منو
 کاربر Online
727 کاربر online
تاریخچه ی: صنعت رنگ رزی

تفاوت با نگارش: 2

Lines: 1-107Lines: 1-116
-__صنعت رنگرزی (dying industry)__ +
/> dir align=left>
{im
g src=img/daneshnameh_up/8/85/hand1.jpg}
 !دید کلی !دید کلی
-امروزه به موازات استفاده از ((رنگ‌های مصنوعی)) و توسعه ((صنعت رنگ سازی)) ، رنگرزی نیز در میدان بسیار وسیعی عمل می‌نماید و این کار با استفاده از پیشرفته‌ترین تکنولوژی و به کارگیری دستگاه‌های جدید و خود کار انجام می پذیرد. رنگرزی روی منسوجات بر اساس نفوذ و جذب سطحی انجام می گیرد. بنابراین برای درک چگونگی آن بایستی چگونگی جذب و تثبیت رنگ مواد و خواص فیزیکی و شیمیایی رنگ ها و غیره شناخته شود. +امروزه به موازات استفاده از رنگ‌های مصنوعی و توسعه ((صنعت رنگ سازی)) ، صنعت رنگرزی (dying industry) نیز در میدان بسیار وسیعی عمل می‌نماید و این کار با استفاده از پیشرفته‌ترین تکنولوژی و بکارگیری دستگاه‌های جدید و خود کار انجام میپذیرد. رنگرزی روی منسوجات بر اساس نفوذ و جذب سطحی انجام میگیرد. بنابراین برای درک چگونگی آن بایستی چگونگی جذب و تثبیت رنگ مواد و خواص فیزیکی و شیمیایی رنگها و غیره شناخته شود.
 !تاریخچه !تاریخچه
-برخی بر این عقیده‌اند که ((رنگرزی)) در 3000 سال قبل از میلاد در ((چین)) رایج بود. ولی از 2500 سال قبل از میلاد آثار مکتوبی در ((مذاهب هندی)) به دست آمده است که نشان می‌دهد در آن زمان ((ابریشم)) و ((پارچه زربافت|پارچه‌های زربافت)) را ((رنگ‌آمیزی پارچه|رنگ‌آمیزی)) می‌کردند. صنایع رنگرزی احتمالا از طریق ((ایران)) به ((مصر)) منتقل شد در هر حال صنعت رنگرزی برای نخستین بار در سال 1371 میلادی در ((فلورانس)) ایتالیا شکل گرفت و در سال 1382 میلادی منسوخ شد. اما پس از مدت کوتاهی در سراسر اروپا مجددا پا گرفت. در سال 1371 اولین شرکت ((صنعت رنگ سازی|رنگ سازی)) یعنی کمپانی رشیب فول در انگلستان به ثبت رسید. کلیه رنگ‌هایی که تا اواخر قرن نوزدهم در دسترس بودند از منابع طبیعی استخراج می‌شدند. در سال 1856 ((ویلیام پرکین))انگلیسی به طور تصادفی ((رنگ ارغوانی)) زیبایی را کشف کرد. به تدریج در فاصله چند سال ((رنگ‌های سنتزی)) آنیلین قرمز ، آبی ، سبز ، زرد ، سیاه ، نارنجی و قهوه‌ای تهیه شد.
!((علت پیدایش رنگ در مواد))
برخی از ((مواد شیمیایی)) وقتی که در مقابل ((نور سفید)) ( مرکب از هفت رنگ ) قرار می‌گیرند بسته به ساختاری که دارند ((طول موج)) معینی از ((نور)) را جذب می‌کنند و بقیه نور به رنگ الوان ( غیر از سفید ) ظاهر می‌شود. اگر چنین مولکولی به گونه‌ای بتواند با الیاف مختلف ترکیب یا به آن متصل شود موجب رنگی شدن آن الیاف می‌شود.
+برخی بر این عقیده‌اند که رنگرزی در 3000 سال قبل از میلاد در __چین__ رایج بود. ولی از 2500 سال قبل از میلاد ، آثار مکتوبی در مذاهب هندی بدست آمده است که نشان می‌دهد در آن زمان ابریشم و پارچه‌های زربافت را رنگ‌آمیزی می‌کردند. صنایع رنگرزی احتمالا از طریق __ایران__ به __مصر__ منتقل شد.

در هر حال ، صنعت رنگرزی برای نخستین بار در سال 1371 میلادی در __فلورانس ایتالیا__ شکل گرفت و در سال 1382 میلادی منسوخ شد. اما پس از مدت کوتاهی در سراسر اروپا مجددا پا گرفت. در سال 1371، اولین شرکت رنگ سازی یعنی کمپانی __رشیب فول__ در __انگلستان__ به ثبت رسید. کلیه رنگ‌هایی که تا اواخر قرن نوزدهم در دسترس بودند، از منابع طبیعی استخراج می‌شدند. در سال 1856 ، "__ویلیام پرکین__" انگلیسی بطور تصادفی ، رنگ ارغوانی زیبایی را کشف کرد. بتدریج در فاصله چند سال ، رنگ‌های سنتزی آنیلین قرمز ، آبی ، سبز ، زرد ، سیاه ، نارنجی و قهوه‌ای تهیه شد.
!علت پیدایش رنگ در مواد
برخی از ((مواد شیمیایی)) وقتی که در مقابل نور سفید ( مرکب از هفت رنگ ) قرار می‌گیرند، بسته به ساختاری که دارند، ((طول موج)) معینی از ((نور)) را جذب می‌کنند و بقیه نور به رنگ الوان ( غیر از سفید ) ظاهر می‌شود. اگر چنین مولکولی به گونه‌ای بتواند با الیاف مختلف ترکیب یا به آن متصل شود، موجب رنگی شدن آن الیاف می‌شود.
 
 

 __جدول زیر رنگ‌های ظاهر شده و جذب شده و طول موج مربوط به آنها را نشان می‌دهد.__ __جدول زیر رنگ‌های ظاهر شده و جذب شده و طول موج مربوط به آنها را نشان می‌دهد.__
 
 
 __رنگ ظاهر شده__ __رنگ ظاهر شده__
 __رنگ مربوط به طول موج نور جذب شده__ __رنگ مربوط به طول موج نور جذب شده__
 __طول موج نور جذب شده ( A )__ __طول موج نور جذب شده ( A )__
 
 
 
 
 زرد مایل به سبز زرد مایل به سبز
-((بنفش)) +بنفش
 4350 – 4000 4350 – 4000
 
 
 
 
-((زرد))((آبی)) +زردآبی
 4800 – 4350  4800 – 4350
 
 
 
 
-((نارنجی)) +نارنجی
 سبز مایل به آبی سبز مایل به آبی
  4900 – 4800   4900 – 4800
 
 
 
 
 قرمز قرمز
 آبی مایل به سبز آبی مایل به سبز
 5000 – 4900  5000 – 4900
 
 
 
 
  ارغوانی   ارغوانی
 سبز سبز
 5600 – 5000 5600 – 5000
 
 
 
 
 بنفش بنفش
 زرد مایل به سبز  زرد مایل به سبز
 5800 – 5600  5800 – 5600
 
 
 
 
  آبی   آبی
 زرد زرد
 5950 – 5800 5950 – 5800
 
 
 
 
 سبز مایل به آبی سبز مایل به آبی
 نارنجی نارنجی
 6050 – 5950 6050 – 5950
 
 
 
 
  آبی مایل به سبز   آبی مایل به سبز
 قرمز  قرمز
 7500 – 6050 7500 – 6050
 
 
 
 
 
 
-وجود گروهایی مانند نیترو ، نیتوزو ، آزو ، و ((کربونیل)) موجب بروز رنگ در مواد می‌شود. از این رو این گروه‌ها را ((کروموفور)) می‌نامند. این ترکیبات رنگی علاوه بر گروه‌های کروموفور ، اگر با گروه‌های دیگری نظیر ((آمینو)) ، آمینوی استخلاف شده هیدروکسیل سولفنیک یا ((کربوکسیل)) که گروه‌های ((اگزوکروم)) نامیده می‌شود همراه باشند رنگ‌های مرغوبی را از نظر ((رنگرزی)) بوجود می‌آورند.
!((چگونگی تثبیت رنگ مواد))
+وجود گروهایی مانند نیترو ، نیتوزو ، آزو ، و کربونیل ، موجب بروز رنگ در مواد می‌شود. از این رو ، این گروه‌ها را __~~orange:کروموفور~~__ می‌نامند. این ترکیبات رنگ علاوه بر گروه‌های کروموفور ، اگر با گروه‌های دیگری نظیر آمینو ، آمینوی استخلاف شده هیدروکسیل سولفنیک یا کربوکسیل که __گروه‌های اگزوکروم__ نامیده می‌شود، همراه باشند، رنگ‌های مرغوبی را از نظر رنگرزی بوجود می‌آورند.
!چگونگی تثبیت رنگ مواد
 با در نظر گرفتن سه مرحله می‌توان تثبیت رنگ روی الیاف را توجیه کرد:
 با در نظر گرفتن سه مرحله می‌توان تثبیت رنگ روی الیاف را توجیه کرد:
-# انتقال مولکول‌های رنگ در سطح ((الیاف)) به وسیله جذب
# انتقال رنگ از سطح الیاف به مرکز آنها
# تثبیت مولکولهای رنگ به کمک ((پیوند کووالانسی)) ، ((پیوند هیدروژنی|هیدروژنی)) و یا دیگر نیروهایی که ماهیت فیزیکی دارند.


__تثبیت رنگ بر روی الیاف به سه عامل بستگی دارد که عبارتند از:__


*((نیروی الکتریکی)):

همه ((الیاف)) وقتی که در ((آب)) یا محلولهای آبی حل می‌شوند دارای ((پتانسیل الکتریکی)) می‌شوند. ((الیاف سلولزی)) در محلولهای خنثی دارای بار منفی‌اند. اما ((الیاف پروتئینی)) وقتی که PH فاز آبی ، زیر ((نقطه ایزوالکتریک)) است دارای بار مثبت و وقتی بالای نقطه ایزوالکتریک باشد، دارای بار منفی‌اند.


*__((گرما)):__
اکثر رنگ‌ها نیز به صورت متیل‌های یونی‌اند که در برخورد با الیاف مذکور در سطح آن تثبیت می‌شوند. اگر بین یونهای رنگ و الیاف دافعه الکتریکی وجود داشته باشد. برای خنثی کردن آن و نزدیک کردن الیاف و مولکول‌های رنگ به یکدیگر ، ((ارتعاش مولکولی)) را به کمک آزمایش‌های مربوط به گرما افزایش می‌دهند بدین طریق ، با افزایش فعالیت ارتعاشی ، مولکول‌های رنگ به الیاف نزدیک می‌شوند.


*__بهم زدن (نیروی مکانیکی))):__
بهم زدن ، وقتی مؤثر واقع می‌شود که مقادیر رنگ در محلول محدود باشد. در چنین شرایطی ، مبادله بین رنگ و سطح الیاف شدت می‌یابد بدیهی است که هر چه ((مولکول|اندازه مولکول)) رنگ کوچکتر باشد این مبادله سریعتر انجام می‌گیرد.
!نمونه‌های ((رنگ‌های طبیعی))
نمونه‌ای از رنگ‌هایی که از منابع طبیعی استخراج می‌شدند :
*__رنگ آبی نیلی :__
از رنگ نیلی که از ((گیاهان)) بومی مصر است و در ((هندوستان|هند)) نیز می‌روید، استخراج می‌شد. این رنگ را وسمه نیز می‌گفتند.


*__رنگ قرمز ترکی یا آلیزارین__
که از ریشه گیاهی به نام ((روناس)) به دست می‌آمد.


*__((رنگ سیاه))_
از ((درخت بقم)) تهیه می‌شد.


*__رنگ ارغوانی __
از نوعی ماهی فلس دار ((دریای مدیترانه)) به دست می‌آید که برای رنگ کردن لباس ((امپراتوری روم)) و غیره از آن استفاده می‌شد.


*__رنگ قرمز__
از حشره قرمز دانه که بر روی برگ ((کاکتوس)) زندگی می‌کند.
+#انتقال مولکول‌های رنگ در سطح الیاف بوسیله جذب
#انتقال رنگ از سطح الیاف به مرکز آنها
#تثبیت مولکولهای رنگ به کمک ((پیوند کووالانسی)) ، ((پیوند هیدروژنی|هیدروژنی)) و یا دیگر نیروهایی که ماهیت فیزیکی دارند.


__تثبیت رنگ بر روی الیاف به سه عامل بستگی دارد که عبارتند از:__ /> />>
{img src=img/daneshnameh_up/e/eb/dye5.jpg}

!!نیروی الکتریکی
همه الیاف ، وقتیکه در ((آب)) یا محلولهای آبی حل می‌شوند، دارای پتانسیل الکتریکی می‌شوند. الیاف سلولزی در محلولهای خنث دارای بار منفی‌اند. اما الیاف پروتئینی وقتی که ((معرف PH|PH)) فاز آبی ، زیر نقطه ایزوالکتریک است، دارای بار مثبت و وقتی بالای نقطه ایزوالکتریک باشد، دارای بار منفی‌اند.
!!گرما />اکثر رنگ‌ها نیز بصورت متیل‌های یونی‌اند که در برخورد با الیاف مذکور در سطح آن تثبیت می‌شوند. اگر بین یونهای رنگ و الیاف دافعه الکتریکی وجود داشته باشد، برای خنثی کردن آن و نزدیک کردن الیاف و مولکول‌های ((شیمی رنگ|رنگ)) به یکدیگر ، ارتعاش مولکولی را به کمک گرما افزایش می‌دهند بدین طریق ، با افزایش فعالیت ارتعاشی ، مولکول‌های رنگ به الیاف نزدیک می‌شوند.
!!بهم زدن (نیروی مکانیکی) />بهم زدن ، وقتی مؤثر واقع می‌شود که مقادیر رنگ در محلول محدود باشد. در چنین شرایطی ، مبادله بین رنگ و سطح الیاف شدت می‌یابد. بدیهی است که هر چه ((مولکول|اندازه مولکول)) رنگ کوچکتر باشد، این مبادله سریعتر انجام می‌گیرد.


{img src=img/daneshnameh_up/8/88/colour.jpg}

!نمونه‌های رنگ‌های طبیعی
نمونه‌ای از رنگ‌هایی که از منابع طبیعی استخراج می‌شدند:


*__رنگ آبی نیلی :__از رنگ نیلی که از گیاهان بومی __مصر__ است و در __هند__ نیز می‌روید، استخراج می‌شد. این رنگ را __وسمه__ نیز می‌گفتند.


*__رنگ قرمز ترکی یا آلیزارین :__که از ریشه گیاهی به نام __روناس__ بدست می‌آمد.


*__رنگ سیاه :__از __درخت بقم__ تهیه می‌شد.


*__رنگ ارغوانی :__از نوعی ماهی فلس دار دریای مدیترانه بدست می‌آید که برای رنگ کردن لباس امپراتوری روم و غیره از آن استفاده می‌شد.


*__رنگ قرمز :__از حشره قرمز دانه که بر روی برگ __کاکتوس__ زندگی می‌کند، بدست می‌آمد.
 !مباحث مرتبط با عنوان !مباحث مرتبط با عنوان
-*((بریش))
*((ا
لیف)) />*((یف لولزی)) />*((الیاف پریی))
*((پار
ه رباف))
*((چگوگی یت رنگ ))
+*((لی ی رگنه فی))
*((توید نی رنگدا یه))
 *((صنعت رنگ سازی)) *((صنعت رنگ سازی))
 *((رنگ‌آمیزی پارچه))  *((رنگ‌آمیزی پارچه))
 *((رنگ)) *((رنگ))
 +*((رنگدانه و انواع آن))
 *((رنگرزی)) *((رنگرزی))
 *((رنگرزی پارچه)) *((رنگرزی پارچه))
 *((رنگ‌های طبیعی)) *((رنگ‌های طبیعی))
 *((رنگ‌های مصنوعی)) *((رنگ‌های مصنوعی))
 *((رنگ‌های سنتزی)) *((رنگ‌های سنتزی))
-*((لت پیدایش رن در موا))
+*((یمی رنگ))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 جمعه 15 اردیبهشت 1385 [08:28 ]   6   فیروزه نجفی      جاری 
 جمعه 15 اردیبهشت 1385 [08:26 ]   5   فیروزه نجفی      v  c  d  s 
 جمعه 15 اردیبهشت 1385 [08:24 ]   4   فیروزه نجفی      v  c  d  s 
 جمعه 15 اردیبهشت 1385 [08:22 ]   3   فیروزه نجفی      v  c  d  s 
 یکشنبه 08 آذر 1383 [16:35 ]   2   حسین خادم      v  c  d  s 
 شنبه 16 آبان 1383 [12:57 ]   1   حسین خادم      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..