منو
 کاربر Online
706 کاربر online
تاریخچه ی: طبقه‌بندی رنگ

تفاوت با نگارش: 2

Lines: 1-57Lines: 1-58
-::__انواع رنگهای رنگرزی __:: +
/> dir align=left>
{picture=PIGMENT7.jpg}
 !دید کلی !دید کلی
-معمولا ترکیبات رنگی را به طرق مختلف طبقه‌بندی می‌کنند مثلا رنگهای گیاهی و غیر گیاهی طبیعی و مصنوعی آلی و معدنی و لی یکی از طبقه‌بندیهای جدید ر مو کاربرد رنگهاست. در اینجا رنگها را بر اساس کارایی آنها در رنگ رزی طبقه‌بندی می‌کنیم و خصوصیات هر یک و کاربردشان را مورد بررسی قرار می‌دهیم. +معمولا ترکیبات رنگی را به طرق مختلف طبقه‌بندی می‌کنند؛ مثلا رنگهای گیاهی و غیر گیاهی ، رگ طبیعی و مصنوعی ، ((شیی آلی|رنگ آلی)) و ((شیمی معدنی|معدنی)). ولی یکی از طبقه‌بندیهای جدید ر اس کاربرد رنگهاست. در اینجا رنگها را بر اساس کارایی آنها در ((صنعت رنگرزی|رنگرزی)) طبقه‌بندی می‌کنیم و خصوصیات هر یک و کاربردشان را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
 !رنگهای بازی !رنگهای بازی
-این نوع رنگها، از ترکیبات آلی یا هیدروکلرید آنها می‌باشند که کرومورفور ها بصورت کاتیونی است از این نظر این دسته رنگها را رنگهای کاتیونی نیز می‌گویند و معمولا دارای فرمول عمومی HO-R-NH2 می‌باشند. رنگ باز وقتی ظاهر می‌شود که بصورت نمک در آید. رنگهای مختلفی که به این گروه تعلق دارند عبارتند از: +این نوع رنگها ، از ترکیبات آلی یا هیدروکلریدها می‌باشند که ((کروموفورمورفورها)) بصورت ((آنیون و کاتیون|کاتیونی)) است. از این نظر این دسته رنگها را رنگهای کاتیونی نیز می‌گویند و معمولا دارای فرمول عمومی {TEX()} {HO--R--NH_2} {TEX} می‌باشند. رنگ باز وقتی ظاهر می‌شود که بصورت نمک در آید. رنگهای مختلفی که به این گروه تعلق دارند عبارتند از:

 *مشتقات تری‌فنیل متان نظیر مالاکیت سبز ، متیل سبز و ... *مشتقات تری‌فنیل متان نظیر مالاکیت سبز ، متیل سبز و ...
-*مشتقات تیازین که بارزترین نمونه آن آی‌متیلن است.
*رنگ بازی که حاوی گروه اکسازین است مانند آبی ملدولا.
*آذینها مانند قرمز خنثی
*رنگهای بازی که حاوی گروههای زو هستند مانند قهوه‌ای بیسمارک
!خصوصیات رنگهای بازی
رنگهای بازی به راحتی در الکل حل می‌شوند و لی بندرت و تحت شرایط ویژهای در آب حل می‌شوند. در برخی از موارد، انحلال با تجزیه شدن مولکول رنگ همراه می‌شود. بدون استثنا همه آن با ((اسید تانیک)) ترکیب شده به جسم نا محلول تبدیل می‌شوند.
!کاربرد رنگهای بازی در رنگرزی
الیاف سلولزی تمایلی به واکنش با رنگهای بازی ندارند مگر اینکه تمایل را با آغشته کردن اسید تانیک به عنوان تثبیت کننده با ((الیاف سلولزی)) ایجاد کرد. رنگهای بازی برای رنگ آمیزی ابریشم و پشم مناسب هستند. برای الیاف سنتزی نیز عملیاتی شبیه به الیاف سلولزی باید انجام داد.
+*مشتقات تیازین که بارزترین نمونه آن آبی ‌متیلن است.
*رنگ بازی که حاوی گروه اکسازین است، مانند آبی ملدولا.
*آذینها مانند قرمز خنثی
*رنگهای بازی که حاوی گروههای زو هستند، مانند قهوه‌ای بیسمارک
!!خصوصیات رنگهای بازی
رنگهای بازی به راحتی در ((الکل)) حل می‌شوند، ولی بندرت و تحت شرایط ویژه ای در ((آب)) حل می‌شوند. در برخی از موارد ، ((قبلیت انحلال مواد|انحلال)) با تجزیه شدن ((مولکول)) رنگ همراه می‌شود. بدون استثنا همه آن با اسید تانیک ترکیب شده به جسم نامحلول تبدیل می‌شوند.
!!کاربرد رنگهای بازی در رنگرزی
الیاف سلولزی تمایلی به ((واکنش شیمیایی|واکنش)) با رنگهای بازی ندارند، مگر اینکه تمایل را با آغشته کردن اسید تانیک بهعنوان تثبیت کننده با الیاف سلولزی ایجاد کرد. رنگهای بازی برای رنگ آمیزی ابریشم و پشم مناسب هستند. برای الیاف سنتزی نیز عملیاتی شبیه به الیاف سلولزی باید انجام داد.
 !رنگهای اسیدی !رنگهای اسیدی
-این رنگها نمکهای سدیم اسیدهای سولفونیک و کربوکسیلیکند و برای الیاف سلولزی نامناسب‌اند اما برای ((الیاف پروتئینی)) و پلی‌آمیدی مناسب‌اند. رنگهای اسیدی فقط بکمک گرما جذب الیاف می‌شوند و در کمتر از 39C ابدا جذب الیاف نمی‌شوند و هر چه دما از 39C بالاتر رود شدت جذب رنگ توسط الیاف نیز افزایش می‌یابد. />از انواع مختلف رنگها، می‌توان نمونه‌های زیر را نام برد:
*مشتقات تری‌فنیل متان، مانند آبی زایلن.
*رنگهای نیترو که ترکیب آروماتیک موجود در ساختار آنها نیتره شده‌اند معمولا برای الیاف پروتئینی مناسب‌اند مانند زرد مفتول.
+این رنگها نمکهای سدیم ، اسیدهای ((اسید سولفوریک|سولفونیک)) و ((اسید کربوکسیلیک|کربوکسلیک)) هتند و برای الیاف سلولزی نامناسب‌اند. اما برای الیاف پروتئینی و پلی‌آمیدی مناسب‌اند. رنگهای اسیدی فقط بکمک گرما جذب الیاف می‌شوند و در کمتر از {TEX()} {39 C^o} {TEX} ابدا جذب الیاف نمی‌شوند و هر چه دما از {TEX()} {39 C^o} {TEX} بالاتر رود، شدت جذب رنگ توسط الیاف نیز افزایش می‌یابد. از انواع مختلف رنگها ، می‌توان نمونه‌های زیر را نام برد:


*مشتقات تری ‌فنیل متان ، مانند آبی زایلن.
*رنگهای نیترو که ترکیب آروماتیک موجود در ساختار آنها نیتره شده‌اند، معمولا برای الیاف پروتئینی مناسب‌اند، مانند زرد مفتول.
 *رنگهای حاوی گروه آزو مانند آزوگرانین. *رنگهای حاوی گروه آزو مانند آزوگرانین.
 !رنگهای مستقیم !رنگهای مستقیم
-این رنگها بدلیل داشتن گروههای ((اسید سولفونیک)) یا نمکهای سدیم آنها به رنگهای اسیدی شباهت دارد و بطور کلی، از ترکیبات سولفونه شده زو می‌باشند. این رنگها مستقیما برای رنگرزی الیاف سلولزی بکار گرفته می‌شود. اما برای الیاف پروتئینی شرایط ویژه‌ای لازم است. مهمترین این سری رنگها عبارتند از: />
*رنگهای مستقیم منوآزو مانند دی‌آزامین اسکارلت B
+این رنگها بدلیل داشتن گروههای اسید سولفونیک یا نمکهای ((سدیم)) آنها به رنگهای اسیدی شباهت دارد و بطور کلی ، از ترکیبات سولفونه شده زو می‌باشند. این رنگها مستقیما برای رنگرزی الیاف سلولزی بکار گرفته می‌شود. اما برای الیاف پروتئینی شرایط ویژه‌ای لازم است. مهمترین این سری رنگها عبارتند از :>>
*رنگهای مستقیم منو آزو مانند دی ‌آزوامین اسکارلت B
 *رنگهای مستقیم دی آزو *رنگهای مستقیم دی آزو
-*رنگهای مستقیم تریس آزو مانند قهوه‌ای دی آزو
*رنگهای مستقیم تترا زو />
ماهیت اتصال مولکولهای رنگ به الیاف عمدتا پیوند هیدروژنی است که بین هیدروژن گروه –OH الیاف سلولزی با گروههای NH2O-OH و –N=N- موجود بر روی رنگهای مستقیم برقرار می‌شود با افزایش دما تمایل رنگ پذیری الیاف، کاهش می‌یابد.
+*رنگهای مستقیم تریس آزو ، مانند قهوه‌ای دیآزو
*رنگهای مستقیم تترا زو>>
ماهیت اتصال مولکولهای رنگ به الیاف عمدتا ((پیوند هیدروژنی)) است که بین ((هیدروژن)) گروه {TEX()} { OH} {TEX} الیاف سلولزی با گروههای {TEX()} {NH_2O و - OH} {TEX} و {TEX()} {–N=N-} {TEX} موجود بر روی رنگهای مستقیم برقرار می‌شود. با افزایش ((دما)) تمایل رنگ پذیری الیاف ، کاهش می‌یابد.
 !رنگهای دندانه‌ای !رنگهای دندانه‌ای
-این رنگها به تنهایی روی الیاف نمی‌توانند تثبیت شوند بلکه برای این کار به ماده تثبیت کننده که اصطلاحا « دندانه » نامیده می‌شود، نیاز دارند که مهمترین نها هیدروکسیدهای کروم، قلع، آلومینیم و آهن است. در این سیستم رنگرزی، مولکولهای رنگ در نقش لیگاند یک یا چند الکترون غیر پیوندی خود را به فلزی که دارای اوربیتالهای خالی است می‌دهند بدین صورت ((پیوند داتیو)) بین آنها تشکیل می‌شود.
رنگهای دندانه‌ای دو نوع‌اند:
*رنگهای دندانه‌ای طبیعی که از معروفترین آنها آلیزارین یا ( 1 و –2 دی هیدروکسی آنتراکینون ) را می‌توان نام برد.

*رنگهای دندانه‌ای اسیدی که نمونه معرف آنها اریوکروم سیاه آوسولوکروم نارنجی M است که در رنگرزی الیاف پشم و پلی‌آمید کاربرد وسیعی دارند و هر دو بوسیله کروم تثبیت می‌شوند.
+این رنگها بهتنهایی روی الیاف نمی‌توانند تثبیت شوند، بلکه برای این کار به ماده تثبیت کننده که اصطلاحا «دندانه» نامیده می‌شود، نیاز دارند که مهمترین نها هیدروکسیدهای ((کروم)) ، ((قلع)) ، ((آلومینیوم)) و ((آهن)) است. در این سیستم رنگرزی ، مولکولهای رنگ در نقش لیگاند یک یا چند ((جفت الکترون آزاد|الکترون غیر پیوندی)) خود را به فلزی که دارای ((اوربیتال|اوربیتالهای)) خالی است، می‌دهند. بدین صورت ((پیوند داتیو)) بین آنها تشکیل می‌شود.


*رنگهای دندانه‌ای دو نوع‌اند :


**رنگهای دندانه‌ای طبیعی که از معروفترین آنها آلیزارین یا ( 1 و –2 دی هیدروکسی آنتراکینون ) را می‌توان نام برد.
**رنگهای دندانه‌ای اسیدی که نمونه معرف آنها اریوکروم سیاه آوسولوکروم نارنجی M است که در رنگرزی الیاف پشم و پلی‌آمید کاربرد وسیعی دارند و هر دو بوسیله کروم تثبیت می‌شوند.
 !رنگهای آزوئیکی !رنگهای آزوئیکی
-این سری از رنگها در آب نامحلول‌اند و در داخل الیاف بوجود می‌آیند سپس با بازدی ازوی نیتره شده ترکیب می‌شوند. عمدتا برای رنگ‌آمیزی الیاف سلولزی بکار می‌روند. اما برای الیاف پروتئین چندان مناسب بنظر نمی‌رسند. نمونه‌ای از این رنگها قرمز نیتروز امین است. +این سری از رنگها در ((آب)) نامحلول‌اند و در داخل الیاف بوجود می‌آیند. سپس با باز دیازوی نیتره شده ترکیب می‌شوند. عمدتا برای رنگ‌آمیزی الیاف ((سلولز|سلولزی)) بکار می‌روند. اما برای الیاف ((پروتئین)) چندان مناسب بنظر نمی‌رسند. نمونه‌ای از این رنگها قرمز نیتروز امین است.
 !رنگهای گوگردی !رنگهای گوگردی
-این دسته از رنگها ترکیبات آلی پیچیده‌ای هستند که در ساختار آنها گوگرد شرکت دارد، براق نیستند و معمولا در رنگرزی الیاف سلولزی بکار می‌روند. در آب حل نمی‌شوند ولی در محلول سولفید سدیم حل می‌شوند. در این عمل سولفید سدیم در نقش احیا کننده مولکول اصلی را به مولکولهای کوچکتر محلول در آب تفکیک می‌کند. یکی از رنگهای گوگردی را می‌توان از حرارت دادن پارائولوئیدین با گوگرد تهیه کرد. />از حرارت دادن مخلوط دی هیدرو ـ تولوئیدن با بنزوروین و گوگرد ، نیز یک رنگ زرد که ایمدیال نامیده می‌شود، بدست می‌آید. +این دسته از رنگها ترکیبات آلی پیچیده‌ای هستند که در ساختار آنها ((گوگرد)) شرکت دارد، براق نیستند و معمولا در رنگرزی الیاف سلولزی بکار می‌روند. در آب حل نمی‌شوند، ولی در محلول سولفید سدیم حل می‌شوند. در این عمل سولفید سدیم در نقش ((اکسیداسیون-احیا|احیاکننده)) مولکول اصلی را به مولکولهای کوچکتر محلول در آب تفکیک می‌کند. یکی از رنگهای گوگردی را می‌توان از حرارت دادن پارائولوئیدین با گوگرد تهیه کرد. از حرارت دادن مخلوط دی هیدرو ـ تولوئیدن با بنزوروین و گوگرد ، نیز یک رنگ زرد که ایمدیال نامیده می‌شود، بدست می‌آید.


{picture=PIGMENT2.JPG}
 !رنگهای خمره‌ای !رنگهای خمره‌ای
-این رنگها از نظر غیر محلول بودن در آب شبیه رنگهای گوگردی‌اند. بطوری که پس از واکنش با هیدرو سولفیت سدیم بصورت محلول در‌می‌آید. ایندیگو یکی از رنگهای طبیعی خمره‌ای است که امروزه در مقیاس صنعتی از قطران زغال‌سنگ (نفتالین) تهیه می‌شود. رنگهای خمره‌ای به دو دسته تقسیم می شوند. />
*رنگهای خمره‌ای ایندیگویی حاوی کروموفور مثل مشتقات ایندیگویتی
*رنگهای خمره‌ای آنتراکتیونی که از آنتراکینون مشتق می‌شوند. مثل: زدی ایندانترن
+این رنگها از نظر غیر محلول بودن در آب ، شبیه رنگهای گوگردی‌اند. بطوری که پس از ((واکنش شیمیایی|واکنش)) با هیدرو سولفیت سدیم بصورت محلول در‌می‌آید. ایندیگو یکی از رنگهای طبیعی خمره‌ای است که امروزه در مقیاس صنعتی از ((قطران زغال ‌سنگ)) (نفتالین) تهیه می‌شود. رنگهای خمره‌ای به دو دسته تقسیم میشوند.>>
*رنگهای خمره‌ای ایندیگویی حاوی ((کروموفور)) مثل مشتقات ایندیگویتی
*رنگهای خمره‌ای آنتراکتیونی که از آنتراکینون مشتق می‌شوند. مثل: زدی ایندانترن
 !رنگهای کلوئیدی !رنگهای کلوئیدی
-الیاف هیدروفوبیک مانند استات سلولز نوع سوم و دوم، عمدتا رنگها غیر محلول در آب را بهتر به خود می‌گیرند. این سری رنگها هم می‌توانند از زمره ترکیبات آزو باشد (مانند زرد قند دیسپر سول G ) و هم می‌توانند از مشتقات آنتراکینون باشد (مانند آبی براق دوانول CB) />اتصال بین الیاف و رنگ از طریق پیوند هیدروژنی ، نیروهای واندروالسی و همچنین جاذبه دو قطبی ـ دو قطبی تامین می‌شود. +الیاف هیدروفوبیک مانند استات سلولز نوع سوم و دوم ، عمدتا رنگها غیر محلول در آب را بهتر به خود می‌گیرند. این سری رنگها هم می‌توانند از زمره ترکیبات آزو باشد (مانند زرد قند دیسپر سول G ) و هم می‌توانند از مشتقات آنتراکینون باشد (مانند آبی براق دوانول CB) اتصال بین الیاف و رنگ از طریق پیوند هیدروژنی ، نیروهای واندروالسی و همچنین جاذبه دو قطبی ـ دو قطبی تامین می‌شود.
 !رنگهای فعال !رنگهای فعال
-رنگهایی که برای رنگ‌آمیزی الیاف سلولزی معرفی شده‌اند، پس از انتقال از حالت محلول به حالت جامد ، بر روی الیاف تثبیت می‌شوند و بعضی از آنها به علت اینکه در مقابل رطوبت مقاوم نیستند کارایی چندانی ندارند (مانند رنگهای مستقیم). از اینرو پژوهشگران تلاش کردند تا رنگ را بوسیله ((پیوند کووالانسی)) به الیاف سلولزی متصل کنند. برای این منظور ، تمام کوشش خود را بر روی کلرید سیانوریک یا به بیان دیگر به رنگهای تری ازینیل معطوف داشتند. زیرا اتمهای کلر می‌تواند به آسانی بوسیله یک ، یا دو یا سه گروه هیدروکسیل یا آمین و ... جایگزین شود و مولکول رنگ را به گروههای روی الیاف متصل کند. مانند رنگهای زرد و قرمز و آبی پرویسون. +رنگهایی که برای رنگ‌آمیزی الیاف سلولزی معرفی شده‌اند، پس از انتقال از حالت محلول به حالت ((جامد)) ، بر روی الیاف تثبیت می‌شوند و بعضی از آنها به علت اینکه در مقابل رطوبت مقاوم نیستند، کارایی چندانی ندارند (مانند رنگهای مستقیم). از اینرو پژوهشگران تلاش کردند تا رنگ را بوسیله ((پیوند کووالانسی)) به الیاف سلولزی متصل کنند. برای این منظور ، تمام کوشش خود را بر روی کلرید سیانوریک یا به بیان دیگر به رنگهای تری ازینیل معطوف داشتند. زیرا اتمهای ((کلر)) می‌تواند بهآسانی بوسیله یک ، یا دو یا سه گروه هیدروکسیل یا گروه آمین و ... جایگزین شود و مولکول رنگ را به گروههای روی الیاف متصل کند. مانند رنگهای زرد و قرمز و آبی پرویسون.
 !مباحث مرتبط با عنوان !مباحث مرتبط با عنوان
-*((کنووی رنگ))
*((رنگدانه ))
*((رنگهی ییایی))
*((رنگهای یی))
*((یی رنگ))
*((نیع رنگسازی))
+*((نواع ر رنگرزی))
*((تولید صنعتی رنگدانه سی))
*((تولید صنعتی رنگدانه یاه)) />*((گ و پایداری آن))
*((رنگدانه و انو ن))
*((عت رنگرزی))
*((بقه‌بنی رنگ بر اساس روشهای رنگرزی))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 چهارشنبه 02 خرداد 1386 [15:29 ]   6   فیروزه نجفی      جاری 
 چهارشنبه 02 خرداد 1386 [15:27 ]   5   فیروزه نجفی      v  c  d  s 
 چهارشنبه 02 خرداد 1386 [15:27 ]   4   فیروزه نجفی      v  c  d  s 
 چهارشنبه 12 بهمن 1384 [07:09 ]   3   حسین خادم      v  c  d  s 
 چهارشنبه 12 بهمن 1384 [07:09 ]   2   حسین خادم      v  c  d  s 
 شنبه 21 آذر 1383 [14:39 ]   1   حسین خادم      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..