منو
 کاربر Online
597 کاربر online
تاریخچه ی: پراش صوتی

!نگاه اجمالی

بازتابش ، شکست و پراش امواج صوتی عینا مانند بازتاب ، شکست و پراش نور صوت صورت می گیرد. زیرا آثار امواج نوری از بسیاری جهات شباهت به آثار امواج صوتی دارند و تنها فرق موجود این است که طول موج امواج نورانی نسبت به طول موج امواج صوتی بسیار کوچک می باشد. ولی قوانین هندسی آنها کاملا با هم شباهت دارد.
وقتی که بین منبع صوت و گوش مانعی قرار دهیم بر حسب بزرگی و کوچکی مانع نسبت به طول موج ، ممکن است آثار مختلف پیدا شود. اگر امواج صوتی به جدار محکمی که در آن سوراخی تعبیه شده است برخورد کنند ، قسمتی از امواج که به سطح دیواره برخورد می کنند منعکس می گردند و قسمت دیگر که به لبه جداره و یا به لبه سوراخ برخورد می کنند ممکن است پراشیده شوند.
!مشاهده پدیده تفرق در زندگی روزمره
پدیده تفرق امواج صوتی در مشاهدات روزانه ما زیاد است. مثلا وقتی اشخاص در مقابل دهنه بوقی شکل بلندگو واقع می شوند ، آنهایی که در وسط و در نزدیکی محور قرار دارند ، تمام صداها را می شنوند ، ولی آنهایی که در اطراف محور و خارج از میدان بوق شده اند فقط آن کلمات و با قسمتی از موزیک را می شنوند که با صدای بم ادا نشده باشد. همچنین وقتی دو نفر در اطاقی مکالمه می کنند اگر در دیوار مشترک با اطاق مجاور ، سوراخ کوچکی باشد ممکن است صدای آنها را در اتاق مجاور تشخیص داد. در صورتیکه اگر درب همان دو اطاق باز باشد آنکه در همسایگی واقع است ممکن است درست صدای مکالمه در همان اطاق مجاور را بخوبی و مانند سابق نشنود.
همینطور وقتیکه در سینما یا تئاتر پشت سر شخص چاق یا قدبلندی بنشینم ، به گونه ای که مشاهده صحنه برای ما مقدور نباشد باز صدای آرتیستها را می شنویم. امواج صوتی که به بدن آن شخص می رسند قسمتی جذب شده و قسمتی منعکس می گردند و قسمتی که به حدود اطراف بدن او برخورد می کنند ، بواسطه پدیده پراش در پشت سر او در هر نقطه که گوش ما قرار گیرد قابل شنیدن می باشند.
!یک آزمایش ساده
قطعه ای از نمد را که تقریبا به مساحت یک متر مربع باشد اختیار کنید و در وسط آن سوراخی به قطر 15 سانتی متر ایجاد نمائید. اگر یک فرفره آلمانی (نوعی فرفره است که در جدار آن چند سوراخ وجود دارد ، وقتی که می چرخد تولید صدا می کند) را در فاصله 30 سانتی متری از سوراخ بچرخانیم در هر جایی که در پشت نمد قرار گیریم صدای آن به آهستگی و به طور یکنواخت شنیده می شود. و اگر خود را در مقابل سوراخ طوری قرار دهیم که فرفره را با چشم خود ببینیم ، صدای آن از وقتی که خود را در جای دیگر قرار دهیم بلندتر شنیده نمی شود. تنها وقتی در ناحیه پشت قطعه نمد صدای قوی تر شنیده می شود که نمد را از میان برداریم و این مطلب برای این است که در صورت اخیر انرژی صوتی بیشتری در گوش ما داخل می شود.
اگر بجای فرفره ، یک ساعت چسبی قرار دهیم (طول موج امواجی که ساعتها تولید می کنند از یک الی هشت سانتی متر تغییر می کند) در این حالت برای اینکه صدای تیک تیک آن را در پشت قطعه نمد بشنویم باید خود را در روی محور قرار دهیم ، به گونه ای که ساعت از پشت نمد قابل رویت باشد. وقتی که این شرط حاصل شد ، صدای آن عینا مانند وقتی شنیده می شود که نمد وجود نداشته باشد و چون در خارج محور واقع باشیم صدای ساعت تقریبا دیگر شنیده نمی شود.
!شرایط پراش
فرض کنید امواج صوتی به سطح دیواری که سوراخی در آن تعبیه شده است ، برخورد می کنند. امواج صوتی را با طول موج معینی در نظر می گیریم. هرگاه طول موج نسبت به قطر سوراخ بزرگ باشد ، چون طبقه متراکم (موج) به دیوار برسد ، قسمت کوچکی از آن که از سوراخ عبور می کند خود مانند مرکز صوت شد. و با آن طرف جدار طبقات کروی متراکم و منبسط ، پشت سر هم بمرکز سوراخ درست می شوند. نتیجه اینکه در پشت مانع در همه جا صدا وجود خواهد داشت.
برعکس اگر طول موج نسبت به قطر سوراخ کوچک باشد ، امواج در حین عبور از سوراخ عینا به همان حالت باقی می مانند. بدیهی است که در این حالت قسمتی از موج تابش که با دیوار برخورد می کند ، خود به خود حذف می گردد ، و فقط قسمت مواجه با سوراخ از آن عبور می کند.
بنابراین در حالت اول ، در هر نقطه از پشت جدار که واقع باشیم ، صدای منبع آهسته تر ولی به یک اندازه شنیده می شود ، در صورتیکه در حالت دوم ، فقط اگر در ناحیه مقابل سوراخ باشیم صدای منبع را به خوبی می شنویم و در خارج آن صدای منبع مسموع نیست. علت اینکه در حالت اول صدا آهسته تر شنیده می شود ، آنست که انرژی صوتی که از سوراخ عبور می کند روی سطح کروی توزیع شده و ضعیف می گردد ، در صورتی که در حالت دوم تمام مقدار انرژی صوتی که از سوراخ عبور می کند روی امواج با سطوح کوچک در پشت مانع متمرکز می باشند.
اگر بجای سوراخ صفحه کوچکی در مقابل صوت گذارده شود ، باز وقتی که امواج به لبه آن می رسند دارای پدیده تفرق می گردند به طوریکه در پشت صفحه در روی محور منبع – صفحه (فرض می کنیم که منبع در روی خط عمودی وسط صفحه واقع شده باشد) صدای منبع بطور واضح شنیده می شود.


تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 پنج شنبه 25 اسفند 1384 [07:27 ]   6   مجید آقاپور      جاری 
 پنج شنبه 25 اسفند 1384 [07:22 ]   5   مجید آقاپور      v  c  d  s 
 پنج شنبه 25 اسفند 1384 [07:16 ]   4   مجید آقاپور      v  c  d  s 
 سه شنبه 17 آذر 1383 [08:07 ]   3   حسین خادم      v  c  d  s 
 پنج شنبه 05 آذر 1383 [12:20 ]   2   حسین خادم      v  c  d  s 
 شنبه 23 آبان 1383 [06:56 ]   1   حسین خادم      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..