منو
 کاربر Online
692 کاربر online
تاریخچه ی: کاتالیزور

تفاوت با نگارش: 1

Lines: 1-8Lines: 1-100
-V{maketoc}
!کاتالیزور
کاتالیزور از دو صفت ''کاتا'' و ''لیزور'' تشکیل شده است در زبان یونانی (کاتا) به معنای ''پائین''، ''افتادن، '' یا ''پائین افتادن'' است و (لیزور) به معنی ''قطعه قطعه کردن'' می باشد. در برخی زبانها کاتالیزور را به معنی'' گردهم آوردن اجسام دور از هم'' معرفی کرده اند تربه نشان داده است که واکنش با کاتالیزور در دمای کمتری ورت می گیرد و هم چنین کاتا لیزور ((انرژی اکتیواسیون)) را پائین می آورد یا کاهش می دهد یا باعث می شود ملکولهای درشت به ملکولهای کوچکتر قطعه قطعه و شکسته شوند.
اولین گزارش مربو به ''کریشف'' می باشد که با استفاده از یک(( اسید)) به عنوان کاتالیزور توانست(( نشاسته)) را به(( قند)) هیدرولیزه کند. بعها دیوی توانست واکنش ((اکسید اسیون)) ((یدروژن)) را با ((اکسین)) در حضور کاتالیزور(( لاتین)) انجام دد که این واکن یک ((واکنش گرما گیر)) بوده و در نتیجه هنگام انجام واکنش رقه تلید می شد کاتالیزور ب و نوع __کاتالیزور مو و نامرو__ تقسیم می شود.
اما ((تکنولوی)) ال در زمین کاتالیزور مربو ب نیمه رن 19 یعنی بین الهای (1980 1950) می باشد. />اولی کار د ویح اینکه چرا یک واکن کاتالیزوری انام می گیرد و کاتالیزور چه نشی دارد توس فارادی انام شد (جب ((اتیلن)) سطح pt را موتا مسموم می کند در الکی ب سولفور پلا تین را داما مسموم می کند) بیشترین هره برداری از کاتالیزور در ((نگ جهانی)) بود. دهه 1960 ـ 1950 دهه ای است که با تولید ((کاتالیزورهای یگرناتا)) ترکیبات بسیار هم و استراتیک ساته د.
__کاتالیزو مروب__ به کاتالیزوری گفته می شود که فط ااز تکی یک وع حول را بدهد اگر ر ور کاتالیزور مصولات متفاوتی امکان تشکی داشته باشند __کاتالیزور نامروب__ تلی می شود.
+

||کاتالیزور ماده ای است که سرعت یک واکنش شیمیایی را افزایش می دهد بدون آنکه خود در جریان واکنش مصرف شود.||
!ریشه لغوی

کاتالیزور از دو صفت ''~~green:کاتا~~'' و ''~~green:لیزور~~'' تشکیل شده است. در زبان یونانی "__کاتا__" به معنای __پائین__ ، __افتادن__ ، یا __پائین افتادن__ است و "__لیزور__" به معنی __قطعه قطعه کردن__ میباشد. در برخی زبانها کاتالیزور را به معنی'' __گردهم آوردن اجسام دور از هم__ '' معرفی کرده اند. />!تریخچه
اولین گزارش استفاده از کاتالیزور ، مربوط
به ''__کریشف__'' می‌باشد که با استفاده از یک ((اسید)) به عنوان کاتالیزور توانست ((نشاسته)) را به ((قند)) ، ((هیدرولیز))کند. بعدها __دیوی__ توانست واکنش اکسیداسیون ((هیدروژن)) را با ((اکسیژن)) در حضور کاتالیزور((پلاتین)) انجام دهد که این واکنش یک ((واکنش گرما گیر)) است و در نتیجه هنگام انجام واکنش جرقه تولید می‌شد.

اولین کار در توضیح اینکه چرا یک واکنش کاتالیزوری انجام می‌گیرد و کاتالیزور چه نقشی دارد، توسط "__فارادی__" انجام شد.
بیشترین بهره‌برداری از کاتالیزور در ((ن جهانی)) بود.

((انقلاب تکنولوژی)) اصلی در ز
مینه کاتالیزور مربوط به نیمه دوم قرن 20 یعنی بین سالهای1980 ـ 1950 می‌باشد.دهه 1960 ـ 1950 دهه ای است که با تولید ((کاتالیزورهای زیگر _ ناتا)) ترکیبات بسیار مهم و استراتژیک اخته شد.
!انواع کاتالیز
ور
کا
تالیزور به دو نوع __کاتالیزور مرغوب و نامرغوب__ تقسیم می‌شود:


*~~green:کاتالیزور مرغوب~~: __کاتالیزور مرغوب__ به کاتالیزور
ی گفته مشود که فقط اجازه تشکیل یک نوع محصول را بدهد.

/>*~~green:کاتالیزور نامرغوب~~: اگر در حضور کاتالیزور محصولات متفاوتی امکان تشکیل داشته باشند __کاتالیزور نامرغوب__ تلقی می‌شود.
!
چگونگی عمل کاتالیزور
تجربه
نشان داده است که واکنش با کاتالیزور در دمای کمتری صورت می‌گیرد و همچنین کاتالیزور ، ((انرژی اکتیواسیون)) را پائین میآورد یا کاهش میدهد یا باعث میشود مولکولهای درشت به مولکولهای کوچکتر ، قطعهقطعه یا شکسته شوند.>
کاتالیزور
واکنش را می‌توان بدون تغییر در پایان واکنش بدست آورد. مثلا سرعت تجزیه __KClO3</sub>__ را با مقدار کمی __MNO2__ می‌توان فوق‌العاده زیاد کرد. در معادله‌ای که برای این تغییر نوشته می‌شود ، کاتالیزور را بالای پیکان می‌گذارند ، زیرا کاربرد آن در ا((ستوکیومتری)) کل واکنش اثری ندارد:


::__KClO3--------->2KCl+3O2__::
!
مکانیسم واکنش کاتالیزوردار
کاتالیزور نمی‌تواند موج
ب وقو واکنش‌هایی شود که از نظر ((ترمودینامیک شیمیایی|ترمودینامیک)) امکان وقوع ندارند. بعلاوه صرفا حضور کاتالیزور نیست که (احتمالا بعنوان یک بخش فعال‌کننده) موجب اثر بر سرعت واکنش می‌شود. در یک واکنش کاتالیزوردار ، کاتالیزور در یک مرحله عملا مصرف می‌شود و در مرحله بعدی بار دیگر تولید می‌گردد و این عمل بارها تکرار می‌گردد، بدون آنکه کاتالیزور دچار تغییر دائمی شود.

بنابراین کار کاتالیزور آن است
که راه تازه ای برای پیشرفت واکنش می‌گشاید. بدین ترتیب مکانیسم کاتالیزوردار با یک واکنش بی‌کاتالیزور تفاوت دارد. انرژی فعال سازی راهی که واکنش به کمک کاتالیزور ط میکند، کمتر از انرژی فعال‌سازی راهی است که همان واکنش بدون کاتالیزور می‌پیماید (__شکل 1__)





{picture=nemoodar2.jpg}

این واقعیتی است که علت سریعتر شدن واکنش را توجیه می‌کند. وقتی کاتالیزور
بکار برده می‌شود، مولکولهای نسبتا بیشتری انرژی لازم برای یک برخورد موفق پیدا می‌کنند (__شکل 2__). بدین ترتیب عده کل برخوردهای موثر در واحد زمان، که موجب انجام واکنش می‌شوند، افزایش می‌یابد.

در شکل __1__ به دو نکته دیگر نیز پی می‌بریم. نخست آنکه تغییرات انرژی برای واکنش
کاتالیزوردار و واکنش بی‌کاتالیزور یکسان است. دیگر آنکه ((انرژی اکتیواسیون|انرژی فعال سازی)) واکنش معکوس نیز به هنگام استفاده از کاتالیزور کاهش می‌یابد و مقدار کاهش آن درست برابر کم شدن انرژی فعال سازی واکنش کاتالیزوردار اصلی است. این بدان معنی است که کاتالیزور بر یک واکنشی و واکنش معکوس آن اثر یکسان دارد. اگر یک کاتالیزور سرعت یک واکنش را دو برابر کند، همان کاتالیزور سرعت واکنش معکوس آن را نیز دو برابر خواهد کرد.
!کاتالیزورهای طبیعی
(((آنزیم))) />بسیاری از ''فرایندهای صنعتی ''به اعمالی بستگی دارند که با کاتالیزور صورت می‌گیرند. ولی کاتالیزورهایی که برای انسان مورد اهمیت بیشتری دارند، کاتالیزورهای طبیعی یعنی آنزیم‌ها هستند. این مواد فوق اعاده پییده ، فرایندهای حیاتی مانند ((گوارش)) و سنتز سلولی را کاتالیز می‌کنند.

عد
ه زیادی از واکنشهای شیمیایی پیچیده که در بدن صورت می‌گیرد و برای حیات ما ضرورت دارد، به علت اثر آنزیم‌ها در دمای پائین بدن امکان وقوع پیدا می‌کنند. هزاران آنزیم وجود دارند که هر یک وظیفه خاصی را انجام می‌دهند. تحقیق درباره ساختمان و عمل نزیم‌ها ، نویدهای فراوانی درباره پیشرفت شناخت عامل بیماری و مکانیسم رشد می‌دهد.






{picture=nemoodar1.jpg}

!کا
تالیزور همگن و ناهمگن
در ((کاتالیزور همگن))ماده ای که بعنوان کاتالیزور کار می‌کند، با مواد
واکنش‌دهنده در یک فازند، ولی در یک ((کاتالیزور ناهمگن)) یا کاتالیزور سطحی ، مواد واکنش‌دهنده و کاتالیزور در دو فاز مجزا کنار هم هستند و واکنش در سطح کاتالیزور صورت می‌گیرد.
!!کاتالیزور همگ
ن
نمونه ای از کاتالیزور همگن در فاز گازی ، اثر
((کر)) در تجزیه دی‌نیترون اکسید است. ((گاز)) دی‌نیترون اکسید ، در دمای اتاق ، گاز نسبتا بی‌اثری است، اما در دماهای نزدیک به صد درجه طبق معادله زیر تجزیه می شود.


::__
(2N2O(g)--------->2N2(g)+O2(g__::
مط
العات سینتیک نشان می‌دهد که واکنش مذکور بر اثر برخورد بین دو ملکول کلر کاتالیز می‌شود.

کاتالیزور همگن در محلول نیز ممکن ا
ست صورت گیرد. بسیاری از وانشها بوسیله ((اسید|اسیدها)) و ((قلیا|بازها)) کاتالیز می‌شوند. ((تجزیه شیمیایی|تجزیه)) هیدروژن پراکسید در حضور پون یدید کاتالیز می‌شود.
!!
کاتالیزور اهمگن
کاتا
لیزور ناهمگن عمدتا از طریق '' __جذب سطحی شیمیایی__ ''مواد واکنش دهنده بر سطح کاتالیزور صورت می‌گیرد. ((جذب سطحی)) فرآیندی است که در جریان آن مولکولها به سطح جسمی جامد می‌چسبند. ثلا در ماسکهای گازی ، ((زغال سنگ|زغال)) به عنوان یک ماده جاذب برای ((گازهای زیان ور)) بکار می‌رود.

در ''جذب سطحی فیز
یکی ''معمولی ، مولکولها ، بوسیله ((نیروهای و اندروالسی)) به سطح ماده جاذب ، گیر می‌کنند. بنابراین مولکولهایی از گاز که جذب سطحی شده‌اند، تا همان حد تحت تاثیر قرار گرفته‌اند که گویی مایع شده باشند.

در جذب سطحی شیمیایی ، مول
ولهای جذب شه ، با پیوندهایی که قابل مقایسه با پیوندهای شیمیایی است، به سطح ماده کاتالیزور نگه داشته می‌شوند. در فرایند تشکیل پیوند با ماده جاذب ، مولکولهایی که بطور شیمیایی جذب شده‌اند، دچار تغییر ((آرایش الکترونی)) درونی می‌شوند. پیوندهای درون بعضی از مولکولهای کشیده و ضعیف و حتی پیوند بعضی از آنها شکسته می‌شوند.

مثلا هی
دروژن بصورت اتمی بر سطح ((پلاتین)) جذب می‌شود. بنابراین تعدادی از ملکولها که بطور شیمیایی جذب سطحی شده‌اند، به صورت ((کمپلکس)) فعال‌ شده یک واکنشی ه ر سطح کاتالیزور شده، عمل می‌کند.
!!مک
انیسم جذب سطحی شیمیایی:
تاکنون مکانیس
م دقیق جذب سطحی شیمیایی و کاتالیز سطح کاملا فهمیده نشده ست، فقط فرضهایی قابل قبول برای مکانیسم چند واکنش خاصی مطرح شده است:


*
ظری دال بر اینکه ((نقص در ساختار بلور|نقصها)) یا بی‌نظمیهای شبکه در سطح کاتالیزور ، جای فعالی برای عل کتالیزور است، اولین فرضیه برای توضیح عمل تقویت کننده‌های کاتالیزورهای منب است. تقوی کننده ها موادی هستند که فعالیت کاتالیزور ها را زیاد می‌کنند. مثلا در نتز آمونیک


::
__(N2(g)+3H2(g)----------->2NH3(g__:: />اگر کاتالیزور((آهن)) با مقدار کمی ((پتاسیم)) یا ((وانادیم)) آمیخته شده باشد، بیشتر موثر واقع می‌شود.
!سموم کاتالیزور
__س
موم کاتالیزور__ موادی هستند که کاتالیزورها را از فعالیت باز می‌دارند. مثلا مقدار کمی آرسنیک توانایی پلاتین را که کاتالیزور تبدیل __سولفور دی‌اسید__ ،به __سولفور تری‌اکسید__ است، از بین می‌برد.


::__(2SO2(g
)----------->2SO2(g__:: />اتمالا در این عمل بر سطح پلاتین ، __پلاتینم ارسیند__ تشکیل می‌شود و فعالیت کاتالیزوری از میان ی‌رود. جذب اتیلن ، کاتالیزور را موقتا مسموم می‌کند، درحالیکه جذب پلاتین ، کاتالیزو را بطر دائم مسموم می‌کند.
!اختصاص
ی بودن فعالیت کاتالیزور
فعالیت کاتالیزورها ع
مدتا بسیار اختصاصی است. در پاره‌ای وارد ، کاتالیزور معین موجب سنتز نوعی محصولات خاص از بعضی مواد می‌شود، حال آنکه کاتالیزور دیگر موجب سنتز محصولات کاملا متفاوت دیگری از همان مود می‌شود. البته در این موارد امکان وقوع هر دو واکنش از لحاظ ترمودینامیکی میسر است. مثلا((منوکسید کرب|کربن مونوکسید)) و هیدروژن بر هم اثر می‌کنند و بسته به شرایط واکنش و نوع کاتالیزور مصرف شده ، محصولات بسیار متنوعی ایجاد می‌کنند.>>اگر ((کبالت)) یا ((نیکل )) بعنوان کاتالیزر بکاربرده شود ملوی از ((هیدروکربن|هیدروکربنها)) بوجود می‌آورد. در این جا نیل بعوان یک کاتالیزور نامرغوب عمل مکند.

/>::__CO(g)+3H2(g)------------>CH4(g)+H2O__::
و اگر مخلوطی از ((روی)) و __اکسید کرم__ بعنون کاتالیزور مصرف شود، از واکنش ((متانول)) تولید می‌شود.


::__(CO(g)+2H2(g)------------>CH3OH(g__::
بر
ای این وکنش ، نیکل یک کاتالیزور مرغوب است.کاتالیزور مرغوب کاتالیزوری است ه انتخابی عمل کن.
یر فعال شدن کاتالیزور
معمولا تمام
کاتالیزورها دارای ی عمر معی هستند که پس از سپری شدن آ فعالیت موثر آنها کاهش می‌یابد که ممکن ست بطور ناهانی یا تدریجی باشد (افت فعالیت). در چنین مواقعی معمولا بسه به نوع و مکانیسم غیر فعال شدن ، باید کاتالیروز را ازیابی یا جایزین کرد. در این موقع باید تصمیم بگیریم که آن را تعویض یا احیا کنیم. تصمیم بر اساس مکانیسم های غیر فعال شدن است و مهمترین و متداولترین مکانیسم غیر فعال شدن عبارت است از:


#در کاتالیزورهای نفتی ، ت
جیه هیدروکربن‌ها در دمای بالا موجب تشکیل لایه ضخیمی از کربن غیر فعال روی سطوح کاتالیزور می‌گردد که همین دوره باعث می‌شود ک روی سایت کاتالیزور پوشیده و از کار می‌افتد.


#پدیده دوم مربوط به
مسموم شدن کاتالیزور می‌باشد. این پدیده زمانی اتفاق می‌افتد که ماده جذب شونده باعث تعییر آرایش کاتالیزور می‌شود. آرایش ((لور|بلوری)) در فعالیت کاتالیزر نق ساسی دارد. تغییر آرایش بلوری باعث غیر فعال شدن آن می‌شود. عواملی مانند سولفور این پدیده را ایجاد می‌کند.


#عام
ل سوم مربوط به وجود ناخالصیهای فلزی در سطح کاتالیزور می‌باشد. این ناخالصیها در مناطق فعال ، جذب و فعالیت کاتالیزور را کاهش می‌دهند.


#((
اوگانومتالیکهای فلزی)) معمولا به مقدار بسیار به عنوان کاتالیستها مورد استفاده قرار می‌گیرند. از تجزیه ناخواسته این کاتالیستها در دمای بالا اورگانومتالیکهای ((تیتانیم)) و وانادیم ایجاد شده، ضمن بلوکه کردن کانالهای کاتالیکی باعث کاهش فعالیت کاتالیزوری می‌شوند.

/>#ممولا ساختمان کاتالیزورها یک ساختمان متخلخل و پرزدار است. حفره‌ های میکرونی در روی کاتالیزور وجود دارد که شوکهای حرارتی باعث مسدود شدن این میکرو پزها می‌ردد. بنابراین شوکهای حراراتی ممکن است فعالیت کاتالیزورها را کاهش دهد.
!بازیابی
کاتالیزور />* کتالیزور را می‌توان با عبور هوای رم حیا کرد.


*در مکا
نیسم های دیگر از وجود ناخالصیها که باعث مسموم شدن کاتالیزور می شود جلوگیری کرد.
بقه بندی سیستم های کاتالیکی
عملکرد کاتالیز
ورها در دو فار ''__هموژن__'' و ''__هتروژن__'' انجام می‌گردد. فاز __هموژن__ حالتی است که مواد واکنش‌دهنده و کاتایزور در یک فاز قرار میگیرند. حال آنکه اگر عملکرد کاتالیزور و مواد واکنش‌دهنده در دو فاز مختلف باشد و مرز فیزیکی بین کاتالیزور و مواد واکنش‌دهنده وجود داشته باشد، چنین فازی را __هتروژن__ می‌گویند.
!کاتالیزورهای جامد
#جامد فلزی:

من
اسب واکنشهایی هستند که مواد واکنشی از هیدروژن و یا هیدرو کربن تشکیل شده‌اند. عمده کاتالیزورهای این دسته از عناصر واسطه تشکیل می‌گردد. مثل ((نقره)) ، پلاتین ، آهن و نیکل و ((پالادیم)).

معمولا ویژگی این فلزات و
کاتالیزورها به گونه ای ست که هم هیدرون و هم هیروکربن به راحتی در سطح این کاتالیزورها جذب می‌گردند. این کاتالیزورها برای واکنشهای هیدروژن و هیدروژن‌گیری مناسب است و برای واکنشهای اکسیداسیون مناسب نیست، چون احتمال اکسید شدن خود فلزات هم وجود دارد.

/># کاتالیزورهای اکسید فلزی:

اکسید روی ، اکسید نیکل ، اکسید
منگنز ، اکسید کروم ، اکسید ((بیسموت)) ، اکسید ((مولیبدن)). ویژگی این کاتالیزورها در این است ه می‌توانند در واکنش ، اکسیژن مباله کنند (یعنی می‌توانند اکسیژن را دوباره ه الت اول برردانند).


#کاتالیزروهی اکسید فلزی _ عایق:

اکسید
منیزیم ، اکسید آلومینیم ، سیلیس. این کاتالیزوره بعنوان جاذبه الرطوبه مورد استفاده قرار می‌گیرند.


#
کاتالیزورهای زیگلر _ ناتا:

در ((
فرایند پلیمریزاسیون|پلیمریزاسیون)) استفاده میشود. نسل جدیدی از کاتالیزورهای زیگلر _ ناتا در __متالوسیون__ استفاد می‌شود.
!عوامل موثر در فعالیت کاتالیزور
طح کاالیزر

/>*قدرت و ستحکام پیند جذبی
!راههای افزایش سطح
کاتالیزور />*ودر کردن یعنی ازایش سطح کتالیزور بطریق فیزیکی


*ایجاد خل
ل و فرج و کانالهای بسیار ظریف میکروسکوپی در بدنه کاتالیزور


*نشان
دن کاتالیزور روی بستری از ((آلومینا)) و ((زئولیت))


*متخلخل
رن کاتالیزور />!کربرد کالیزور />کاتالیزور در سه بخش به کار می ود:


#
صنعت اتومبیل:

در این بخش ک
اتالیزورها بصورت مستقیم و غیرمستقیم استفاده می‌شوند. در اگزوز اتومبیلها بستری از فلزات جامد مثل پلاتین روی پایه آلومینات قرار گرفته و هیدروکربنهای مضر مثل منوکسید کربن و غیره را جذب می‌کند.


#صنع
ت نفت و پالایش مواد نفتی:

عمده ترین مصرف
کاتالیزرها در صنعت نفت در دو پروسه ((کراکینگ نفت|کراکینگ)) (شکستن مولکولهای درشت به کوچک) و ((رفرمینگ نفت|رفرمینگ)) (دوباره باز آرائی و ترکیب مولکولهایی برای تولید) می‌باشد.

در ص
نت نفت بیشتر کاتالیزورهای زیلر _ ناتا، کاتالیزورهای فلزی و اورگانومتالیک مثل ((رویوم)) استفاده می‌شود.


#تولید مواد شیمیایی
باحث مرتبط با عنوان
*((آنزیم))
*((تعاد
ل شییایی)) />*((جذب سطحی))
*((سینتیک شی
میایی)) />*((شیمی فیزیک))
*((ع
وامل موثر بر تعادل شیمیایی))
*((کاتالیزور آنزیمی))
*((کاتالیزور زیگلر _ناتا))
*((کاتالیزور همگن))
*((کاتالیزور ناهمگن))
*((کاتالیزور و واکنش شیمیایی))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 جمعه 11 شهریور 1384 [19:48 ]   26   فیروزه نجفی      جاری 
 یکشنبه 01 آذر 1383 [07:50 ]   25   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 چهارشنبه 27 آبان 1383 [09:03 ]   24   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [08:45 ]   23   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [08:42 ]   22   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [08:39 ]   21   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [08:30 ]   20   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [08:27 ]   19   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [07:50 ]   18   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [07:47 ]   17   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [07:45 ]   16   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [07:41 ]   15   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 سه شنبه 19 آبان 1383 [07:31 ]   14   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 18 آبان 1383 [08:12 ]   13   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 18 آبان 1383 [08:08 ]   12   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [10:41 ]   11   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [10:30 ]   10   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [09:48 ]   9   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [09:32 ]   8   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [09:29 ]   7   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [08:25 ]   6   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [07:14 ]   5   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 شنبه 12 اردیبهشت 1383 [07:15 ]   4   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [06:53 ]   3   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 دوشنبه 11 آبان 1383 [06:48 ]   2   هاجر هاتفی      v  c  d  s 
 چهارشنبه 06 آبان 1383 [10:37 ]   1   هاجر هاتفی      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..