منو
 صفحه های تصادفی
تابع همانی
رابطه متقابل احترام و اعتماد
کمال تبریزی
رؤیای امام حسین علیه السلام در راه کربلا و خبر از شهادت خود
ظاهر قرآن
عدسک
شتاب ‌دهنده‌ ذرات بنیادی
بازی با سر
بازرگانی و کشاورزی
دیدار با امام حسن عسگری در رویا
 کاربر Online
383 کاربر online
تاریخچه ی: پگماتیت

تفاوت با نگارش: 2

Lines: 1-51Lines: 1-85
 +{DYNAMICMENU()}
 +__واژه‌نامه__
 +*((واژگان زمین شناسی اقتصادی))
 +__مقالات مرتبط__
 +*((زمین شناسی اقتصادی))
 +*((کانسارهای اورانیوم))
 +*((اسکارن))
 +*((کانسار مس پورفیری))
 +*((کربناتیت))
 +*((عوامل موثر در اقتصادی شدن مواد معدنی))
 +*((معادن ایران))
 +*((استخراج))
 +*((اشکال ذخایر معدنی))
 +__کتابهای مرتبط__
 +*((کتابهای زمین شناسی اقتصادی))
 +__[http://217.218.177.31/mavara/mavara-view_forum.php?forumId=46|انجمن زمین شناسی]__
 +__سایتهای مرتبط__
 +*سایتهای داخلی
 +**[http://www.gsi-info.com |سایت محققین و دانشجویان علوم زمین]
 +**[http://www.gsoi.ir|انجمن زمین شناسی ایران]
 +**[http://www.gsi.ir/?lang=fa|سازمان زمین شناسی کشور]
 +*سایتهای خارجی
 +**[http://www.wise-uranium.org/index.html|همه چیز درباره کانسارهای اورانیوم]
 +**[http://www.dangerouslaboratories.org/radrocks.html|کانیهای اورانیوم]
 +**[http://www.usgs.gov/science/science.php?term=724|کانه های فلزی]
 +**[http://www.usgs.gov/science/science.php?term=172|منابع ذغال سنگ]
 +**[http://geovirtual.cl/Mineral|بانک اطلاعات کانه ها]
 +__گالری تصویر__
 +*[http://217.218.177.31/mavara/mavara-browse_gallery.php?galleryId=15|گالری کانیها و زمین شناسی]
 +body=
 +|~|
 +{DYNAMICMENU}
 ||پگماتیت‌ها عبارت از ((انواع سنگهای آذرین|سنگهای آذرین)) دانه درشتی هستند که به صورت ((دایک)) همراه با توده‌های نفوذی عمیق و بزرگ دانه ریزتر دیده می‌شوند. درشتی دانه‌های پگماتیت‌ها به صورت مطلق نیست بلکه اندازه دانه‌ها نسبت به اندازه دانه‌های توده نفوذی بزرگ سنجیده می‌شود.|| ||پگماتیت‌ها عبارت از ((انواع سنگهای آذرین|سنگهای آذرین)) دانه درشتی هستند که به صورت ((دایک)) همراه با توده‌های نفوذی عمیق و بزرگ دانه ریزتر دیده می‌شوند. درشتی دانه‌های پگماتیت‌ها به صورت مطلق نیست بلکه اندازه دانه‌ها نسبت به اندازه دانه‌های توده نفوذی بزرگ سنجیده می‌شود.||
 !مقدمه !مقدمه
 فراوانترین پگماتیت‌ها ، پگماتیت‌های گرانیتی هستند. بعضی از پگماتیت‌ها به علت داشتن عناصری مانند لیتیم ، نیوبیوم ، تانتالیم ، اورانیم ، و خاکهای کمیاب حائز اهمیت اقتصادی هستند. در بعضی از ماگماها مقدار آب به حدی زیاد است که تحت شرایط معینی سبب می‌شود که یک فازی گازی که با فازهای مایع و جامد در حال تعادل است از ((ماگما)) جدا شود که از نظر تشکیل پگماتیت‌ها اهمیت زیادی ندارد.

پگماتیت‌های ماگمایی در آخرین مرحله تحول عادی سنگهای آذرین از مایعات باقی مانده که از نظر آلوموسیلیکاتهای قلیایی و مواد فرار غنی هستند، تشکیل می‌شود که این مواد فرار به مقدار زیادی دمای تبلور و ویسکوزیته محلولهای سیلیکاته را پایین می‌آورند. چون این مواد گازی دارای وزن ملکولی کمی نسبت به سایر سیلیکاتهای ماگما هستند. لذا نسبت مولار آنها بالاست و روی پتانسیل شیمیایی تاثیر خیلی زیادی دارند، برای همین می‌تواند در تبلور و واکنش مایعات سیلیکاته تاثیر خیلی زیادی داشته باشد. به علاوه اثر فشار روی تعادل سیستمهایی که دارای فاز گازی هستند نیز خیلی زیاد است.
 فراوانترین پگماتیت‌ها ، پگماتیت‌های گرانیتی هستند. بعضی از پگماتیت‌ها به علت داشتن عناصری مانند لیتیم ، نیوبیوم ، تانتالیم ، اورانیم ، و خاکهای کمیاب حائز اهمیت اقتصادی هستند. در بعضی از ماگماها مقدار آب به حدی زیاد است که تحت شرایط معینی سبب می‌شود که یک فازی گازی که با فازهای مایع و جامد در حال تعادل است از ((ماگما)) جدا شود که از نظر تشکیل پگماتیت‌ها اهمیت زیادی ندارد.

پگماتیت‌های ماگمایی در آخرین مرحله تحول عادی سنگهای آذرین از مایعات باقی مانده که از نظر آلوموسیلیکاتهای قلیایی و مواد فرار غنی هستند، تشکیل می‌شود که این مواد فرار به مقدار زیادی دمای تبلور و ویسکوزیته محلولهای سیلیکاته را پایین می‌آورند. چون این مواد گازی دارای وزن ملکولی کمی نسبت به سایر سیلیکاتهای ماگما هستند. لذا نسبت مولار آنها بالاست و روی پتانسیل شیمیایی تاثیر خیلی زیادی دارند، برای همین می‌تواند در تبلور و واکنش مایعات سیلیکاته تاثیر خیلی زیادی داشته باشد. به علاوه اثر فشار روی تعادل سیستمهایی که دارای فاز گازی هستند نیز خیلی زیاد است.
 
 
 
 
  
 {img src=img/daneshnameh_up/5/5e/Pegmatite05.jpg height=250 width=250} {img src=img/daneshnameh_up/5/5e/Pegmatite05.jpg height=250 width=250}
  
 
 
 
 
 !دلایل درشتی دانه‌ها در پگماتیت‌ها !دلایل درشتی دانه‌ها در پگماتیت‌ها
 درشتی دانه‌ها در پگماتیت‌ها اولا در نتیجه کمی غلظت سیال است. ثانیا ترکیب عمومی سنگ نتیجه ترکیب مستقیم مایع باقیمانده است و ثالثا وجود کانیهای نادر را که یکی از اختصاصات پگماتیت‌هاست می‌توان به این طریق توجیه کرد که عناصری که شعاع اتمی آنها تفاوت فاحشی با شعاع اتمی عناصر عادی سازند، سنگهای آذرین دارد، در این مایع باقیمانده جمع می‌شوند.

تعدا زیادی از کانیهای موجود در پگماتیت‌های گرانتی در نتیجه جانشینی بوجود آمده‌اند. بریل ، آلبیت و همه کانیهای لیتیم و منگنز و فسفات‌دار ظاهرا نتیجه عمل جانشینی هستند. ترکیب متوسط عده قابل توجهی از پگماتیت‌ها در حوزه پایینترین دمای سیستم مایعات باقیمانده قرار نمی‌گیرد و باید گفت که این پگماتیت‌ها نتیجه عملی غیر از ماگمایی هستند و در حقیقت محصول جانشینی ، تفریق دگرگونی یا گرانیتی شدن می‌باشند.
 درشتی دانه‌ها در پگماتیت‌ها اولا در نتیجه کمی غلظت سیال است. ثانیا ترکیب عمومی سنگ نتیجه ترکیب مستقیم مایع باقیمانده است و ثالثا وجود کانیهای نادر را که یکی از اختصاصات پگماتیت‌هاست می‌توان به این طریق توجیه کرد که عناصری که شعاع اتمی آنها تفاوت فاحشی با شعاع اتمی عناصر عادی سازند، سنگهای آذرین دارد، در این مایع باقیمانده جمع می‌شوند.

تعدا زیادی از کانیهای موجود در پگماتیت‌های گرانتی در نتیجه جانشینی بوجود آمده‌اند. بریل ، آلبیت و همه کانیهای لیتیم و منگنز و فسفات‌دار ظاهرا نتیجه عمل جانشینی هستند. ترکیب متوسط عده قابل توجهی از پگماتیت‌ها در حوزه پایینترین دمای سیستم مایعات باقیمانده قرار نمی‌گیرد و باید گفت که این پگماتیت‌ها نتیجه عملی غیر از ماگمایی هستند و در حقیقت محصول جانشینی ، تفریق دگرگونی یا گرانیتی شدن می‌باشند.
 !وضعیت و محل پیدایش پگماتیت‌ها  !وضعیت و محل پیدایش پگماتیت‌ها
 اکثریت خیلی زیادی از پگماتیت‌ها از نظر ترکیب گرانیتی هستند و از ((کوارتز)) ، میکروکلین ، پلاژیوکلاز سدیک و میکاها همراه با تعدادی کانیهای کمیاب مانند ((تورمالین)) ، ((آپاتیت)) ، اسفن ، ((مونازیت)) ، ((زیرکن)) ، فلوئورین و غیره تشکیل شده‌اند پگماتیت‌های گابرویی و دیوریتی که از ((هورنبلند)) و ((پلاژیوکلاز)) تشکیل شده باشند نیز شناخته شده‌اند، ولی به مراتب کمتر از پگماتیت‌های گرانیتی دیده می‌شوند.  اکثریت خیلی زیادی از پگماتیت‌ها از نظر ترکیب گرانیتی هستند و از ((کوارتز)) ، میکروکلین ، پلاژیوکلاز سدیک و میکاها همراه با تعدادی کانیهای کمیاب مانند ((تورمالین)) ، ((آپاتیت)) ، اسفن ، ((مونازیت)) ، ((زیرکن)) ، فلوئورین و غیره تشکیل شده‌اند پگماتیت‌های گابرویی و دیوریتی که از ((هورنبلند)) و ((پلاژیوکلاز)) تشکیل شده باشند نیز شناخته شده‌اند، ولی به مراتب کمتر از پگماتیت‌های گرانیتی دیده می‌شوند.
 !تقسیم بندی پگماتیت‌های اسیدی  !تقسیم بندی پگماتیت‌های اسیدی
 !!پگماتیت‌های ساده !!پگماتیت‌های ساده
-پگماتیت‌های ساده از کوارتز ، فلدسپاتهای قلیایی مقدار کمی از میکاها تشکیل شده است و کانیهای کمیاب یا در آنها وجود ندارد یا مقدارشان خیلی کم است. پگماتیت‌های ساده به صورت دسته ((دایک|دایک‌ها)) یا رگه‌ها و عدسی‌های مسطح در داخل یا حاشیه ((باتولیت|باتولیت‌ها)) و استوک های گرانیتی و گرانودیوریتی و یا جز کمپلکسهای پیگماتیتی دیده می‌شوند. +پگماتیت‌های ساده از کوارتز ، فلدسپاتهای قلیایی مقدار کمی از میکاها تشکیل شده است و کانیهای کمیاب یا در آنها وجود ندارد یا مقدارشان خیلی کم است. پگماتیت‌های ساده به صورت دسته ((ساختهای اولیه توده های نفوذی|دایک‌ها)) یا رگه‌ها و عدسی‌های مسطح در داخل یا حاشیه ((باتولیت|باتولیت‌ها)) و استوک های گرانیتی و گرانودیوریتی و یا جز کمپلکسهای پیگماتیتی دیده می‌شوند.
 
 
 
 
  
 {img src=img/daneshnameh_up/0/00/PEGMATITE04.jpg height=250 width=250} {img src=img/daneshnameh_up/0/00/PEGMATITE04.jpg height=250 width=250}
  
 
 
 
 
 !!پگماتیت‌های متنوع !!پگماتیت‌های متنوع
-پگماتیت‌های متنوع علاوه بر کوارتز و فلدسپات‌ها و میکاها دارای مقدار زیاد و متنوعی از کانیهای کمیاب مانند لپیدولیت ، اسپدومن ، ((بریل «کانی»|بریل)) ، ((تانتالیت)) ، ((کولومبیت و غیره می‌باشند که تک بلورهای بعضی از این کانیها ممکن است فوق‌العاده درشت باشد. پگماتیت‌های متنوع ممکن است همراه با توده‌های نفوذی گرانیت بخصوص در حاشیه آنها دیده شود. پگماتیت‌های این دسته که همراه با سینیت‌ها و نفلین سینیت‌ها هستند معمولا از نظر کانیهای کمیاب غنی می‌باشند.

+پگماتیت‌های متنوع علاوه بر کوارتز و فلدسپات‌ها و میکاها دارای مقدار زیاد و متنوعی از کانیهای کمیاب مانند لپیدولیت ، اسپدومن ، ((بریل «کانی»|بریل)) ، ((تانتالیت)) ، کولومبیت و غیره می‌باشند که تک بلورهای بعضی از این کانیها ممکن است فوق‌العاده درشت باشد. پگماتیت‌های متنوع ممکن است همراه با توده‌های نفوذی گرانیت بخصوص در حاشیه آنها دیده شود. پگماتیت‌های این دسته که همراه با سینیت‌ها و نفلین سینیت‌ها هستند معمولا از نظر کانیهای کمیاب غنی می‌باشند.

 پگماتیت‌ها همیشه به صورت توده‌های کوچک ظاهر می‌شوند و ابعاد رگه‌های پگماتیتی از جند سانتیمتر تا چند صد متر ممکن است برسد. توده‌های بزرگتر پگماتیتی مانند دایک‌ها و عدسی‌ها ممکن است طولشان به چند کیلومتر برسد و در بعضی جاها ضخامتشان حتی بالغ بر صد متر گردد. ولی این حالات استثنایی است و خیلی کم دیده می‌شود. خیلی از پگماتیت‌ها به صورت زونه دیده می‌شوند که هر وزن دارای اختصاصات بافتی و ((کانی)) مخصوص به خود است. در مرز دو زون متوالی هم معمولا حالت‌های بینابینی دیده می‌شود.  پگماتیت‌ها همیشه به صورت توده‌های کوچک ظاهر می‌شوند و ابعاد رگه‌های پگماتیتی از جند سانتیمتر تا چند صد متر ممکن است برسد. توده‌های بزرگتر پگماتیتی مانند دایک‌ها و عدسی‌ها ممکن است طولشان به چند کیلومتر برسد و در بعضی جاها ضخامتشان حتی بالغ بر صد متر گردد. ولی این حالات استثنایی است و خیلی کم دیده می‌شود. خیلی از پگماتیت‌ها به صورت زونه دیده می‌شوند که هر وزن دارای اختصاصات بافتی و ((کانی)) مخصوص به خود است. در مرز دو زون متوالی هم معمولا حالت‌های بینابینی دیده می‌شود.
 !محل تشکیل پگماتیت‌ها از ماگما !محل تشکیل پگماتیت‌ها از ماگما
 *__مرحله ماگمایی :__ در این مرحله تعادل بین فازهای بلورین و مایع برقرار است.  *__مرحله ماگمایی :__ در این مرحله تعادل بین فازهای بلورین و مایع برقرار است.
 *__مرحله پگماتیتی :__ در طی بخش عمده‌ای از این مرحله فازهای بلورین ، مایع و گازی توام باهم وجود دارد.

 *__مرحله پگماتیتی :__ در طی بخش عمده‌ای از این مرحله فازهای بلورین ، مایع و گازی توام باهم وجود دارد.

 *__مرحله پنومالیتیک :__ این مرحله با تعادل بین فازهای بلورین و گازی مشخص می‌شود.  *__مرحله پنومالیتیک :__ این مرحله با تعادل بین فازهای بلورین و گازی مشخص می‌شود.
 *__مرحله گرمابی :__ در طی این مرحله تعادل بین فازهای بلورین ، محلولهای آبکی و گازهای آبدار برقرار است.

 *__مرحله گرمابی :__ در طی این مرحله تعادل بین فازهای بلورین ، محلولهای آبکی و گازهای آبدار برقرار است.

 ((میکروکلین)) و کوارتز و میکاها مربوط به مرحله پگماتیتی و ابتدای مرحله پنومالیتی هستند. ((آلبیت)) در مرحله پنومالیتی جانشبن میکروکلین می‌شود و در مرحله گرمابی آدولر و زئولیت‌ها به آن می‌پیوندند.  ((میکروکلین)) و کوارتز و میکاها مربوط به مرحله پگماتیتی و ابتدای مرحله پنومالیتی هستند. ((آلبیت)) در مرحله پنومالیتی جانشبن میکروکلین می‌شود و در مرحله گرمابی آدولر و زئولیت‌ها به آن می‌پیوندند.
 !مباحث مرتبط با عنوان !مباحث مرتبط با عنوان
 *((آلبیت)) *((آلبیت))
 *((انواع سنگهای آتشفشانی)) *((انواع سنگهای آتشفشانی))
 *((انواع سنگهای آذرین)) *((انواع سنگهای آذرین))
 *((بازالت)) *((بازالت))
 *((تفریق سنگها)) *((تفریق سنگها))
 *((توده سنگهای آذرین)) *((توده سنگهای آذرین))
 *((تورمالین)) *((تورمالین))
 *((رده بندی سنگهای آذرین)) *((رده بندی سنگهای آذرین))
 *((زئولیت)) *((زئولیت))
 *((سنگ شناسی آذرین)) *((سنگ شناسی آذرین))
 *((فلدسپات)) *((فلدسپات))
-*((گرانیت)) +*((انواع سنگهای گرانیتی|گرانیت))
 *((ماگما)) *((ماگما))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 پنج شنبه 30 شهریور 1385 [00:53 ]   4   اصغر نامور      جاری 
 سه شنبه 23 اسفند 1384 [13:41 ]   2   اسماعیل حامدی      v  c  d  s 
 سه شنبه 16 فروردین 1384 [06:34 ]   1   حسین خادم      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..