منو
 کاربر Online
1656 کاربر online
تاریخچه ی: اکوسیستم

نگارش: 5

اکوسیستم Ecosystem
مجموعه‌ای از موجودات زنده که روابط همه جانبه‌ای با یکدیگر و با محیط دارند تشکیل یک مجموعه به هم مرتبط را می‌دهند که اکوسیستم گوییم. مانند اکوسیستم بیابان ، جنگل ، برکه آب و غیره. و بطورکلی اکوسیستمها را به اکوسیستم آب و اکوسیستم خشکی تقسیم می‌کنند. اکوسیستم می‌تواند به کوچکی یک گودال آب و یا به بزرگی یک اقیانوس باشد. همه اکوسیستمهای دنیا با هم زیست کره را تشکیل می‌دهند.

دیدکلی

درون هر اکوسیستم ، اعضای هر گونه گروهی را تشکیل می‌دهند که به آن جمعیت می‌گویند و این گروهها برای غذا و مکان با یکدیگر به رقابت می‌پردازند . جمعیتهای متفاوت یک جامعه را تشکیل می دهند که با اطراف خود در تماس است. عوامل بسیاری تعیین می کنند که چه موجوداتی در چه اکوسیستمی زندگی می کنند . برای مثال انواع گیاهانی که رشد می کنند به دمای آزمایش‌های مربوط به هوا ، میزان نور خورشید ، باران ، مواد غذایی موجود در خاک ، رقابت دیگر گیاهان و احتمال خورده شدن توسط حیوانات بستگی دارند. برای آسانتر نمودن مطالعه اکو سیستم، زیست شناسان گاهی اوقات آنها را طوری در نظر می‌گیرند که گویی از دنیای اطرافشان جدا هستند . با این وجود ، این کار منجر به اشتباه می‌شود. آب ، انرژی و مواد غذایی بطور عمده از طریق نور خورشید ، باران ، رودخانه‌ها و اجساد موجودات ، دایماَ به اکوسیستمهای جداگانه وارد و از انها خارج می شوند.

قسمتهای یک اکوسیستم

  1. عوامل زنده : تولیدکنندگان و مصرف کنندگان و تجزیه کنندگان
  2. عوامل غیرزنده : املاح کانی ، آب ، گازها ، نور ، دما ، PH و غیره
مراحل تغییر تدریجی یک اکوسیستم را توالی می‌نامند.

به عنوان مثال به علت ورود فاضلاب یک کارخانه به دریاچه و تغییر شرایط فیزیکی ، شیمیایی و PH آن ممکن است عده‌ای از موجودات زنده دریاچه از بین بروند و عده‌ای دیگر به جای آنها ظاهر شوند.

اکوسیستم آب

عوامل غیرزنده

  • دما : در اکوسیستمهای آب دما نقش ارزنده‌ای دارد زیرا گرمای ویژه آب زیاد است و می‌تواند به تدریج مقدار زیادی گرما را جذب کند و یا ازدست بدهد. بنابراین موجودات آبزی کمتر از موجودات خشکی زی در معرض تغییرات شدید دما قرار می‌گیرند.

    همچنین خشکی‌هایی که مجاور آبهای پهناور قرار دارند کمتر درمعرض تغییرات شدید دما قرار دارند. دمای سطح آب در اقیانوس منجمد کمی پایین‌تر از صفر و در آبهای استوایی حدود 28 درجه سانتیگراد است. با افزایش عمق این اختلاف کمتر می‌شود. دمای آب در زندگی موجودات زنده بسیار موثر است. مثلا درجایی که دما کمتر از 20 درجه باشد تشکیلات مرجانی بوجود نمی‌آید.

  • نور : نورهای قرمز و نارنجی توسط آب در همان ابتدا جذب می‌شوند. نورهای دیگر مانند آبی و بنفش تا اعماق دریا نفوذ می‌کنند. بنابراین نورهای مفید برای عمل فتوسنتز که می‌توانند تا عمق کمی در آب نفوذ کنند باعث شده که عمل فتوسنتز فقط در لایه‌های نازکی از سطح دریا انجام گیرد. با وجود اینکه طول موج نور آبی تا 550 متری نیز نفوذ می‌کند ولی پلانکتونهای گیاهی تا عمق تقریبا 70 متری محدود شده‌اند. حیات دراعماق زیاد بستگی به این دارد که مواد غذایی تا چه حد از سطح به آنها برسد. در هر حال جثه جانوران نواحی عمیق کوچک است. در اعماق تاریک اقیانوسها تولید کننده‌ای وجود ندارد و تنها عده کمی مصرف کننده با جثه کوچک دیده می‌شود.

  • گازها : دو گاز مهم و موثر در حیات یعنی O2 و CO2 را بررسی می‌کنیم که اکسیژن در آب بسیار کمتر از هواست. مقدار اکسیژن هوا در یک لیتر هوا و در دمای 15 درجه سانتیگراد ، 210 سانتیمتر مکعب است ولی مقدار O2 در یک لیتر آب شیرین و دمای 15 درجه سانتیگراد 7.2 سانتیمتر مکعب است. که مقدار آن درآب شور به 5.8 سانتیمتر مکعب کاهش می‌یابد. آبزیان با این مقدار کم اکسیژن سازش حاصل کرده‌اند و دستگاه تنفسی آنها قادر است که اکسیژن مورد نیاز بدن را از آب جذب نمایند.

CO2 در آب بیشتر از هوا است و این نکته از نظر عمل فتوسنتز در گیاهان آبزی اهمیت فوق العاده دارد.
  • مواد شیمیایی : درحدود 40 عنصر به صورت یون در آب دریا وجود دارد که در حیات جانداران آبزی اهمیت فوق العاده دارد. مهمترین عناصر برحسب مقدار عبارتنداز : کلر ، سدیم ، منیزیم ، گوگرد ، کلسیم ، پتاسیم. مواد مورد احتیاج گیاهان در آب عبارتنداز : نیتراتها ، فسفاتها ، املاح کلسیم و … شوری آب دریاها درحدود 35 گرم در لیتر می‌باشد در حالی که املاح آب شیرین در حدود یک گرم در لیتر است.

  • فشار : به علت برقراری تعادل ازنظر فشار در داخل و خارج موجود زنده ، وجود فشار زیاد در نواحی عمیق چندان محدودیتی برای حیات به حساب نمی‌آید.

عوامل زنده اکوسیستم‌های آب

موجودات زنده اکوسیستم‌های آب عبارتنداز : تولیدکننده‌ها ، مصرف کننده‌ها و تجزیه کننده‌ها که این موجودات برحسب اینکه اکوسیستم ، آب شور داشته باشد یا آب شیرین فرق خواهد کرد.


  • تولیدکنندگان : در آبهای شور یا دریاها فقط فیتوپلانکتونها هستند ولی در آبهای شیرین گیاهان آبی نیز جزو تولیدکنندگان هستند.

  • مصرف کنندگان : عبارتنداز موجوداتی که از فیتوپلانکتونها تغذیه می‌کنند (مثل سخت پوستان) و ماهی‌های کوچکتر و بعد ماهی‌های بزرگتر.

  • تجزیه کنندگان : شامل بعضی باکتریها و قارچها هستند که با تجزیه اجساد جانداران آبزی باعث می‌شوند که چرخه مواد در آب برقرار بماند.

اکوسیستم‌های خشکی

شامل توندرا - جنگل مخروط داران - جنگل درختان برگ پهن - جنگلهای مناطق گرمسیری و مرتع و بیابان می‌باشد.

توندرا

آب و هوای سرد دارد و زمین اغلب پوشیده از یخ است و فصل گرما حدود 60 روز است. منطقه وسیع و بی‌درخت حاشیه اقیانوس منجمدشمالی توندرا است و گیاهانی مثل خزه ، گل سنگ ، گیاهان علفی و درختان کوتاه دارد. تغییرات سازشی گیاهان توندرا عبارتنداز کوتاه شدن ساقه ، پرکرک شدن برگ ، محدود شدن زمان رشد و نمو و گل دادن. جانورانی مثل خرس سفید قطبی ، جغد و روباه سفید ، خرگوش و موش سفید و گرگ دیده می‌شود که تغییرات سازشی جانوران نیز عبارت است از : داشتن ذخایر چربی زیرپوست ، رنگ سفید ، داشتن خواب زمستانی و قدرت حفر مجاری ، چرخه در حیاتی کوتاه مدت.

جنگل مخروط داران (تایگا)

آب و هوای سرد دارد و فصل رویش و تولید مثل گیاهان حدود 3 ماه است در سال. (طولانی از توندرا) در شمال آسیا ، اروپا و آمریکا یعنی جنوب توندرا قرار دارد. گیاهانی مثل سرخدار ، کاج و سرو دارد. تغییرات سازشی گیاهان تایگا عبارتنداز : داشتن برگهای سوزنی یا فلسی و ساقه‌های قابل انعطاف. جانورانی مثل گوزن ، سنجاب ، خرگوش ، روباه ، گرگ ، برخی حشرات در این محل زندگی می‌کنند که تغییرات سازشی این جانوران مثل جانوران توندرا است. عده‌ای زمستان خوابند و عده‌ای مهاجرت می‌کنند. عده‌ای نیز روی برفها سرگردان باقی می‌مانند.

جنگل درختان پهن برگ

آب و هوا در تمام مدت سال معتدل و ملایم است و میزان باران سالانه 50 تا 130 سانتیمتر است. در آمریکای شمالی ، اروپای مرکزی ، سواحل دریای خزر ، جنوب ترکیه و لبنان ، قسمت عمده چین ، تمام ژاپن و شمال استرالیا قرار دارد. جانورانی مثل آهو ، بزکوهی ، خرس سیاه ، خرگوش ، روباه ، گربه وحشی و پلنگ و انواع جوندگان در این محل زندگی می‌کنند.

جنگلهای مناطق گرمسیری

گرما در تمام مدت سال زیاد ، طول شب و روز مساوی و باران سالانه متجاوز از 200 سانتیمتر است و در آمازون ، آمریکای جنوبی و مرکزی ، آفریقای مرکزی و غربی و بخشهای عمده هند و مالایا دیده می‌شود که بیشتر مناطق استوایی هستند. گیاهان چوبی و درختی بسیار بلند در این منطقه می‌روید که اغلب 30 تا 60 متر ارتفاع دارند. جانوران این منطقه عبارتنداز : پرندگان و پستانداران که کوچکتر از موجودات مشابه خود در جنگلهای معتدله هستند. خزندگان و بندپایان برعکس جثه بزرگ دارند.

مرتع

در این منطقه باران نامنظم می‌بارد و بین 18 تا 70 سانتیمتر در سال است. به همین دلیل درختان پایدار نمی‌مانند. درتمام نقاط سطح زمین کم و بیش وجود دارند. گیاهان بیشتر علفی یا درختچه هستند. جانورانی مثل خرگوش ، کانگورو ، روباه ، سنجاب و گرگ دیده می‌شود.

بیابان

باران در بیابان سالانه کمتر از 25 سانتیمتر و نامرتب است. رطوبت هوا کم و نور خورشید در روزها شدید است و شبها سرد و تبخیر زیاد است. دراثر باران کم مرتع ممکن است به بیابان تبدیل شود. 1.5 سطح زمین را پوشانده و در اغلب نقاط دنیا وجود دارد مانند کویرمرکزی ایران ، گیاهان این منطقه اغلب یک ساله و یا پایدار و دارای برگها و ساقه ضخیم و گوشتی هستند. ساقه و برگ تبدیل به خار شده و یا از کرک و مواد مومی پوشیده شده است. دارای ریشه‌های عمیق ولی ساقه کوتاه بوده و چرخه حیاتی کوتاه دارند. مثل گز ، گون ، انواع کاکتوس. خزندگان و جوندگان بیشتر از سایر جانوران هستند. همچنین انواعی از حشرات ، پرندگان و پستانداران دیده می‌شوند که جثه آنها کوچک بوده و در بسیاری از موارد به رنگ محیط خود می‌باشند. فعالیت آنها بیشتر بعد از غروب آفتاب است.

مباحث مرتبط با عنوان




تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 سه شنبه 10 آبان 1384 [04:53 ]   6   سمیه فارابی اصل      جاری 
 دوشنبه 24 اسفند 1383 [12:56 ]   5   حسین خادم      v  c  d  s 
 سه شنبه 01 دی 1383 [07:36 ]   4   فاطمه عیوضی      v  c  d  s 
 سه شنبه 01 دی 1383 [07:23 ]   3   فاطمه عیوضی      v  c  d  s 
 سه شنبه 01 دی 1383 [07:19 ]   2   فاطمه عیوضی      v  c  d  s 
 سه شنبه 01 دی 1383 [07:12 ]   1   فاطمه عیوضی      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..