منو
 صفحه های تصادفی
شیخ صفی الدین اردبیلی
دعا راهی از دل به خدا
سیکورسکی
قالب گیری از مجسمه ها
فواید بستنی
ژیپس و انیدریت
رشته فلسفه
تولید مثل رویشی
پروتون
کاربردهای مختلف دنیا در قرآن
 کاربر Online
431 کاربر online
تاریخچه ی: سلجوقیان

تفاوت با نگارش: 9

Lines: 1-79Lines: 1-81
 V{maketoc} V{maketoc}
 !سلجوقیان !سلجوقیان
  « 590- 429 ق / 1194 -1038 م»   « 590- 429 ق / 1194 -1038 م»
-دولت سلجوقی که توسط دو برادر، ((چغری بیگ)) و ((طغرل سلجوقی |طغرل بیگ)) ترکمان به دنبال غلبه نهایی ایشان بر ((مسعود غزنوی)) به وجود آمد، هر چند از لحاظ نظامی بر عناصر ترک و ترکمان متکی بود، اما از نظر اداری و سیاسی به همان اندازه دولت غزنوی، صبغه ایرانی داشت که بر بستری و آل سلاجقه نیز همچون ((غزنویان)) خود را وارث آیین و رسوم ((آل سامان |سامانیان)) می‏دانستند. +دولت سلجوقی که توسط دو برادر، چغری بیگ و طغرل بیگ ترکمان به دنبال غلبه نهایی ایشان بر ((مسعود غزنوی)) به وجود آمد، هر چند از لحاظ نظامی بر عناصر ترک و ترکمان متکی بود، اما از نظر اداری و سیاسی به همان اندازه دولت غزنوی، صبغه ایرانی داشت که بر بستری و آل سلاجقه نیز همچون ((غزنویان)) خود را وارث آیین و رسوم ((سامانیان)) می‏دانستند.
-__ااه :__ />ر ب خاستگا پیدای این وم و دگرگونیایی ک ی وچها مهاتای متوالی ر ات و های سیای میانه رای آن ی آ، الاا موق و اب ادی در د نی. +نیم قن پس ا ن ه حکومت غرل خراسا پ رفت، قلمرو جانشینن او از ((جیحون)) تا ((رات)) و از فارس تا شام و آناطولی را در بر گرفت و بدین گونه یک خادان غیر ایرانی س ز ذشت چهار سد که ا وط ((ساسانیان)) می‏گذشت، حدود ایان را ک ه دست وی افتده بود ه وه هد ساسانیان ساند و حتی فرهنگ ایرانی و میراث ساسانی ا در سراسر آن ر کرد. گرچ شیوه فمانروایی آه، با نام ملوک الوایفی مکز گریز و جگهای بی قفه و بیاگد بیشتر یادآور دون ((اشکانین)) ود.
-بررسی اقوال مورخان و روایات ارمنی و بیزانسی قدیم هم در این باره کمک زیادی به پژوهشگر نمی‏کند. با این همه از مجموعه روایات می‏توان نتیجه گرفت که این قوم پیش از عهد طغرل و چغری، مسلمان بوده‏اند. شاید پیش از مسلمانی هم مدتی ((مذهب نسطوری مسیحی)) داشته‏اند . 
-البته در زمان ارتباط با خانان خزر، که در روایات مربوط به سابقه احوال ((سلجوقیان)) اشارت رفته، یک چند هم تحت تأثیر آیین و فرهنگ یهود بوده باشند. 
-__شیه میتی سلجوقیان اولی : __
الته در ان ره ک قی می‏توا ا ام قرای نان می‏دهد که یچ یک از ان گریهای هبی، رگز و ن نشد ک این وای ا رانی و ق غارت د بردارند. با ن که اا ا پادشاهن و سکردگان ک ک هد اایان و نویان، موجات شیی ها را با شیوه تی برتر ز اکاری و یاانگردی ا د، م طایف وقی همچنن ((خوی)) یاردی خود را ا داد.
+!ت گیری سلجوقیان />!!آغاز کار سلجق
پس ا مرگ دُقاق فرزند وی لجوق مورد توجه یغ قر گرت و با قب با «= جلو دار لشکر» مفخر شد. سلجوق چون خود را به بیغ سیار نزدیک می‏دید، به خد اجازه داد روی ر حرمخانه پادشاه ره، بااتر از زان و فنان وی بنشیند. زان یغو ای رفتا «ناند» را اده بردند و از وی نبیه او وتا دند. چون سلجوق از عزم پادشاه ر سیست کردن و، طلع ، د از خیشان و لوران و جنگویان همراه بار و به، رکستان را ترک گف و هار ماواالنهر شد ا ((مقند)) یش گ. چنی ند اامت رد و در مانا بود که ال آورد.
-صاحب (__سلجوقنامه__)، تیره سلجوقیان را از فرزندان و بازماندگان توقشور میش پسر گوگجو خواجه می‏داند. برخی مورخان، سلجوقی را پسر دُقاق یا تُقاق «= کمان» دانسته‏اند. دُقاق جزو امیران دست نشانده بیغو، فرمانده دشت ترکستان و مردی محتشم و با احترام بود. چون دلاوری و بی باکی زیادی از خود نشان داد، او را تَمَرمالیغ «= سخت کمان» می‏خواندند.

!توجه بیغو به سلجوق پسر دُقاق
پس از مرگ دُقاق، فرزند وی، سلجوق مورد توجه بیغو قرار گرفت و با لقب سباشی «= جلو دار لشکر» مفتخر شد. سلجوق چون خود را به بیغو بسیار نزدیک می‏دید، به خود اجازه داد، روزی در حرمخانه پادشاه رفته، بالاتر از زنان و فرزندان وی بنشیند. زنان بیغو این رفتار «ناپسند» را به پادشاه بردند و از وی تنبیه او خواستار شدند. چون سلجوق از
عزم پادشاه در سیاست کردن خود، مطلع شد، با صد تن از خویشان و دلاوران و جنگویان خود به همراه بار و بنه، ترکستان را ترک گفت و رهسپار ماوراءالنهر شد و راه ((سمرقند)) در پیش گرفت. به گفته (میر خواند) چندی در جند اقامت کرد و در همانجا بود که اسلام آورد.

!نبرد
سلجوق با ایلک خان
+!!اعتبار نامی سلجوق
 در همین ایام و اقامت وی در جُند بود که برخی از طوایف ترک، از امیر جُند، درخواست باج و خراج کردند. سلجوق وی را از پرداخت باج بر حذر داشت و با دلاوران خود، با سپاهیان ایلک خان به جنگ پرداخت و آن‏ها را متفرق کرد. از آن پس، سلجوق اعتبار و قدرت زیادی کسب کرد و اغلب امیران و پادشاهان در دفع «کفار» از وی استفاده می‏کردند، چنان که، ابراهیم سامانی نز در نبرد با ایلک خان از سلجوق یاری طلبید.  در همین ایام و اقامت وی در جُند بود که برخی از طوایف ترک، از امیر جُند، درخواست باج و خراج کردند. سلجوق وی را از پرداخت باج بر حذر داشت و با دلاوران خود، با سپاهیان ایلک خان به جنگ پرداخت و آن‏ها را متفرق کرد. از آن پس، سلجوق اعتبار و قدرت زیادی کسب کرد و اغلب امیران و پادشاهان در دفع «کفار» از وی استفاده می‏کردند، چنان که، ابراهیم سامانی نز در نبرد با ایلک خان از سلجوق یاری طلبید.
-!پسران سلجوق +!!پسران سلجوق
 سلجوق چهار پسر داشت به نامهای؛ اسرافیل، میکائیل، موسی بیغو و یونس. میکائیل و موسی بیغو در روزگار جوانی در یکی از جنگها، زخم سختی برداشته و کشته شدند. میکائیل خود دارای دو پسر به نامهای؛ طغرل بیگ و چغری بیگ بود. همین دو برادر بودند که توانستند در عهد مسعود غزنوی، پایه‏های دولت سلجوقیان را مستحکم سازند.  سلجوق چهار پسر داشت به نامهای؛ اسرافیل، میکائیل، موسی بیغو و یونس. میکائیل و موسی بیغو در روزگار جوانی در یکی از جنگها، زخم سختی برداشته و کشته شدند. میکائیل خود دارای دو پسر به نامهای؛ طغرل بیگ و چغری بیگ بود. همین دو برادر بودند که توانستند در عهد مسعود غزنوی، پایه‏های دولت سلجوقیان را مستحکم سازند.
-به هر حال نیم قرن پس از آن که حکومت طغرل در خراسان پا گرفت، قلمرو جانشینان او از ((جیحون)) تا ((فرات)) و از فارس تا شام و آناطولی را در بر گرفت و بدین گونه یک سلاله غیر ایرانی پس از گذشت چهار سده که از سقوط ((ساسانیان)) می‏گذشت، حدود ایران را که به دست وی افتاده بود به وسعه عهد ساسانیان رساند و حتی فرهنگ ایرانی و میراث ساسانی را در سراسر آن نشر کرد. گرچه شیوه فرمانروایی آنها، با نظام ملوک الطوایفی، مرکز گریز و جنگهای بی وقفه و بیابانگردی، بیشتر یادآور دوران ((اشکانیان)) بود. +
-!رابطه فانوایان سلجوقی با خلفای ((بغداد))
رابطه سلجوقیان با رهبر اسمی عالم اسلام؛ یعنی خلیفه بغداد نیز مبتنی بر یک سیاست روشن و پیروی از یک سلسله اصول دیپلماسی نبود. از همان عهد طغرل تا پایان فرمانروایی قوم، پادشاهان سلجوق، وقتی محتاج به تأیید خلیفه بودند، نسبت به وی اظهار فروتنی و خاکساری می‏کردند و هنگامی که از حمایت او بی نیاز، با وی دعوی رقابت و همسری داشتند و احیاناً برخوردهایی خشونت آمیز نشان می‏دادند. خلیفه عباسی در دوران اقتدار این قوم، اگر چه مثل دوران ((آل بویه)) مورد تحقیر و اهانت دایم نبود، اما با تعظیم و تکریم ظاهری هم که از سوی سامانیان و غزنویان در حق وی اظهار می‏شد، مواجه نبود. در اغلب مواقع در این دوران، خلیفه بغداد همچون «فرمانروای واتیکان» قدرتش محدود به قلمرو کوچک خویش و نظارت بر امور شرعی بود، و حتی اتابکان و ((خوارزمشاهیان)) نیز، خلیفه را تنها در همین محدوده مورد تأیید قرار می‏دادند.
+!رابطه این سلجوقی با خلفای ((بغداد))
رابطه سلجوقیان با رهبر اسمی عالم اسلام؛ یعنی خلیفه بغداد نیز مبتنی بر یک سیاست روشن و پیروی از یک سلسله اصول دیپلماسی نبود. از همان عهد طغرل تا پایان فرمانروایی قوم، پادشاهان سلجوق، وقتی محتاج به تأیید خلیفه بودند، نسبت به وی اظهار فروتنی و خاکساری می‏کردند و هنگامی که از حمایت او بی نیاز، با وی دعوی رقابت و همسری داشتند و احیاناً برخوردهایی خشونت آمیز نشان می‏دادند.
-!داوم احوال عهد سلجوقیا به لله های عدی />در واقع وقتی تاریخ از دوران لجوقین یاد می‏کند، اابکان، خوارزمشاهیان و ت غزنویان لاهور و غوریا را هم این دوران منب ی‏دارد، چرا که امتدد یام آنها در این صر و تی بعد از این وان، چیزی به جز ادامه اواع و حوال عه سلجوقیا نیست و کثر عوامل سیاسی و اجتماعی هد سلجوقیان تا مدتها بعد هم در احوال این سلاله‏ها باقی ماند؛ همان گونه که سلاین سلجوق خلفای بغداد چون ((مسترشد)) و ((راشد)) را از فکر مداخله در امور خارج از حوزه امور شرع مانع شدند، اتابک آذربایجان - ((شس لدین ایلدگز)) - سیاست را کار پادشاهان می‏دانست و خلیفه را تنها در امور مربوط به شرع محق می‏شناخت. محمد خوارزمشاه هم در برابر ناصرِ خلیفه با شونت و اهانت رفتار می‏کد و ت در عز او و در خامه دادن به ((خلافت)) عباسیان نیز اراده خود را آزاد می‏یافت. +لیه ای در دوران قدا این قوم، اگر ه م دوران (( بیه)) د رای عف نو، اما ا عی و کریم اهری هم که ا سوی سامانیان زنویان در حق وی اهار می‏د، واه نبود.
-!انتظام ملوک الطوایفی از طریق قدرت فاقه سلان
ملوک اوایفی رایج در این صر م از طریق قدرت فائقه سلطان حت نارت بد. چیزی که ین نرت را تا پایان عهد سلجوقیان تأمین کرد، ترتیات دیوانی و نظام داری بود که ر چد شاادگان و حکام - ملوک لطوایف - ه آسای به آن گدن نمی‏نهادند، اما به هر صورت نوعی انتظام قابل قبول را در سراسر قلمرو ل لجوق برقار می‏داشت. ز سوی یر، خوی یبانی امیان رکی سلجوق و ((قرت مطلقه)) و عشق به غار و استبداد این امیا، نظام دیوانی و صاحبان دیون ا که به هر تقدر نم و نسق و حساب و کتاب از لوازم و ضرورتهای شغ آان بود، این وزیران و یوانیا را در قابل سلطان قرار می‏داد زیرا استبداد اِعمل قدرت بدون حسابرسی و حساب دهی پادشاهان، نظام دیوانی ر نمی‏تافت. به همین جهت بارها پادشاهان سلجوق وزیران خود را کشتد و یا به کشتن دادند و یا به دست دشمنان سپردند و اموالشان را مصادره کردند.
+در ال موا در این ران یفه اد قدرت مدود به و کوچک وی نارت بر امو ری ود، و ی ااک و ((وارمایان)) نی، لی را نا در می مدوده مور یید قرار یدادند.
-!ناسازگاری سلجوقیان زندگی شهری 
- زندگی شهری و پذیرش نظم و قانون با طبیعت بدوی و خوی بیابانی و ایلاتی آنها سازگار نبود و قید و بند و لوازم و طبعات آن را حرمت نمی‏نهادند. جالب این که برخی از سلاطین سلجوقی، در رفع این تناقض از خود ذوق و قریحه‏ای نشان دادند، چنان که طغرل بیک برای ایجاد یک دولت ترکمانی لازم دید تا برادرش چغری را از فکر غارت خراسان بر حذر دارد. اما حضور یک دولت مرکزی و اقتدار مطلقه شاهانه با نظام دیوانی به ارث رسیده نیز نتوانست بر این طبع مال اندوزی و غارتگری خوی ترکمانان فائق آید.  
-! نظام ((اطاع)) و سستی بنیان های حکومت />با تعه و رایج شد نظام اقطاع، بزرگان و امیران خود را ر مرای قانونی ادخته و نم قان و حکومت، ااهای ستبدانه را مروع و مقبول سازند. در ین لی که بنیانهای حکومت را نیز ت و بی دوم مون. ب هر ال این نان راهزن و یابانگر، بعد از غلبه بر مسعود، در مرو و همین نشابور خطبه لطنت به نم خود خواندند و آغاز فرمنروایی آل سلجوق را اعلام داشتند. این جابجایی سطنت از غزنویان ه سلجوقیان ت کم برای مردم ران با وجود استمرر برخی ا مایب و میبتای گذشت که نشی از طبیعت این قوم و استبداد مطلقه، حاکم بر ایران بود محاسن و منفعتهایی نیز به همراه داشت. چ میران اولیه قوم که بیت شدگان وزیرانی ا کفایت مدبر و توا همچون خواجه عمید املک کندری، و واجه نم املک طوسی بدند، ین میزان رک و ای منافع دراز مدت دت خود را داشتند که خش از اموال بستانده شده را صر رعایا، تعمیر جادا، امنیت اا ساخت له و رباطها کنند ز آن که بدون نظارت آنها ر احال رعایایی که می‏باید بر وفق آیی کم، افع می نیروی نظامی آن را تأمین کنند ممکن نو. +!انتظام لوک اوایی ا ریق دت ان
وک اایی رای در ین هم از یق قدت ه لطان نار بود. چیزی که ین نار را تا ایان هد سلجوقیان مین کرد، تریبا یوی نام اداری بود که هر چد اهدگان و کا - ملوک اوای - ه ای ب ن رد نمی‏ادند، اما به هر صرت انتا ا ول را د رار لمرو آ رار مید.
-((مت ایران در دوران سلوقیان )) +از سوی دیگر، خوی بیابانی امیران ترک آل سلجوق و ((قت مطلقه)) و عشق به غارت و استبداد این امیران، نظام دیوانی و صاحبان دیوان را که به هر تقدیر نظم و نسق و حساب و کتاب از لوازم و ضرورتهای شغل آنان بود، این وزیران و دیوانیان را در مقابل سلان قرار می‏داد زیرا استبداد و اِعمال قدرت بدون حسابرسی و حساب دهی پادشاهان، نظام دیوانی را بر نمی‏تافت.
 +به همین جهت بارها سلاطین سلجوقی، وزیران خود را کشتند و یا به کشتن دادند و یا به دست دشمنان سپردند و اموالشان را مصادره کردند.
-!ک گیری دیوان الاری وتی /> مدتی که طن لقه ای دستگا وات و سمن دیوان، مال توسعه یا، دوران ماوای لویان وران کل یری نتای ادای، و عصر تری و وسعه صنای و مار شد ک مسی واجه نام مک وسی در ین فی، نقش غی ا انک دا. +
!
!یناری لجوی ((نم طع هد قین|اا)) و سی نیان ه حکوم
ب
ا توسعه ج شدن ام ااع رگان و ایران ود را در مجرای قننی اندات و ه نام قنون و حکوم، ادات مسانه ا مرع و مول ساختند. در ین ای ک، بنیهای کمت را نی ست و بی دوام نمون.
-نیجه آ د که حکوم سلوقیان ر مقایسه با غزنویان که تنها متکی بر یک ماین نگی و مخر و هاجم بود و علقه‏ای به سازندگی و میتی به ضور طولانی م خود، در منطق تحت نفوذ و سیطره‏اش نمی‏داد، بسیار موفقتر عمل رد. حکومت ای فرمانروایان غیر ایرانی نمونه‏ای شد که در رعایت آداب عدالت و در مات رکا ریعت، خیلی یش از آن چه حکومت زویان، در آغاز فرمنرویی خویش، داعیه آن را داشتند و ر طبل تبلیغا می‏کوفد، توفیق حاص کرد و نتایجی نیکو و تهایی تمدن ساز در مین ور برای یدگا به یادگار گذاشتند. +ه حل ین بانان بیانگر، بع از به ر مود، در مو و همچنین نیشابور، لنت نام و خواندند و غا فاروایی سو را عا داشتند.
-!رمانروایان سقیان: +ای جابجایی سلطنت از غزنویان به سلجوقیان دست کم برای مردم ایران با وجود استمرار برخی از معایب و مصیبتهای گذشته که ناشی از طبیعت این قوم و استبداد قه حاکم بر ایران بود محاسن و منفعتهایی نیز به همراه داشت.
-*((طغر جوقی))
*((
ری یگ سجو)) />*((اب سلان سوقی))
*((ملک
ا سلجوقی)) />*((بکیرق سلجوقی)) />*((محمد ب کشاه سجوی)) />*((ر سلجقی)) />*((ممود ملک لجوقی))
*((
ر بن ممد ملکا سلجوقی)) />*((معود بن مم ن ملکا لوی)) />*((مکشا ن ممو لوقی)) />*((مد ن مو لوی)) />*((سلیمان شه ن م لقی)) />*((ان اران ن سلوقی)) />*((طغرل بن اسان سوقی ))
+چ ین ولیه و ک تربیت گان یای ب کفای و مدبر تاا هچو ج مید ملک کنی، و نام ملک سی ودن ین میا ک و آگای ماع راز م ول د ا داشتند ک شی اموا ستانده شه ا ر عایا، یر اد‏ه، امنیت رها ت پله و رباا کن.
 +بدون نظارت آنها بر احوال رعایایی که می‏باید بر وفق آیین حکومت، منافع مادی و نیروی نظامی آن را تأمین کنند، ممکن نبود.
 +
 +!وزارت وزیران با کفایت
 +به هر حال این نکته نیز از شگفتیهای تاریخ این مرز و بوم است که پر بارترین، پر آوازه‏ترین و طلایی‏ترین ادوار آن در پایان سده‏های نخستنی اسلامی، مقارن فرمانروایی قومی بیگانه، بیابانگرد بود که در عهد سامانیان و غزنویان بیشتر به حال بیابانگردی و راهزنی در اطراف ((بخارا)) و مرزهای شمالی خراسان سر می‏کردند و هیچ گونه پیوند قابل ملاحظه‏ای با تمدن و فرهنگ شهر نشینی نداشتند.
 +عامل عمده توفیق آنها در نیل به این موفقیت غیر منتظره، اتکاء آنها بر ایمان مذهبی و اعتمادشان بر دستگاه وزارت بود که هر چند در اواخر چندان استوار نماند، در همان آغاز کار به استقرار دولت و قدرت و شوکت آنها کمک بسیار کرد.
 +این که خواجه نظام الملک وزیر در اواخر عمر که از جانب سلطان تهدید به عزل شد، گفته بود
 +__«دولت آن تاج به این دوات وابسته است»__
 +نقش وزارت را درتوسعه و تنظیم دولت آنها خاطر نشان می‏کرد و حوادث بعدی نیز نشان داد که خواجه گزاف نمی‏گفت.
 +در مدتی که سلطنت سلاجقه به حمایت دستگاه وزارت و سازمان دیوان، مجال توسعه یافت، دوران فرمانروایی سلجوقیان دوران شکل گیری سنتهای اداری، و عصر ترقی و توسعه صنایع و معارف شد، که مساعی خواجه نظام الملک طوسی در این توفیق، نقش غیر قابل انکار داشت.
 +نتیجه آن شد که حکومت سلجوقیان در مقایسه با غزنویان که تنها متکی بر یک ماشین جنگی و مخرب و تهاجمی بود و علاقه‏ای به سازندگی و اهمیتی به حضور طولانی مدت خود، در مناطق تحت نفوذ نمی‏داد، بسیار موفقتر عمل کرد.
 +حکومت این فرمانروایان غیر ایرانی نمونه‏ای شد که در رعایت آداب عدالت و در حمایت از ارکان شریعت، خیلی بیش از آن چه حکومت غزنویان، در آغاز فرمانروایی خویش، داعیه آن را داشتند توفیق حاصل کرد و نتایجی نیکو و سنتهایی تمدن ساز در همین دوره برای آیندگان به یادگار گذاشتند.
 +!((فرمانروایان سلجوقیان|فرمانروایان سلجوقی))
 !مطالب مرتبط با موضوع: !مطالب مرتبط با موضوع:
 *((نظام دیوانی در عهد سلجوقیان)) *((نظام دیوانی در عهد سلجوقیان))
 *((میراث فرهنگی و تمدنی سلجوقیان)) *((میراث فرهنگی و تمدنی سلجوقیان))
 *((مشربهای مذهبی در عهد سلجوقیان )) *((مشربهای مذهبی در عهد سلجوقیان ))
-*((نام قطا در عهد سلجوقیان )) /> +*((مین ای در عهد سلجوقیان ))__ ( اقطاع )__
 +!همچنین ببینید
 +*((خاستگاه و دین سلجوقیان))
 +*((تداوم مناسبات سلجوقیان با خلفا در سلسله های دیگر))
 +*((ناسازگاری سلجوقیان با زندگی شهری))
 +*((حکومت سلجوقیان، دورانی از عظمت و ثبات نسبی))

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 دوشنبه 30 مرداد 1385 [12:26 ]   27   آآوا رسا      جاری 
 دوشنبه 30 مرداد 1385 [12:15 ]   26   آآوا رسا      v  c  d  s 
 دوشنبه 30 مرداد 1385 [12:13 ]   25   آآوا رسا      v  c  d  s 
 دوشنبه 30 مرداد 1385 [12:12 ]   24   آآوا رسا      v  c  d  s 
 دوشنبه 30 مرداد 1385 [12:02 ]   23   آآوا رسا      v  c  d  s 
 سه شنبه 20 تیر 1385 [21:31 ]   22   آآوا رسا      v  c  d  s 
 سه شنبه 30 خرداد 1385 [06:38 ]   21   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 30 خرداد 1385 [06:16 ]   20   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 30 خرداد 1385 [06:08 ]   19   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 30 خرداد 1385 [05:49 ]   18   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 30 خرداد 1385 [05:44 ]   17   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 30 خرداد 1385 [05:42 ]   16   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 شنبه 13 خرداد 1385 [10:05 ]   15   نفیسه احمدی      v  c  d  s 
 یکشنبه 10 اردیبهشت 1385 [10:01 ]   14   نفیسه احمدی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [12:52 ]   13   نفیسه احمدی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [12:48 ]   12   نفیسه احمدی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [12:46 ]   11   نفیسه احمدی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [12:32 ]   10   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [11:27 ]   9   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [11:21 ]   8   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [11:16 ]   7   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [11:08 ]   6   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [11:00 ]   5   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 05 اردیبهشت 1385 [10:56 ]   4   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 
 سه شنبه 23 فروردین 1384 [07:42 ]   3   نغمه آذربویه      v  c  d  s 
 سه شنبه 20 بهمن 1383 [07:21 ]   2   نفیسه ناجی      v  c  d  s 
 شنبه 11 مهر 1383 [10:00 ]   1   محمد رضا قدوسی      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..