منو
 کاربر Online
495 کاربر online
تاریخچه ی: پیاز

نگارش: 8


پیاز نوعی گیاه غده‌ای گوشتی زیرزمینی از خانواده لاله است و نام علمی آن Allium cepa می‌باشد. منظور از پیاز ، گیاه تند مزه‌ای است که بوی تندی هم دارد و در تهیه انواع غذاها به عنوان نوعی ماده طعم دهنده از آن استفاده می‌کنیم.

تاریخچه

پیاز یکی از قدیمی‌ترین گیاهان زراعی بوده که از هزاران سال قبل ، به عنوان طعم دهنده غذاها و همچنین دارو از آن استفاده می‌شده است. قدیمی‌ترین منابع کشف شده از سومریان بدست آمده که نشان می‌دهد، سومریان که در عراق امروزی می‌زیسته‌اند، تقریبا 2600 قبل از میلاد مسیح از این گیاه استفاده می کرده‌اند. در نسخه‌های کتب قدیمی مصر که نوشته‌های خود را روی پاپیروس می‌نوشتند، از اثرات دارویی پیاز سخن به میان آمده است. آنها عقیده داشتند که مصرف پیاز به همراه غذا انرژی بیشتری به فرد می‌دهد.



تصویر

ساختمان پیاز

این گیاه دو ساله بوده که در سال اول ، اندامهای رویشی آن بوجود می‌آیند و در سال دوم اندامهای زایشی ایجاد می‌شود که تولید تخم می‌کنند. برگهای گیاه پیاز توخالی و لوله‌ای شکل هستند. ساقه آن که ارتفاعش بین 60 سانتیمتر تا یک متر می باشد هم توخالی است که در بخش پایینی ، ساقه کمی متورم شده است.

پیاز دارای یک ساقه پهن زیر زمینی به قطر چند متر می‌باشد که در سطح بالای این ساقه ، برگهای پیاز که کلروفیل خود را از دست داده‌اند و به مخزن غذایی گیاه تبدیل شده‌اند قرار گرفته‌اند. ریشه پیاز از قسمت زیرین این ساقه خارج می‌شود. در وسط این ساقه زیر زمینی ، نقطه رویشی پیاز که به عنوان جوانه انتهایی ساقه هوایی می‌باشد قرار دارد که در این قسمت ، ساقه گل دهنده و برگ سبز بوته پیاز ظاهر می‌شود که به رشد خود ادامه می‌دهد.

بو و خاصیت اشک آوری پیاز

بوی پیاز مربوط به مواد گوگردی فراری است که در هنگام تقطیر در حرارت معمولی اتاق تجزیه می‌گردند. به همین دلیل طعم پیاز پخته در مقایسه با پیازهای خام بسیار ملایم‌تر است. پیاز سفید معمولا ملایم‌تر از پیازهای قرمز و زرد است، به این دلیل که از این مواد گوگردی کمتر دارد. اغلب پیازهایی که در نواحی مرطوب رشد می‌کنند، دارای مواد گوگردی کمتری بوده و در نتیجه ملایم‌ترند.

زمانی که پیاز را به مدت چند ماه در انباری قرار می‌دهیم، پیاز به دلیل این که آب و یا هیدرات کربن خود را از دست می‌دهد، به تدریج تندتر می‌شود. مواد گوگردی پیاز ، خواص مختلفی از خود نشان می‌دهند که یکی از آنها اشک آور بودن است. اگر چه ما معمولا اشک آوری پیاز را دوست نداریم و باعث ناراحتی ما می‌شود، این خاصیت پیاز آن را در برابر موجودات ریز زنده خارجی حفاظت می‌نماید. البته روش‌هایی برای کاهش اشک آوری پیاز وجود دارد. برای مثال ، قرار دادن پیاز در یخچال یا پوست کندن پیاز در آب روان.



تصویر

نگهداری از پیاز

مناسب‌ترین محل برای انبار نمودن پیاز ، سردخانه است که به این وسیله می‌توان در مدت انبار کردن پیاز ، آن را از انواع تغییرات حفظ کرده و همچنین از انواع آفت از جمله قارچها ، باکتریها ، ویروسها و... محافظت نمود. به علاوه از آنجا که قرار دادن پیاز در مکان گرم سبب سبز شدن، ساقه زدن و کم وزن شدن خود پیاز می‌شود، با قرار دادن آن در سردخانه از این آسیبها محافظت خواهد شد.

سمی بودن پیاز

گاهی بر اثر مصرف زیاد پیاز ، عوارض مسمومیت بروز می‌کند. در انسان پس از مصرف زیاد پیاز ، چه خود پیاز و چه فراورده‌های دارویی تولید شده با آن ، ممکن است مسمومیت خفیف یا شدید بوجود آید. این فساد پیاز می‌تواند ناشی از عدم رعایت قوانین لازم جهت کاشت ، داشت یا برداشت گیاه ، نگهداری نامناسب در انبار باشد. علایم مسمومیت با خوردن پیاز عبارتند از: کم خونی و بیماری زردی که در نتیجه همولیز خون حادث می‌شود و احساس بوی تند از ادرار یا هوای بازدم فرد مسموم که تشخیص مسمومیت را ساده می‌کند. بنابراین لازم است همانطور که سالم بودن گیاه را در نظر می‌گیریم، مقدار مصرف پیاز را هم مد نظر داشته باشیم و در خوردن آن، زیاده‌روی نکنیم.

مواد غذایی تهیه شده با پیاز

در تهیه غذاهای مختلف از انواع پیاز استفاده می‌کنند. این ماده غذایی ، عطر و طعم خوبی به غذاها می‌دهد. همچنین پیاز را در تهیه انواع ترشی از جمله پیاز ترشی و پیاز شور و برای درست کردن انواع سالاد بکار می‌برند. در تهیه انواع ساندویچ هم پیاز یکی از اجزای مهم محسوب می‌شود.



تصویر

اثرات درمانی گیاه پیاز

  • از مخلوط آب پیاز با عسل ، شربتی تهیه می‌کنند که مصرف روزانه سه قاشق غذاخوری از این شربت ، در درمان سرماخوردگی ، آسم، برونشیت و نارساییهای کلیه و عفونتهای مجاری ادرار بسیار مؤثر است.

  • پیاز خام ، پ.هاش مواد داخل معده را بالا می‌برد و باعث تشدید فعالیت دستگاه گوارش می‌شود. خوردن پیاز ترشحات معده را تنظیم نموده و اشتها را زیاد می‌کند.

  • خوردن پیاز همراه با غذاهای چرب ، مخصوصا در مهمانیها یا مسافرتها ، سبب هضم چربی شده و همچنین ناراحتیهای حاصل از آشامیدن آب تصفیه نشده در مناطق مختلف مسافرت را کاهش می‌دهد. این امر به دلیل آن است که پیاز خاصیت آنتی بیوتیک داشته و قادر است میکربها را نابود سازد.

  • بو کردن آب پیاز بویژه زمان پوست گرفتن آن ، برای بهوش آمدن فردی که سست یا بیهوش شده و همچنین برای رفع تشنج ، بسیار مفید است.

  • مصرف پیاز پخته به همراه کره برای رفع یبوست و برطرف نمودن نفخ معده بسیار مفید است.

  • برای برطرف نمودن آبسه زیر پوست ، ورم چشمها و پلکها ، از بین بردن دردهای گوش ، سردرد و درد دندان ، پیاز بسیار مفید است.

پوشش گیاهی ایران


گیاه پیاز

img/daneshnameh_up/7/75/Allium-cepa.gif

شناسنامه

لاله Liliaceae:تیره
Alliu cepa L.:نام لاتین
Onion:نام انگلیسی
پیاز:نام فارسی
بصل :نام عربی

شرح گیاه

پیاز بومی جنوب غربی آسیا و احتمالاً نواحی بین فلسطین و هندوستان و یا منطقه شرق مدیترانه میباشد بعضی ایران را موطن پیاز می دانند کشت آن در مصر به 5000 سال قبل از میلاد مسیح می رسد. در اهرام مصر پیاز کشف شده است. در قرآن کریم نیز بنام بصل از آن صحبت به میان آمده است. پیاز خوراکی یا پیاز معمولی گیاهی است دو ساله که در سال اول تولید پیاز متورم می کند. دارای یک ساقه پهن ، نازک ، مدور ، سفید رنگ و زیر زمینی می باشد که از قسمت زیرین آن ریشه ها خارج می گردند همچنین از قسمت فوقانی آن برگهای ضخیم ، متورم و فلس مانند که سفید یا قرمز رنگ بوده و کلروفیل خود را از دست داده اند و از مواد غذایی اندوخته می باشند ، خارج می گردد طول ریشه های خارج شده از ساقه زیرزمینی ، بین 20 تا 25 سانتی متر است. در وسط برگهای فلس مانند پیاز جوانه انتهایی قرار دارد که تولید ساقه هوایی را می کند از این محل ساقه گل دهنده و برگهای سبز پیاز ظاهر می گردند اغلب بین برگهای ضخیم و فلس مانند پیاز، جوانه هایی بوجود می آید که در واقع جوانه جانبی محسوب می شوند بر اثر رشد این جوانه ها پیازچه های کوچکی تولید می شود که می توان از آنها برای ازدیاد پیاز استفاده کرد. گل پیاز نر و ماده است و حشرات در تلقیح گل آن نقش مهمی را باز می کنند پیاز دارای ارقام ایرانی و خارجی می باشد که از ارقام ایرانی پیاز می توان از پیاز سفید کاشان، قرمزری ، پیاز قرمز آذرشهر، پیاز قرمز اصفهان، پیاز قرمز طارم و پیاز سفید ابر ق نام برد. ارقام خارجی که در ایران کشت می شوند به رنگهای زرد، قرمز و سفید می باشند و ممکن است به صورتهای مختلف گرد، بیضی و کشیده دیده شوند از این ارقام می توان از Texas Early Grano و White Grano که برای خوزستان مناسب هستند. را نام برد.

نیاز اکولوژیکی

پیاز یک محصول فصل خنک می باشد در دمای حدود 12 درجه سانتی گراد جوانه می زند و بین دمای 12 تا 25 درجه سانتی گراد بهترین رشد و نمو را خواهد داشت حرارت کم و رطوبت بالا در اوایل رشد و گرما در اواخر رشد برای پیاز بسیار مناسب است. تشکیل غده های پیاز بیشتر به طول دوره روشنایی بستگی دارد بعضی ارقام پیاز وجود دارند که اگر طول روز 10 ساعت باشد برای مدت 12 ماه به رشد رویشی خود ادامه می دهند بدون اینکه تولید گل و غده نمایند طول دوره روشنایی در تشکیل غده و گل می تواند عامل مهمی باشد ولی حرارت آنقدر نمی تواند نقش عمده داشته باشد بیشتر ارقام پیاز برای تشکیل غده به 12 تا 15 ساعت طول روز نیاز دارند. ارقام پیاز به دو دسته زود رس و دیر رس تقسیم می شوند ارقام دیررس معمولاً در مناطق سردسیر کاشته می شوند و به حدود 15 ساعت طول روز احتیاج دارند ولی ارقام زود رس در نقاط نیمه گرمسیری کشت می گردند و به مدت 12 ساعت طول روز نیاز دارند پیاز در هر نوع خاک از خاکهای شنی لومی تا خاکهای رسی سنگین و همچنین خاکهای هوموس قابل کشت می باشد خاکهای رسی برای کشت پیاز مناسب نیستند زیرا یا غده خوب در آنها تشکیل نمی شود و یا پیاز بدست آمده بد شکل می گردد مگر اینکه این خاکها به وسیله کودهای دامی سبک شوند خاکهای شنی لومی اگر با کودهای دامی و شیمیایی تقویت شوند و به انداره کافی هوموسی داشته باشند برای رشد پیاز بسیار مناسب خواهند بود. پیاز نسبت به اسیدیته خاک بسیار حساس است. بهترین محصول پیاز در خاکهای با pH بین 8/5 تا 5/6 بدست می آید.

آماده سازی خاک

زمینی که کشت پیاز در آن صورت می گیرد باید مسطح باشد و برای کشت پیاز به شخم خیلی عمیق نیاز نیست در مناطق سردسیر بهتر است. در پائیز شخم متوسطی به زمین زده شود و سپس در بهار قبل از کاشت و در صورت نیاز (کلوخی بودن زمین) زمین را دیسک زد و اقدام به کشت نمود. معمولاً برای مسطح شدن آن را قبل از کاشت غلطک زده و یا ماله می کشند. استفاده از کودهای دامی پوسیده در افزایش عملکرد و تولید محصول با کیفیت خوب بویژه در زمینهای سنگین موثر است. کود پنوسیده دامی مگس پیاز را شیوع می دهد معمولاً کشت پیاز در زمینهایی انجام می گیرد که یکسال قبل به آن کود دامی پوسیده و کافی (20 تا 30 تن در هکتار) داده اند. مقدار دقیق کود شیمیایی پس از آزمایش خاک تعیین می گردد ولی به طور متوسط حدود 100 کیلوگرم ازت (در2 نوبت)، 80 کیلوگرم P2O5 و 200 کیلوگرم K2O در هکتار توصیه می شود. پیاز در مقابل شوری خاک حساس است و باید از کودهای پتاسیم سولفاته استفاده کرد.

تاریخ و فواصل کاشت

بستگی به روش تکثیر پیاز تاریخ و فواصل کاشت مختلف دارد.

کاشت

روشهای کشت پیاز براساس روشهای تکثیر بقرار زیر می باشد : 1-کشت مستقیم بذر در محل اصلی : زمان کشت مستقیم بذر پیاز به عوامل زیادی بستگی دارد که آن از جمله می توان از شرایط آب و هوایی منطقه ، نحوه کاشت و بالاخره رقم پیاز نام برد. در مناطق سردسیری که زمستان یخبندان دارند، به محض برطرف شدن خطر سرمای بهاره باید به کشت پیاز اقدام شود این موقع و معمولاً فصل بهار است در نواحی نیمه گرمسیری (خوزستان) در اوایل پائیز و یا اواخر پائیز به کشت اقدام می شود. فاصله خطوط کشت پیاز 30 تا 40 سانتی متر در نظر گرفته می شود بذور آن به فاصله 2 سانتی متر از یکدیگر کشت می گردند و عمق کاشت 1 تا 2 سانتی متر می باشد در اینصورت وقتی طول بوته ها به حدود 10 تا 12 سانتی متر رسید آنها تنک می گردند. از بوته های تنک شده به عنوان پیاز سبز (Spring onion یاGreen onion ) استفاده می شود.تنک کردن بوته های پیاز ممکن است در 2 یا 3 مرحله انجام شود. چنانچه هدف کشت برداشت پیاز با غده های متوسط باشد فاصله دو بوته را حدود 5 سانتی متر در نظر می گیرند و اگر هدف تولید پیاز با غده های بزرگ باشد فاصله دو بوته 10 سانتی متر در نظر گرفته می شود.همچنین میزان مصرف بذر برای کشت پیاز حدود 6 تا 8 کیلوگرم در هکتار می باشد ارقام Yellow Bermuda و White Bermuda برای کشت مستقیم مناسب هستند. 2-کشت از طریق نشاء در این روش کشت پیاز از طریق نشاء انجام می گیرد بذور پیاز را در خزانه که ممکن است محلی سرپوشیده (گلخانه – شاسی) و یا در هوای آزاد باشد، می کارند سپس در موقع مناسب نشای آنها را به محل اصلی منتقل می نمایند. مدت خزانه گیری بین 6 تا 10 هفته می باشد. در مناطق سردسیری به محض مساعد شدن هوا اقدام به تهیه خزانه می کنند چنانچه از گلخانه استفاده می شود در هر موقع می توان بدین کار اقدام کرد. نشاء ها در ردیفهایی که 30 تا 40 سانتی متر از یکدیگر فاصله دارند به فواصل 10 سانتی متر نشاء می شوند نشاها می توانند اندازه های مختلفی داشته باشند ولی طول و قطر هر نشاء به اندازه مداد باشد برای این کار بسیار مناسب است بوته های پیاز در عمق 2 تا 3 سانتی مترکاشته می شوند. حدود 2 تا 3 کیلوگرم بذر برای تهیه نشاء یک هکتار زمین کافی است. از ارقام خارجی قرمز که نشاء می شوند می توان از Bennys Red و Red Burgundy و Red Hamburger نام برد. ارقام خارجی سفید عبارتند از : White Bermuda و White Sweet Spanish می باشد. 3- از دیا پیاز بوسیله پیازچه راه دیگر از دیا پیاز به وسیله پیازچه (Onion From Sets) می باشد برای این کار پیازچه ها را که از کشت متراکم بذر در سال قبل بوجود آمده اند، در محل اصلی می کارند در اوایل پائیز بذور به طور بسیار متراکم در محلی سرپوشیده کشت می گردند برای جلوگیری از رشد بوته ها دمای محیط پائین نگه داشته می شود در طول مدت زمستان پیازچه ها در دوره خواب بسر می برند و به محض مساعد شدن هوا به محل اصلی منتقل می شوند در این موقع قطر پیازچه ها حدود یک تا یک نیم سانتی متر می باشد. پیازچه های بزرگتر را به منظور برداشت پیاز سبز می کارند به عبارت دیگر پیازچه های کوچکتر برای تشکیل غده پیاز مناسب ترند عمق کاشت پیاز چه هایی که به منظور پیاز سبز کاشته می شوند حدود 3 تا 4 سانتر متر است که باید آنها نزدیک به هم کشت گردند بطوریکه با هم تماس داشته باشند فاصله خطوط کشت آنها نیز 30 سانتی متر است و وقتی که طول بوته ها به 10 سانتی متر رسید پای بوته خاک ریخته می شود که قسمتی از پیاز سفید شود. عمق کاشت پیازچه ها برای تولید پیاز حدود 2 سانتی متر می باشد و فاصله 2 بوته بین 7 تا 10 سانتی متر و فاصله خطوط کشت 30 تا 40 سانتی متر در نظر گرفته می شود. 4) تولید پیاز از طریق پیازچه هایی که در خوشه گل پیاز مصری بوجود می آید. یک نوع پیاز مصری با نام علمی Allium Cepa var. viviparam که تولید بوته ای می کند که بافت اندام آن بسیار سخت می باشد این نوع پیاز چند ساله است. به جای گل و بذر، تولید توده ای ازپیارچه در انتهای ساقه گل دهنده می کند برای تکثیر این نوع پیاز از این پیازچه ها استفاده می کنیم. 5) استفاده از پیازچه هایی که پیاز نوع Potato onion و Multipliplier onion تولیدمی کند نام علمی این نوع پیاز Allium cape var. aggregatum می باشد این نوع پیاز بطورکلی تولید بذر نمی کند ولی تولید پیازچه هایی در اطراف پیاز اصلی می نماید. می توانیم پیازچه ها را از یکدیگر جدا کرده جدا و یا اینکه در حالت جدا نشده بکاریم به هر حال به صور ت پیازچه و پیاز سبز مصرف می شوند. در موقع کاشت پیازچه باید دقت کرد که آنها در خاک فرو نروند بلکه بایدکمی خاک یا کود پوسیده روی پیازچه قرار داده شود. لازم به توضیح است که در خارج ایران بعضی ارقام پیاز را صرفاً به خاطر تولید پیازچه و تهیه پیاز سبز می کارند و به آن Green Bunching Onion می گویند این رقم به هیچ عنوان تولید غده نمی کند و دارای رشد سریع می باشد و ممکن است از پیازچه و یا از بذر بوجود آیند. از بین این ارقام می توان از : Be ltsville Bunching Evergreen و White Bunching نام برد.

داشت

از مراقبتهای لازم در کاشت پیاز تنک کردن می باشد چنانچه بوته ها تنک نشوند غده ها کوچک می مانند . بوته ها را باید به فاصله توصیه شده (بسته به نوع پیاز کاشته شده) تنک نمود. هر چند ممکن است در هنگام تنک کردن به علت کشیدن یعنی کندن نهال زائد ریشه سایر بوته ها که باید در جای خود باقی بمانند تکان خورده و نهال پیاز ضعیف می شود. ولی برای بدست آوردن پیاز درشت در سال اول کاشت بذر با تمام مراقبتهای لازم تراکم بذر در واحد سطح زیادتر از حد لازم می شود و باید مزرعه را تنک کرد. عمل تنک کردن را معمولاً 3 یا 4 ماه پس از کاشت بذر انجام می دهند یعنی از اوایل تا اواخر خردادماه پیاز در دوره رویشی احتیاج به آب فراوان دارد دور و مقدار آبیاری بسته به نوع خاک و دمای محیط دارد. معمولاً هر 6 تا 8 روز یکبار آبیاری می شود. دفع علفهای هرز از بدو رویش گیاه با وجین انجام می گیرد. استفاده از علف کش های اختصاصی بلافاصله پس از کاشت در کشتهای مکانیزه توصیه می شود. مناسبترین فاصله بین بوته های پیاز حدود 5 سانتی متر است. اگر روش کاشت و فواصل به شرح فوق رعایت شود و معمولاً پس از سبز شدن احتیاج به تنک کردن نیست. از آفات مهم گیاه ترپپس است. این حشره بیشتر در اوایل رشد به پیاز حمله می کند. مبارزه بر علیه ترپیس با سموم مالاتیون و یا دیازینون انجام می گیرد. سفیدک دروغین و بیماری urocystis Cepula و لارو مینور پیاز و مگس پیاز از آفات دیگر پیاز می باشد.

برداشت

برداشت پیاز زمانی صورت می گیرد که غده ها به اندازه کافی رشد کرده و برگها شروع به زرد شدن و افتادن کنند. بعضی از ارقام پیاز، بخصوص ارقام خارجی آن ، غده های خود را روی سطح زمین تشکیل می دهند لذا با دست قابل برداشت هستند. ولی برای برداشت ارقام ایرانی حتماً باید از بیل با وسایل مکانیکی استفاده نمود. اگر می خواهیم پیاز را بلافاصله به مصرف برسانیم چنانچه غده ها به اندازه کافی نرسیده باشند، زیاد اشکال ندارد. ولی اگر پیاز را به منظور انبار کردن و نگهداری برای مدت طولانی برداشت می کنیم، بایدکاملاً رسیده باشند. زمان برداشت پیاز وقتی است که بیش از 50 درصد قسمتی هوایی بوته‌ها شروع به افتادن و زرد شدن بنمایند. نحوه برداشت بدین ترتیب انجام می گیرد که یا غده ها را از زمین خارج می نماییم، سپس به قطع قسمتهای هوایی اقدام می کنیم و یا اینکه اول قسمتهای هوایی را از بین می بریم (سرزنی می کنیم)، و آنگاه به خارج نمودن غده ها از خاک مبادرت می کنیم. در این حالت ریشه ها را قطع می نماییم و پوسته های خارجی پیاز را جدا می‌سازیم میزان محصول پیاز بین 10 تا 55 تن در هکتار متغیر است پیاز سبز را وقتی برداشت می کنیم که طول بوته حدود 15 سانتی متر و یا بیشتر باشد. اگر بوته در سال اول شروع به تولید ساقه گل دهنده نمود، باید بلافاصله برداشت شود. پیاز جهت انبار شدن باید حتماً بعد از برداشت خشک شود و این کار در مرزعه و یا در مکان دیگری غیر از مزرعه انجام میگیرد. برای خشک کردن پیاز در مزرعه باید غده ها مستقیماً در معرض نور خورشید قرار گیرند. معمولاً پیاز را از چند روز تا چند هفته که این مدت به مقدار رطوبت و دمای محیط بستگی دارد در مزرعه روی زمین باقی می گذارند در صورت مساعد نبودن هوا می توان از محلهای سرپوشیده مانند اطاق استفاده نمود. برای انبار کردن پیاز شرایط خاصی لازم است که عبارتند از دمای صفر درجه سانتی گراد ، رطوبت نسبی بسیار پائین وتهویه کافی. می توان از مواد شیمیایی برای طولانی شدن دوره انبار داری و جلوگیری از سبز شدن پیاز استفاده نمود از بین این مواد می توان از ماده شیمیایی Maleic hydrazide استفاده نمود.

دامنه انتشار

در نواحی مختلف پرورش داده می شود.

مباحث مرتبط با عنوان



تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 چهارشنبه 29 شهریور 1385 [16:21 ]   9   شیدا_هوشنگی2      جاری 
 دوشنبه 27 شهریور 1385 [13:14 ]   8   شیدا_هوشنگی2      v  c  d  s 
 چهارشنبه 22 شهریور 1385 [08:59 ]   7   شیدا_هوشنگی2      v  c  d  s 
 چهارشنبه 22 شهریور 1385 [08:58 ]   6   شیدا_هوشنگی2      v  c  d  s 
 چهارشنبه 03 اسفند 1384 [14:51 ]   5   سمیه فارابی اصل      v  c  d  s 
 چهارشنبه 03 اسفند 1384 [14:45 ]   4   سمیه فارابی اصل      v  c  d  s 
 دوشنبه 21 دی 1383 [11:45 ]   3   حمید حسن نیا      v  c  d  s 
 دوشنبه 21 دی 1383 [11:40 ]   2   حمید حسن نیا      v  c  d  s 
 یکشنبه 20 دی 1383 [19:25 ]   1   حمید حسن نیا      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..