منو
 کاربر Online
1838 کاربر online
تاریخچه ی: پایتخت های ایران

تفاوت با نگارش: 7

Lines: 1-34Lines: 1-34
 
 
 
 
  
-{picture file=img/daneshnameh_up/building1-teheran-iran.jpg} +{picture=building1-teheran-iran75.JPG}
  
  
 
 
 مقوله پایتخت یا مرکزیت سیاسی در ((ایران)) ، همانند محدوده های سیاسی آن ، در طول ((تاریخ)) فراز و نشیبهای زیادی داشته است و به تبعیت از تغییر حکومت ، پایتخت آن نیز ، جز در موارد معدود ، از شهری به شهر دیگر جا به جا شده است.  مقوله پایتخت یا مرکزیت سیاسی در ((ایران)) ، همانند محدوده های سیاسی آن ، در طول ((تاریخ)) فراز و نشیبهای زیادی داشته است و به تبعیت از تغییر حکومت ، پایتخت آن نیز ، جز در موارد معدود ، از شهری به شهر دیگر جا به جا شده است.
 نگاهی به گذشته تاریخی این تغییر و تحول حاکی از انگیزه های مختلفی است که به تناسب زمان ، مکان و ساختار اجتماعی حکومت ، با محفوظ داشتن استراتژی سیاسی و مسایل ((ژئوپولیتیکی)) زمان ، موجب جا به جایی مرکز سیاسی کشور شده است. این انگیزه ها عمدتاً‌ در وهله نخست ، سیاسی ـ امنیتی ، و در وهله دوم اقتصادی ـ اجتماعی بوده است. نگاهی به گذشته تاریخی این تغییر و تحول حاکی از انگیزه های مختلفی است که به تناسب زمان ، مکان و ساختار اجتماعی حکومت ، با محفوظ داشتن استراتژی سیاسی و مسایل ((ژئوپولیتیکی)) زمان ، موجب جا به جایی مرکز سیاسی کشور شده است. این انگیزه ها عمدتاً‌ در وهله نخست ، سیاسی ـ امنیتی ، و در وهله دوم اقتصادی ـ اجتماعی بوده است.
 !پایتخت های ایران در دوران باستان  !پایتخت های ایران در دوران باستان
 دوران باستان حدود 500/1 سال (هزاره قبل از میلاد تا ظهور ((اسلام))) را شامل می‌شود و محدوده ((جغرافی))ایی وسیعی را در بر می‌گیرد که از یک طرف شهرهای ((آسیای میانه)) در سمت شرق ، و از طرف دیگر ، کرانه‌های ((دجله و فرات)) در سمت غرب را شامل می‌شود.  دوران باستان حدود 500/1 سال (هزاره قبل از میلاد تا ظهور ((اسلام))) را شامل می‌شود و محدوده ((جغرافی))ایی وسیعی را در بر می‌گیرد که از یک طرف شهرهای ((آسیای میانه)) در سمت شرق ، و از طرف دیگر ، کرانه‌های ((دجله و فرات)) در سمت غرب را شامل می‌شود.
 در این دوره ، که از مهمترین دوره های سیاسی کشور کهنسال ایران است ، شهرهای متعددی با ویژگیهای مختلف به مرکزیت درآمده و یا به پایتختی ایران انتخاب شده‌اند. بقایای شهرهایی نظیر ((مرو))، ((نسا)) ، ((صد دروازه)) ، ((اصطخر))، ((مدائن)) ، ((تخت سلیمان)) ، ((نیشابور)) و امثال آنها ، که حاصل کاوشهای باستان شناختی 50 سال اخیر و همچنین تحقیقات به جای مانده از مورخین است ، حکایت از عظمت و شکوه این شهرها در آن روزگاران دارد.  در این دوره ، که از مهمترین دوره های سیاسی کشور کهنسال ایران است ، شهرهای متعددی با ویژگیهای مختلف به مرکزیت درآمده و یا به پایتختی ایران انتخاب شده‌اند. بقایای شهرهایی نظیر ((مرو))، ((نسا)) ، ((صد دروازه)) ، ((اصطخر))، ((مدائن)) ، ((تخت سلیمان)) ، ((نیشابور)) و امثال آنها ، که حاصل کاوشهای باستان شناختی 50 سال اخیر و همچنین تحقیقات به جای مانده از مورخین است ، حکایت از عظمت و شکوه این شهرها در آن روزگاران دارد.
 مرز سیاسی ایران از دوران باستان تا دوران معاصر دستخوش تغییرات زیادی بوده و عمدتاً نیز محدود شده است ، لذا باید حتی‌المقدور شهرهایی مورد بررسی قرار گیرند که در محدوده مرزهای سیاسی کنونی ایران زمین واقع شده باشند. همچنین با توجه به اینکه سلسله‌ها و حکومتهای مختلف، پایتختهای متفاوتی داشته اند. پایتختهای باستانی در قالب حکومتهای ماد ، ((هخامنشی)) ، ((اشکانی)) و ((ساسانی)) مورد بررسی قرار می‌گیرند.  مرز سیاسی ایران از دوران باستان تا دوران معاصر دستخوش تغییرات زیادی بوده و عمدتاً نیز محدود شده است ، لذا باید حتی‌المقدور شهرهایی مورد بررسی قرار گیرند که در محدوده مرزهای سیاسی کنونی ایران زمین واقع شده باشند. همچنین با توجه به اینکه سلسله‌ها و حکومتهای مختلف، پایتختهای متفاوتی داشته اند. پایتختهای باستانی در قالب حکومتهای ماد ، ((هخامنشی)) ، ((اشکانی)) و ((ساسانی)) مورد بررسی قرار می‌گیرند.
 *((پایتخت مادها))  *((پایتخت مادها))
 *((پایتخت هخامنشیان))  *((پایتخت هخامنشیان))
 *((پایتخت اشکانیان))  *((پایتخت اشکانیان))
 *((پایتخت ساسانیان))  *((پایتخت ساسانیان))
 !پایتختهای ایران در دوران پس از اسلام !پایتختهای ایران در دوران پس از اسلام
 در دوران پس از اسلام ، سلسله های کوچک و بزرگ زیادی بر سرزمین ایران حکمرانی کردند و برای اداره کشور ، شهرهایی را به عنوان پایتخت خود قرار دادند. در این خصوص توجه به دو نکته حایر اهمیت است :‌ نخست اینکه طی دوران 1400 ساله پس از اسلام ، دهها سلسله و طایفه بر ایران حکم راندند که برخی از آنان فقط در بخشی از سرزمین و یا در مدت کوتاهی حکومت کردند. در اینجا از ذکر پایتخت حکومتهای کوچک خودداری می‌گردد و عمدتاً سلسله‌های مهم تاریخی و پایتختهای کشوری ذکر می‌شود. دوم اینکه برخی از پایتختهای دوران اسلامی در محدوده مرزهای سیاسی کنونی ایران واقع نمی‌شوند، به عنوان نمونه می‌توان از ((دمشق)) پایتخت ((امویان)) ، بغداد پایتخت ((عباسیان)) و یا ((بخارا)) پایتخت ((سامانیان)) نام برد که از ذکر آنها خودداری می شود. بنابراین ممکن است در روند بررسی پایتختهای ایران ، برخی از مقاطع تاریخی حذف گردد. از آنجایی که در قرون اولیه پس از اسلام ، محدوده کنونی ایران از مقر حکومت مرکزی به دور بوده است ، لذا در این دوران پایتخت کشوری و مقتدری در این پهنه از سرزمین وجود نداشته است و عمدتاً پایتختهای ولایتی و منطقه‌ای که مستقل هم نبودند ، بر مردم ایران حکومت می‌کردند. ایرانیان هنگامی که پس از گذر از ستم ((بنی‌امیه)) ، اندک‌اندک ستم بنی‌عباس را نیز دیدند ، به آرایش پایتخت مردمی خویش در دوران پس از اسلام برخاستند و از همه سو بدان روی آوردند. این شهر نیشابور بوده است. در دوران پس از اسلام ، سلسله های کوچک و بزرگ زیادی بر سرزمین ایران حکمرانی کردند و برای اداره کشور ، شهرهایی را به عنوان پایتخت خود قرار دادند. در این خصوص توجه به دو نکته حایر اهمیت است :‌ نخست اینکه طی دوران 1400 ساله پس از اسلام ، دهها سلسله و طایفه بر ایران حکم راندند که برخی از آنان فقط در بخشی از سرزمین و یا در مدت کوتاهی حکومت کردند. در اینجا از ذکر پایتخت حکومتهای کوچک خودداری می‌گردد و عمدتاً سلسله‌های مهم تاریخی و پایتختهای کشوری ذکر می‌شود. دوم اینکه برخی از پایتختهای دوران اسلامی در محدوده مرزهای سیاسی کنونی ایران واقع نمی‌شوند، به عنوان نمونه می‌توان از ((دمشق)) پایتخت ((امویان)) ، بغداد پایتخت ((عباسیان)) و یا ((بخارا)) پایتخت ((سامانیان)) نام برد که از ذکر آنها خودداری می شود. بنابراین ممکن است در روند بررسی پایتختهای ایران ، برخی از مقاطع تاریخی حذف گردد. از آنجایی که در قرون اولیه پس از اسلام ، محدوده کنونی ایران از مقر حکومت مرکزی به دور بوده است ، لذا در این دوران پایتخت کشوری و مقتدری در این پهنه از سرزمین وجود نداشته است و عمدتاً پایتختهای ولایتی و منطقه‌ای که مستقل هم نبودند ، بر مردم ایران حکومت می‌کردند. ایرانیان هنگامی که پس از گذر از ستم ((بنی‌امیه)) ، اندک‌اندک ستم بنی‌عباس را نیز دیدند ، به آرایش پایتخت مردمی خویش در دوران پس از اسلام برخاستند و از همه سو بدان روی آوردند. این شهر نیشابور بوده است.
 *((پایتختهای قرون اولیه اسلامی)) (قبل از ایلخانیان) *((پایتختهای قرون اولیه اسلامی)) (قبل از ایلخانیان)
 *((پایتختهای ایلخانیان مغول))  *((پایتختهای ایلخانیان مغول))
 *((پایتخت های صفویان))  *((پایتخت های صفویان))
 *((پایتخت افشاریان))  *((پایتخت افشاریان))
 *((پایتخت زندیان))  *((پایتخت زندیان))
 *((تهران پایتخت قاجاریه)) *((تهران پایتخت قاجاریه))
 *((تهران پایتخت پهلوی))  *((تهران پایتخت پهلوی))
 *((تهران پایتخت جمهوری اسلامی)) *((تهران پایتخت جمهوری اسلامی))
 *((انتقال پایتخت)) *((انتقال پایتخت))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 دوشنبه 14 دی 1383 [15:10 ]   8   بابک خسروشاهی      جاری 
 دوشنبه 14 دی 1383 [13:50 ]   7   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 دوشنبه 14 دی 1383 [07:40 ]   6   فاطمه عیوضی      v  c  d  s 
 دوشنبه 14 دی 1383 [06:25 ]   5   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 دوشنبه 14 دی 1383 [06:07 ]   4   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 یکشنبه 13 دی 1383 [13:47 ]   3   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 یکشنبه 13 دی 1383 [13:40 ]   2   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 
 یکشنبه 13 دی 1383 [11:57 ]   1   بابک خسروشاهی      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..