منو
 کاربر Online
736 کاربر online
تاریخچه ی: عدسی

تفاوت با نگارش: 4

Lines: 1-106Lines: 1-93
 !مقدمه !مقدمه
-عدسیها همانند ((آینه|آینه‌ها)) دارای تصاویر حقیقی و مجازی هستند، این تصاویر از پرتو های همگرا شونده و واگرا شونده بازتابی ایجاد می‌شود. بر خلاف آینه‌ها در عدسیها عبور نور نیز مطرح است و تصاویر ممکن است در پشت و جلوی عدسی شکل گیرد. عدسیهایی که ضخامت قسمتهای کناریش بزرگتر باشد، پرتو های موازی را همگرا می‌کند و ((عدسی محدب)) نام دارد، که دارای فاصله کانونی مثبت می‌باشد.

بر خلاف آینه‌ها دارای دو کانون در فضاهای جلو و پشت عدسی می‌باشند ، عدسیهایی که ضخامت قسمت محوری آنها کمتر از ضخامت قسمت کناری باشد، پرتوهای موازی را از هم باز می‌کنند و دارای فاصله کانونی منفی هستند و ((عدسی مقعر)) نام دارند، که اینها نیز دارای دو کانونی در فضای جسم و تصویر هستند.
+عدسیها همانند ((آینه|آینه‌ها)) دارای تصاویر حقیقی و مجازی هستند، این تصاویر از پرتو های همگرا شونده و واگرا شونده بازتابی ایجاد می‌شود. بر خلاف آینه‌ها در عدسیها عبور نور نیز مطرح است و تصاویر ممکن است در پشت و جلوی عدسی شکل گیرد. عدسیهایی که ضخامت قسمتهای کناریش بزرگتر باشد، پرتو های موازی را همگرا می‌کند و ((عدسی محدب)) نام دارد، که دارای فاصله کانونی مثبت می‌باشد. بر خلاف آینه‌ها دارای دو کانون در فضاهای جلو و پشت عدسی می‌باشند ، عدسیهایی که ضخامت قسمت محوری آنها کمتر از ضخامت قسمت کناری باشد، پرتوهای موازی را از هم باز می‌کنند و دارای فاصله کانونی منفی هستند و ((عدسی مقعر)) نام دارند، که اینها نیز دارای دو کانونی در فضای جسم و تصویر هستند.
 

 

 
 
 
 
  
-{img src=img/daneshnameh_up/1/11/انواع عدسی.jpg} +{picture=lens-convex.JPG}
  
 
 
 
 
-

 
 !انواع عدسی !انواع عدسی
 !!عدسی محدب (کوژ) !!عدسی محدب (کوژ)
 عدسیهایی که ((نور)) را همگرا می‌کنند و جهت تصویر سازی حقیقی و نیز همگرا نمودن پرتوهای تابشی از نقاط دور مانند پرتوهای ((ستاره|ستارگان)) مورد استفاده قرار می‌گیرند. عدسیهایی که ((نور)) را همگرا می‌کنند و جهت تصویر سازی حقیقی و نیز همگرا نمودن پرتوهای تابشی از نقاط دور مانند پرتوهای ((ستاره|ستارگان)) مورد استفاده قرار می‌گیرند.
 !!عدسی مقعر (کاو) !!عدسی مقعر (کاو)
 این عدسیها نور را واگرا می کنند و جهت واگرا نمودن نورها و اصلاح برخی سیستمها که نیاز به واگرایی نور را دارد از جمله ((ساختمان چشم|چشم)) مورد استفاده واقع می‌شوند. این عدسیها نور را واگرا می کنند و جهت واگرا نمودن نورها و اصلاح برخی سیستمها که نیاز به واگرایی نور را دارد از جمله ((ساختمان چشم|چشم)) مورد استفاده واقع می‌شوند.
 !قواعد نحوه رسم پرتو در عدسیها !قواعد نحوه رسم پرتو در عدسیها
 اکثر قواعد همانند آینه‌هاست و در حالت کلی عمده‌ترین آنها که پرتو های خاصی را شامل می‌شود عبارتند از:

 اکثر قواعد همانند آینه‌هاست و در حالت کلی عمده‌ترین آنها که پرتو های خاصی را شامل می‌شود عبارتند از:

 #پرتوی موازی با محور نوری بعد از برخورد به عدسی و عبور از آن ، از نقطه کانون می‌گذرد که فاصله آن از رأس عدسی __f__ است. #پرتوی موازی با محور نوری بعد از برخورد به عدسی و عبور از آن ، از نقطه کانون می‌گذرد که فاصله آن از رأس عدسی __f__ است.
 

 

 
 
 
 
  
-{picture file=img/daneshnameh_up/5/52/adasi 1.jpg} +{picture=lens-concave.JPG}
  
 
 
 
 
 

 

 #پرتوهای عبوری از کانون عدسی بعد از ((شکست نور|شکست)) در آن به موازات محور نوری خواهد بود.

 #پرتوهای عبوری از کانون عدسی بعد از ((شکست نور|شکست)) در آن به موازات محور نوری خواهد بود.

-#پرتو نوری عبوری از رأس عدسی بدون شکست ا ز آن رد می‌شود.

+#پرتو نوری عبوری از رأس عدسی بدون شکست از آن رد می‌شود.

 #همواره شیئی نوری در سمت چپ عدسی قرار داده می‌شود و نور از چپ به راست بر عدسی می‌تابد و در عدسیها بر عکس آینه‌ها ردیابی پرتویی (((ترسیم پرتو))) برای نور عبوری (شکستی) صورت می‌گیرد.

 #همواره شیئی نوری در سمت چپ عدسی قرار داده می‌شود و نور از چپ به راست بر عدسی می‌تابد و در عدسیها بر عکس آینه‌ها ردیابی پرتویی (((ترسیم پرتو))) برای نور عبوری (شکستی) صورت می‌گیرد.

 #فضای سمت چپ عدسی فضای جسم و فضای سمت راست عدسی فضای تصویر می‌باشد که جسم موجود در سمت چپ (فضای جسم) را جسم حقیقی و جسم موجود در سمت راست (فضای تصویر) را جسم مجازی گویند. که وجود خارجی ندارد و نیز تصویر در فضای تصویر حقیقی و تصویر در فضای جسم مجازی می‌باشد. #فضای سمت چپ عدسی فضای جسم و فضای سمت راست عدسی فضای تصویر می‌باشد که جسم موجود در سمت چپ (فضای جسم) را جسم حقیقی و جسم موجود در سمت راست (فضای تصویر) را جسم مجازی گویند. که وجود خارجی ندارد و نیز تصویر در فضای تصویر حقیقی و تصویر در فضای جسم مجازی می‌باشد.
 

 

 
 
 
 
  
 {picture file=img/daneshnameh_up/6/6d/Adasi2.jpg} {picture file=img/daneshnameh_up/6/6d/Adasi2.jpg}
  
 
 
 
 
-

 
 ! عدسیهای مرکب ! عدسیهای مرکب
-#__~~green:عدسی کوژ - تخت~~:__آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و یک طرف آن تخت می‌باشد.


#__~~green:عدسی دو کوژ~~:__آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کوژ می‌باشد.


#__~~green:عدسی هلالی (محدب)~~:__آنچنان عدسی است که یک یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد.


#__~~green:عدسی تخت - کاو~~:__ آنچنان عدسی است که یک طرف آن کاو و طرف دیگرش تخت باشد.


#__~~green:عدسی دو کاو~~:__ آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کاو باشد.


#__~~green:عدسی هلالی (مقعر)~~:__آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد.
>
>عدسیهای هلالی دو نوعند، یکی آن است که کناره هایش نازک و مرکزش ضخیم است و دیگری دارای کناره‌های ضخیم و مرکز نازکی می‌باشد، یعنی اولی خاصیت همگرایی و دومی خاصیت واگرایی نور را دارد.








{img src=img/daneshnameh_up/5/5a/انواع عدسی 1.jpg}



+#__~~brown:عدسی کوژ - تخت~~:__ آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و یک طرف آن تخت می‌باشد.
#__~~brown:عدسی دو کوژ~~:__ آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کوژ می‌باشد.
#__~~brown:عدسی هلالی (محدب)~~:__ آنچنان عدسی است که یک یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد.
#__~~brown:عدسی تخت - کاو~~:__ آنچنان عدسی است که یک طرف آن کاو و طرف دیگرش تخت باشد.
#__~~brown:عدسی دو کاو~~:__ آنچنان عدسی است که هر دو طرف آن کاو باشد.
#__~~brown:عدسی هلالی (مقعر)~~:__ آنچنان عدسی است که یک طرف آن کوژ و طرف دیگرش کاو باشد.

عدسیهای هلالی دو نوعند، یکی آن است که کناره هایش نازک و مرکزش ضخیم است و دیگری دارای کناره‌های ضخیم و مرکز نازکی می‌باشد، یعنی اولی خاصیت همگرایی و دومی خاصیت واگرایی نور را دارد.
 !دستگاههای نوری شامل عدسیها !دستگاههای نوری شامل عدسیها
 اکثر دستگاههای نوری شامل دو نوع عدسی می‌باشند که یکی را که نور اول بر آن می‌تابد و در ورودی دستگاه کار گذاشته می‌شود __''عدسی شیئی__'' و دومی را که در خروجی دستگاه قرار دارد و نور از آن خارج می‌شود __''عدسی چشمی__'' گویند. از جمله از این دستگاهها __((میکروسکوپ نوری))__ - __((زیر دریایی چگونه کار می‌کند؟|زیر دریایی))__ - __((میکروسکوپ پلاریزان))__ - __دوربینهای دو چشمی__ - __((دوربینها))__ - __انواع ((عینک|عینکها))__ و ... را می‌توان نام برد. اکثر دستگاههای نوری شامل دو نوع عدسی می‌باشند که یکی را که نور اول بر آن می‌تابد و در ورودی دستگاه کار گذاشته می‌شود __''عدسی شیئی__'' و دومی را که در خروجی دستگاه قرار دارد و نور از آن خارج می‌شود __''عدسی چشمی__'' گویند. از جمله از این دستگاهها __((میکروسکوپ نوری))__ - __((زیر دریایی چگونه کار می‌کند؟|زیر دریایی))__ - __((میکروسکوپ پلاریزان))__ - __دوربینهای دو چشمی__ - __((دوربینها))__ - __انواع ((عینک|عینکها))__ و ... را می‌توان نام برد.
 !عیوب عدسیها !عیوب عدسیها
 عدسیها به لحاظ داشتن ضخامت زیاد و ناخالصیها دارای ((ابیراهی در عدسی|ابیراهیهایی)) هستند که در سیستم ((اعوجاج)) ایجاد می‌کنند و وضوح تصویر حاصل از دستگاه نوری را به هم می‌زنند. از جمله از این ابیراهیها عبارتند از:

 عدسیها به لحاظ داشتن ضخامت زیاد و ناخالصیها دارای ((ابیراهی در عدسی|ابیراهیهایی)) هستند که در سیستم ((اعوجاج)) ایجاد می‌کنند و وضوح تصویر حاصل از دستگاه نوری را به هم می‌زنند. از جمله از این ابیراهیها عبارتند از:

-#__~~green:ابیراهی رنگی~~:__ علاوه از بهم زدن وضوح و کیفیت تصویر رنگ آنرا هم بهم می زند و تا حدی آن را از حالت طبیعی خارج می کند که اینها هم به دو دسته ابیراهی رنگی __طولی__ و __عرضی__ تقسیم می‌شوند.


#__~~green:ابیراهی اعوجاج~~:__ تصویر هندسه واقعی خود را پیدا نمی‌کند و قسمتهای مختلف عدسی که دارای ضخامتهای متفاوتی است، در میزان انحراف پرتوهای تابشی به یک مقدار عمل نمی‌کند و انحراف یکنواخت نبوده و تصویراز وضوح می‌افتد، که این ابیراهی نیز به دو دسته __اعوجاج بشکه‌ای__ و __اعوجاج بالشی__ تقسیم می‌شود.

+#__~~brown:ابیراهی رنگی~~:__ علاوه از بهم زدن وضوح و کیفیت تصویر رنگ آنرا هم بهم می زند و تا حدی آن را از حالت طبیعی خارج می کند که اینها هم به دو دسته ابیراهی رنگی __طولی__ و __عرضی__ تقسیم می‌شوند.


#__~~brown:ابیراهی اعوجاج~~:__ تصویر هندسه واقعی خود را پیدا نمی‌کند و قسمتهای مختلف عدسی که دارای ضخامتهای متفاوتی است، در میزان انحراف پرتوهای تابشی به یک مقدار عمل نمی‌کند و انحراف یکنواخت نبوده و تصویراز وضوح می‌افتد، که این ابیراهی نیز به دو دسته __اعوجاج بشکه‌ای__ و __اعوجاج بالشی__ تقسیم می‌شود.

 برخی ابیراهیهای دیگری مانند ((ابیراهی کروی)) که انحراف پرتو از کانون عدسی را سبب می‌شود، وجود دارند که بوسیله ساخت عدسیهای مرکب با هندسه ویژه این ابیراهیها اصلاح می‌شوند. برخی ابیراهیهای دیگری مانند ((ابیراهی کروی)) که انحراف پرتو از کانون عدسی را سبب می‌شود، وجود دارند که بوسیله ساخت عدسیهای مرکب با هندسه ویژه این ابیراهیها اصلاح می‌شوند.
 !عدسیهای غیر کروی !عدسیهای غیر کروی
 برخی ((طراحی دستگاههای اپتیکی|دستگاههای اپتیکی)) به لحاظ محدودیت در طراحی و سایر محدودیتها و ماهیت دستگاه عدسیهای غیر کروی را لازم دارند که جهت ایفای نقش در ْآن سیستمها ساخته شده اند. برخی ((طراحی دستگاههای اپتیکی|دستگاههای اپتیکی)) به لحاظ محدودیت در طراحی و سایر محدودیتها و ماهیت دستگاه عدسیهای غیر کروی را لازم دارند که جهت ایفای نقش در ْآن سیستمها ساخته شده اند.
 !مشخصات تصویر در عدسی !مشخصات تصویر در عدسی
 

 

 
 
 
 
  
 {picture file=img/daneshnameh_up/d/d2/adas.jpg} {picture file=img/daneshnameh_up/d/d2/adas.jpg}
  
 
 
 
 
 

 

 بسته به اینکه جسم در چه فاصله‌ای از عدسی قرار گیرد دارای تصویری حقیقی یا مجازی ، مستقیم یا وارون ، راست یا برگردان ، کوچکتر از جسم یا بزرگتر از آن و ... خواهد بود. رابطه حاکم بر فواصل جسم و تصویر ((انواع عدسی|عدسی نازک)) و فاصله کانونی آن بصورت زیر است:

 بسته به اینکه جسم در چه فاصله‌ای از عدسی قرار گیرد دارای تصویری حقیقی یا مجازی ، مستقیم یا وارون ، راست یا برگردان ، کوچکتر از جسم یا بزرگتر از آن و ... خواهد بود. رابطه حاکم بر فواصل جسم و تصویر ((انواع عدسی|عدسی نازک)) و فاصله کانونی آن بصورت زیر است:

 ::~~green:__(f = 1/(1/p + 1/q __~~:: ::~~green:__(f = 1/(1/p + 1/q __~~::
 که برای عدسی خیلی نازک (~~green:__f = R/2__~~) است، که در آن __R__ شعاع کره ((دیوپتر)) عدسی و __p__ فاصله جسم از رأس و __q__ فاصله تصویر از رأس عدسی می‌باشد. برای یک ((انواع عدسی|عدسی ضخیم)):

 که برای عدسی خیلی نازک (~~green:__f = R/2__~~) است، که در آن __R__ شعاع کره ((دیوپتر)) عدسی و __p__ فاصله جسم از رأس و __q__ فاصله تصویر از رأس عدسی می‌باشد. برای یک ((انواع عدسی|عدسی ضخیم)):

 ::~~green:__(f = 1/(n - 1)(1/R1 - 1/R2__~~:: ::~~green:__(f = 1/(n - 1)(1/R1 - 1/R2__~~::
 که __R1__ شعاع دیو پتر داخلی و کوچک و R2 شعاع دیو پتر خارجی (بزرگ) و __n__ ((ضریب شکست)) شیشه عدسی می‌باشد. این رابطه در طراحی و ساخت ((عینک|عینکهای طبی)) بکار برده می‌شود، طوریکه به توسط این رابطه چشم پزشکان ((آزمایش تعیین نمره عینک|نمره چشم)) را مشخص می‌نمایند. یعنی با داشتن __n__ معلوم و فاصله کانونی مورد نیاز برای ((چشم)) بیمار شعاع های داخلی و خارجی عدسی را متناسب با فاصله کانونی مناسب انتخاب می‌کنند تا اصلاح چشم به توسط عینک مربوطه صورت گیرد، رابطه اخیر به ~~green:__فرمول عینک سازان__~~ معروف است. که __R1__ شعاع دیو پتر داخلی و کوچک و R2 شعاع دیو پتر خارجی (بزرگ) و __n__ ((ضریب شکست)) شیشه عدسی می‌باشد. این رابطه در طراحی و ساخت ((عینک|عینکهای طبی)) بکار برده می‌شود، طوریکه به توسط این رابطه چشم پزشکان ((آزمایش تعیین نمره عینک|نمره چشم)) را مشخص می‌نمایند. یعنی با داشتن __n__ معلوم و فاصله کانونی مورد نیاز برای ((چشم)) بیمار شعاع های داخلی و خارجی عدسی را متناسب با فاصله کانونی مناسب انتخاب می‌کنند تا اصلاح چشم به توسط عینک مربوطه صورت گیرد، رابطه اخیر به ~~green:__فرمول عینک سازان__~~ معروف است.
 !مباحث مرتبط با عنواتن !مباحث مرتبط با عنواتن
 *((آزمایش تعیین نمره عینک)) *((آزمایش تعیین نمره عینک))
 *((آینه)) *((آینه))
 *((ابیراهی نوری در عدسی)) *((ابیراهی نوری در عدسی))
 *((انواع عدسی)) *((انواع عدسی))
 *((بازتاب)) *((بازتاب))
 *((دوربین)) *((دوربین))
 *((دیوپتر)) *((دیوپتر))
 *((زیر دریایی چگونه کار می‌کند؟)) *((زیر دریایی چگونه کار می‌کند؟))
 *((ترسیم پرتو)) *((ترسیم پرتو))
 *((ساختمان چشم)) *((ساختمان چشم))
 *((ضریب شکست)) *((ضریب شکست))
 *((شکست نور)) *((شکست نور))
 *((طراحی دستگاههای اپتیکی)) *((طراحی دستگاههای اپتیکی))
 *((عدسی محدب)) *((عدسی محدب))
 *((عدسی مقعر)) *((عدسی مقعر))
 *((عدسیهای غیر کروی)) *((عدسیهای غیر کروی))
 *((عینک)) *((عینک))
 *((فرمول عدسی سازان)) *((فرمول عدسی سازان))
 *((میکروسکوپ)) *((میکروسکوپ))
 *((میکروسکوپ پلاریزان)) *((میکروسکوپ پلاریزان))
 *((نحوه تصویر گیری در عدسیها)) *((نحوه تصویر گیری در عدسیها))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 دوشنبه 26 تیر 1385 [13:17 ]   5   مجید آقاپور      جاری 
 یکشنبه 29 آبان 1384 [08:36 ]   4   مجید آقاپور      v  c  d  s 
 سه شنبه 01 دی 1383 [06:44 ]   3   حسین خادم      v  c  d  s 
 شنبه 28 آذر 1383 [11:23 ]   2   نفیسه ناجی      v  c  d  s 
 یکشنبه 15 شهریور 1383 [04:18 ]   1   حسین خادم      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..