منو
 کاربر Online
1539 کاربر online
تاریخچه ی: زمین لغزش

نگارش: 1

مقدمه

حرکت و جابجایی بخشی از مواد دامنه در امتداد یک سطح گسیختگی مشخص را «لغزش» می نامیم. در لغزشهای دامنه ای تغییر شکل از نوع «برش ساده» است. لغزش انواع مختلف داشته و در هر نوع مصالحی می تواند ایجاد شود. ویژگیهای توده متحرک و شکل سطح گسیختگی معمولا به عنوان عوامل طبقه بندی لغزشها بکار گرفته می شوند.

انواع لغزشهای دامنه ای

  • لغزش انتقالی یا ساده :
    در لغزش انتقالی ، توده ای از مواد (سنگ ، خرده سنگ یا خاک) به روی یک سطح کم و بیش مسطوی به سمت پایین دامنه می لغزند. شرایط زمین شناسی و در راس آن وجود ناپیوستگیهای ساختی دارای جهتیابی مناسب ، از جمله عوامل ایجاد یک لغزش انتقالی است.

  • لغزش دایره ای یا چرخشی :
    لغزش دایره ای یا چرخشی عمدتا در دامنه‌های خاکی و خرده سنگی طبیعی و مصنوعی و به مقدار کمتر در دامنه‌هایی که از سنگ خردشده یا ضعیف و هوازده ساخته شده اند، دیده می شود. در این حالت گسیختگی در راستای سطوحی منحنی و قاشثی شکل ، که حد اکثر تنش برشی را تحمل می کنند، صورت می گیرد. برای ایجاد یک لغزش دایره ای معولا نیاز به شرایط زمین شناسی ویژه و گسستگیهای ساختی نیست.
  • لغزش مسطوی (انتقالی) در سنگ :
    این نوع لغزش انواع مختلفی دارد. از آن جمله است لغزش یک یا چند واحد سنگی در امتداد یک یا چند سطح مسطوی ، سرخوردن یک قطعه کوچک یا ورقه ای از سنگ به روی دامنه ، لغزش توده عظیمی از سنگ و سرانجام لغزش گوه ای در امتداد فصل مشترک دو صفحه متقاطع .

شرایط مناسب برای لغزش مسطوی


  • سنگهای لایه لایه رسوبی که شیبشان به سمت خارج دامنه و مقدار آن مساوی یا کمتر از شیب دامنه است.

  • گسلها ، درزها و فولیاسیونهایی که سطوح ضعیف ممتدی را ساخته و سطح دامنه را قطع می کنند.

  • درزهای متقاطع که گسیختگیهای گوه ای را می سازند.

  • سنگ سخت و درزدار که سرخوردن قطعات سنگ را به همراه دارد.

  • پوسته پوسته شدن در توده‌های گرانیتی که سرخوردن ورقه‌هایی از سنگ را باعث می شود.
  • لغزش چرخشی در سنگ :
    در این نوع لغزش توده ای قاشقی شکل از سنگ ، بر اثر لغزش در امتداد سطحی استوانه ای ، گسیخته می شود. ایجاد ترکهایی در راس بخش ناپایدار و برآمدگیهایی در پاشنه آن نشانه‌های حرکات آغازین اند. پس از گسیختگی نیز معمولا پرتگاهی در بالای دامنه و به هم ریختگیهایی در پایین آن متساعد می شود. افزایش شیب دامنه ، هوازدگی و نیروهای آب نشستی از دلایل اصلی این نوع لغزشند.
لغزش چرخشی در سنگهای سخت یکپارچه دیده نمی شود. در مقابل درستیهای دریایی و دیگر سنگهای نرم ، همچنین در سنگهای رسوبی لایه لایه به شدت درزدار و دارای لایه‌های ضعیف ، فراوان ایجاد می شود. شیب طبیعی شیلهای دریایی متورم شونده و به شدت ترکدار ، کم (15- 8 درجه) و پایدارسازی آنها معمولا مشکل است. این نوع گسیختگیها معمولا پیشرونده و وسیع اند.
  • لغزش چرخشی در خاک :
    رایجترین نوع لغزش در خاک ، حرکت چرخشی یک یا چند قطعه از آن در امتداد سطوح استوانه ای است.

علل اصلی لغزش چرخشی در خاک


  • نیروهای آب نشستی
  • افزایش شیب دامنه
  • ساختهای قبلی باقیمانده در خاک برجا
لغزشهای چرخشی از ویژگیهای رسوبات نسبتا صخیم خاک چسبنده و بدون سطوح ضعیف است. عمق سطح گسیختگی وابسته به شرایط زمین شناسی است. لغزشهای عمیق در زمینهای رسی ولغزشهای کم عمق در واریزه‌ها انجام می شود. نشانه‌های اولیه این نوع لغزش ، ترکهای کششی در راس و برجستگیهای در قاعده دامنه است.
گسترش جانبی و گسیختگی متوالی :
نوعی گسیختگی صفحه ای است که سنگ و خاک دیده می شود. در اینجا مواد در امتداد یک سطح ضعیف به طور جانبی تحت تنجش قرار گرفته و متوالیا به صورت قطعاتی می شکنند. علل اصلی این نوع لغزش عبارت است از نیروهای آب نشستی و افزایش شیب و ارتفاع دامنه .
این نوع گسیختگی را معمولا نمی توان با روشهای ریاضی پیش بینی کرد، زیرا از قبل نمی توان محل تشکیل اولین ترک و در نتیجه اولین قطعه را مشخص کرد. با این حال ، چون در انواع خاصی از سنگ و خاک ایجاد می شود، تشخیص حالات ناپایدار بالقوه امکان پذیر است. گسترش جانبی معمولا به تدریج توسعه یافته و می تواند حجم زیادی داشته باشد. این نوع گسیختگی در دره رودها رایج است و به طور مشخصی در رسهای سخت شکافدار ، شیلهای رسی و لایه‌های افقی یا کم شیب ، که حاوی مناطق ضعیف ممتدی هستند، دیده می شود. واریزه‌هایی که به روی خاک برجا یا سنگ دارای شیب ملایم قرار گرفته اند، متوالیا به صورت گسترش جانبی گسیخته می شوند.
نشانه این نوع گسیختگی در مراحل آغازین ترکهای کششی است، البته در برخی شرایط مثل بارگذاری ناشی از زمین لرزه ، ممکن است ناگهانی باشد. در خلال گسترش پیشرونده ، ترکهای کششی بار شده و پرتگاههایی ایجاد می شود. گسیختگی هفایی ممکن است تا سالها اتفاق نیافتد.
  • لغزش واریزه :
    این نوع لغزش به حرکت توده ای از خاک ، یا خاک و قطعات سنگ که به طور یکجا یا در واحدهای جداگانه در روی یک سطح مسطوی پرشیب می لغزند، اطلاق می شود. این لغزش اغلب حالت پیشرونده داشته و ممکن است به بهمن یا جریان منتهی شود. علل اصلی لغزش واریزه ای عبارتست از افزایش نیروی آب نشستی و شیب دامنه . این نوع لغزش در جاهایی که واریزه‌ها یا خاک برجا به روی سطح شیب دار و نسبتا کم عمق سنگی قرار گرفته باشد، ایجاد می شود. آغاز حرکت در این نوع لغزش هم با ترکهای کششی مشخص می شود.

مباحث مرتبط با عنوان






تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 شنبه 24 دی 1384 [05:35 ]   3   اسماعیل حامدی      جاری 
 شنبه 19 دی 1383 [06:23 ]   2   حسین خادم      v  c  d  s 
 شنبه 14 آذر 1383 [16:22 ]   1   حسین خادم      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..