ترین عنصر شیمیایی بوده با معمول ترین ایزوتوپ آن که شامل تنها یک ((پروتون)) و ((الکترون)) است. در شرایط ((فشار و دمای استاندارد)) هیدروژن یک ((گاز))،H2، ((دو اتمی)) با نقطه جوش 20.27° ((کلوین|K)) و نقطه ذوب 14.02° K را میسازد. در صورتیکه این گاز تحت فشار فوق العاده بالایی، مانند شرایطی که در مرکز ((غولهای گازی)) وجود دارد، قرار گیرد مولکولها ماهیت خود را از دست داده و هیدروژن بصورت ((فلز))ی مایع در می آید. (رجوع شود به ((هیدروژن فلزی))). اما در فشار های بسیار پایین مانند شرایطی که در فضا یافت می شود، به این علت که هیچ راهی برای ترکیب اتمهایش وجود ندارد، هیدروژن تمایل دارد تا بصورت اتم های مجزا در آمده؛ابرهای H2 (هیدروژنی) تشکیل می شود که به ((شکل گیری ستارگان)) نیز مرتبط می باشد.

این عنصر نقش بسیار حیاتی در تامین انرژی جهان از طریق ((واکنش پروتون-پروتون)) و ((چرخه کربن-نیتروژن)) به عهده دارد(اینها فرآیندهای ((هم جوشی هستهای)) هستند که با ترکیب دو اتم هیدروژن به یک اتم ((هلیم))، مقدار بسیار عظیمی از انرژی آزاد می کنند.)

! کاربردها

به مقدار بسیار زیادی هیدروژن در ((فرآیند هابر)) (Haber Process) صنعت نیاز می باشد، مقدار قابل توجهی در برای تولید آمونیاک، ((هیدروژنه)) کردن ((چربی))ها و ((روغن))ها، و تولید ((متانول)). سایر مواردی که نیازمند هیدروژن است عبارتند از:

*هیدرودیلکیلاسیون (hydrodealkylation)، هیدرودیسولفوریزاسیون (hydrodesulfurization) و هیدروکرکینک (hydrocracking)
*تولید ((اسید هیدروکلریک))،((جوشکاری))،((سوخت))های ((موشک)) و احیاء ((سنگ معدن)) فلزی
*هیدروژن مایع در تحقیقات ((سرما شناسی)) مانند مطالعات ((ابررسانایی)) بکار می رود.
*تریتیوم که در ((رآکتورهای اتمی)) تولید می شود در ساخت ((بمبهای هیدروژنی)) مورد استفاده قرار می گیرد.
*هیدروژن چهارده و نیم بار از هوا سبکتر است و سابقا بعنوان عامل بالا برنده در ((بالون))ها و ((کشتیهای هوایی)) مورد استفاده قرار می گرفت تا وقتیکه ((فاجعه هیندنبرگ)) ثابت کرد که استفاده از این گاز برای این منظور بسیار خطرناک است.
*((دوتریوم)) بعنوان یک کند کننده جهت کاهش حرکت نوترونها در فعالیت های هسته ای مورد استفاده قرار می گیرد، و ترکیبات دوتریوم در ((شیمی)) و ((زیست شناسی)) در مطالعات((تاثیرات ایزوتوپ))، مورد استفاده وافع می شوند.
*تریتیوم که یک ایزوتوپ طبقه بندی شده در علوم زیست شناسی است که بعنوان یک منبع ((تشعشع)) در رنگهای نورانی کاربرد دارد.

هیدروژن می تواند در ((موتورهای درون سوز)) سوخته شود و در برهه کوتاهی ((اتومبیل))هایی با سوخت هیدروژنی توسط شرکت Chrysler-BMW تولید شدند. ((پیل های سوختی)) هیدروژنی، بعنوان راه کاری برای تولید ((توان)) بالقوه ارزان و بدون ((آلودگی))، مورد توجه قرار گرفته است.

! تاریخچه

هیدروژن ((«فرانسه)) به معنی سازنده آب و واژه ((یونانی)) ''hudôr'' یعنی "آب" و ''gennen'' یعنی "تولید کننده") برای اولین بار در سال 1776 بوسیله ((هنری کاوندیش)) بعنوان یک ماده مستقل شناخته شده، ((آنتونی لاوازیه)) نام هیدروژن را برای این عنصر انتخاب کرد.

! پیدایش

هیدروژن فراوانترین عنصر در جهان است بطوریکه 75% ((جرم)) مواد طبیعی از این عنصر ساخته شده و بیش از 90% ((اتم))های تشکیل دهنده آنها اتم های هیدروژن است.

این عنصر به مقدار زیاد و به وفور در ((ستارگان)) و سیارات غولهای گازی یافت می شود. به نسبت فراوانی زیاد آن در جاهای دیگر، هیدروژن در اتمسفر ((زمین)) بسیار رقیق است(1 ((قطعه در میلیون|ppm)) برحسب حجم). متعارف ترین منبع برای این عنصر در زمین ((آب)) است که از دو قسمت هیدروژن و یک قسمت ((اکسیژن)) (H2O) ساخته شده است.

منابع دیگر عبارتند از بیشترین اشکال مواد آلی که در اندام تمام موجودات زنده شناخته شده وجود دارند، ((زغال))،((سوخت فسیلی)) و ((گاز طبیعی)). متان ( ((carbon|CH4)))، که یکی از محصولات فرعی فساد ترکیبات آلی است که اهمیت منابع آن رو به افزایش است.

هیدروژن از چندین راه مختلف بدست می آید، عبور ((بخار)) از روی ((کربن)) داغ، تجزیه ((هیدروکربن)) بوسیله حرارت، واکنش ((هیدروکسید)) ((سدیم)) یا ((پتاسیم)) بر ((آلومینیوم))، ((الکترولیز)) آب یا از جابجائی آن در ((اسید))ها توسط ((فلز))ات خاص.

هیدروژن تجاری در حجمهای زیاد معمولا بوسیله تجزیه گاز طبیعی تولید می شود.

! ترکیبات

هیدروژن سبک ترین گازها با اکثر عناصر ترکیب شده و ترکیبات مختلف را بوجود می آورد. هیدروژن دارای عدد ((اکترونگاتیویته)) 2.2 است پس هیدروژن هنگامی ترکیبات را می سازد که عناصر غیر فلزی تر و عناصر فلزی تری وجود داشته باشند. در این حالت(غیر فلزی) تشکیل دهنده ها ((هیدرید))ها نامیده می شوند، که هیدروژن یا بصورت یونهای H- یا بصورت حل شده در عنصر دیگر وجود خواهد داشت (مانند ((هیدرید پالادیوم))). در حالت دوم (ترکیب با فلز) هیدروژن تمایل برای تشکیل ((پیوند کووالانسی)) دارد، چون یونهای H+ بصورت یک اتم عریان فاقد الکترون در می آیند بنابراین تمایل شدیدی به جذب الکترونها به سمت خود داردند. هر دوی اینها تولید اسید می کنند. لذا حتی در یک محلول ((اسید))ی می توان یونهایی مثل H3O+ را دید که گویی پروتونها به جایی محکم به چیزی چسبیده اند.

هیدروژن با اکسیژن ترکیب شده و تولید آب می کند، H2O، که در این واکنش مقدار زیادی انرژی را بصورتی آزاد می کند که، باعث ((انفجار)) در هوا میگردد. به اکسید دوتریوم یا D2O، که معمولا ((آب سنگین)) گفته می شود. همچنین هیدروژن با ((کربن)) یک سری ترکیبات گستردهای را بوجود می آورد. بخاطر ارتباط این ترکیبات با چیزهای زنده، این ترکیبات را ((ترکیبات آلی)) می نامند، و به مطالعه خصوصیات این ترکیبات ((شیمی آلی)) گفته می شود.

! حالتها

در شرایط عادی گاز هیدروژن ترکیبی از دو نوع متمایز ((مولکول)) است که با هم از نظر جهت چرخش ((الکترون))ها و ((هسته)) تفاوت دارند. این دو شکل به نام ارتو- و پارا- هیدروژن معروفند. (این مورد با ایزوتوپها فرق می کند به پاراگراف بعد توجه کنید.) در ((شرایط استاندارد)) هیدروژن معمولی ترکیبی از 25% شکل پاراو 75% شکل ارتو است. شکل ارتو را نمی توان بصورت حالت خالص آن تهیه کرد. این دو مدل هیدروژن از نظر انرژی با هم متفاوتند که این مسئله موجب می گردد، تا خصوصیات فیزیکی آنها کمی متفاوت باشد. مثلا نقطه ذوب و جوش پاراهیدروژن تقریبا 0.1 K ° پائین تر از ارتوهیدروژن است. (به اصطلاح شکل عادی.)

! ایزوتوپها

((پروتیوم))، معمولی ترین ((ایزوتوپ)) هیدروژن فاقد ((نوترون)) است گرچه دو ایزوتوپ دیگر به نام ((دوتریوم)) دارای یک نوترون و ((تریتیوم)) رادیو اکتیویته دارای دو نوترون، وجود دارند. دو ایزوتوپ پایدار هیدروژن پروتیوم(H-1) و دیتریوم(D ، H-2) می باشند. دیتریوم شامل 0.0184-0.0082% درصد کل هیدروژن است ((«IUPAC)))؛ نسبتهای دیتریوم به پروتیوم با توجه به استاندارد مرجع آب ((VSMOW)) اعلام میگردد. تریتیوم(T یا H-3)، یک ایزوتوپ رادیواکتیو دارای یک پرتون و دو نوترون می باشد. هیدروژن تنها عنصری است که ایزوتوپ های آن اسمی مختلفی دارند.

! هشدارها

هیدروژن گازی است با قدرت اشتعال فوق العاده زیاد. این گاز همچنین به شدت با ((کلر)) و ((فلوئور)) واکنش نشان می هد. D2O، یا ((آب سنگین)) برای بسیاری از گونه های سمی است. اما مقدار قابل توجهی از آن برای کشتن انسان لازم است.

! مشاهده شود:

جدوبل تناوبی، پیوند هیدروژنی، اتم هیدروژن، آنتی هیدروژن، اتومبیل هیدروژنی، فوتو هیدروژن .

! مراجعه شود به:

* [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/H/index.html|WebElements.com|-|Hydrogen]
* [http://environmentalchemistry.com/yogi/periodic/H.html EnvironmentalChemistry.com - Hydrogen]
* [http://education.jlab.org/itselemental/ele001.html It's Elemental - Hydrogen]
* [http://www2.bnl.gov/ton/cgi-bin/nuclide?nuc=H Table of Nuclid - Hydrogen]

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 سه شنبه 29 خرداد 1386 [06:52 ]   5   فیروزه نجفی      جاری 
 سه شنبه 29 خرداد 1386 [06:48 ]   4   فیروزه نجفی      v  c  d  s 
 چهارشنبه 16 شهریور 1384 [08:15 ]   3   حسین خادم      v  c  d  s 
 دوشنبه 18 آبان 1383 [13:24 ]   2   نفیسه ناجی      v  c  d  s 
 چهارشنبه 06 آبان 1383 [08:18 ]   1   محمد ذوالقدر      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..