منو
 صفحه های تصادفی
قائم مقام فراهانی
طیف سنجی ماورای بنفش
انشتانیم
امام صادق علیه السلام و مردی که فرزندانش می مردند
هیدروژن ، سوخت آینده
ردیف کار غلات دانه ریز
انواع رنگ رنگرزی
بافت نرده ای
حضرت فاطمه زهرا علیهاسلام
انجمن اسلامی دانشجویان
 کاربر Online
533 کاربر online
تاریخچه ی: خواص صوت

در حال مقایسه نگارشها

نگارش واقعی نگارش:1

فراوانی و ارتفاع

دیاپازنها و سایر آلات مرتعش از لحاظ عده موجهای کاملی که در هر ثانیه ایجاد می‌کنند باهم اختلاف دارند. مثلا می‌گویند یک دیاپازن 256 سیکل در ثانیه فراوانی دارد و دیگری 1024 سیکل هر چه فراوانی موجها زیادتر شود، آثار امواج در روی صفحه موج نگار به هم نزدیکتر می‌شود. زیر و بمی صوت به فراوانی بسته است، هر چه موجها زیادتر شوند صوت زیرتر و هر چه کمتر شوند صوت بمتر می‌شوند. مادام که فراوانی امواج بالاتر از آستانه حس است این نسبت بر قرار است. زیر و بمی با شدت صوت نیز ارتباط پیدا می‌کند یعنی از حد معینی که بگذریم صوت بم هر چه شدیدتر شود بمتر و صوت زیر هر چه شدیدتر شود زیرتر می‌شود.



img/daneshnameh_up/0/09/tuning_fork_wave_animated.gif




شدت و دامنه امواج صوت

امواج صوت در دامنه نیز باهم تفاوت دارند. در روی موج نگار هر چه عقربه موج نگار بیشتر از وسط صفحه منحرف شود و بیشتر به بالا و پایین برود گوئیم دامنه داری صدا بیشتر است امواج دیاپازنها اول دامنه‌های بلندتر دارند و به تدریج کوتاهتر می‌شوند تا بکلی متوقف می‌گردند یعنی صوت قطع می‌شود. دامنه ارتعاشات ، شدت محرک و نیروئی را که در ایجاد آن بکار برده شده است نشان می‌دهد هر چه دامنه ارتعاشات بیشتر باشد صوت به گوش ما بلندتر می‌آید، اما بلندی صدا به فراوانی موج نیز مربوط می‌شود. فراوانی خیلی کم و زیاد ، یعنی نزدیک به مرز شنوایی ، باید بلندی بیشتری داشته باشد تا شنیده شود.

واحد اندازه گیری شدت صدا دسی ‌بل است و معمولا می‌گویند صدایی فلان قدر دسیبل از مرز شنوایی بالاتر است، یک بل ده برابر شدتی است که محرک باید داشته باشد تا در مرز شنوایی قرار گیرد و ده بل صد برابر این شدت و سه بل هزار برابر این شدت است، پس بل لگاریتمی با پایه ده است و نسبت شدت صوت مورد بحث را با شدت آستانه احساس صوت نشان می‌دهد. دسی بل یک دهم بل است. از مطالعه شکل دوم و زیر نویس آن این مطلب روشنتر می‌گردد.

طنین و پیچیدگی امواج صوت

تجزیه امواج صوت بخصوص امواجی که پیچیدگی زیاد دارند نیازمند دستگاهی دقیقتر و حساس از موج نگاری است که دیدیم دستگاهی که برای این منظور بکار می‌رود موج نگار با اشعه کاتود است. چنانکه دیدیم دیاپازن ساده تراکم و انبساطی در هوا ایجاد می‌کند که بصورت منحنی ساده‌ای ثبت می‌شود. دو دیاپازن که فراوانی آنها مختلف است اگر باهم مرتعش شوند موج پیچیده‌ای ایجاد می‌کنند که روی موج فرودی آنها را می‌پوشاند. موج صوتی پیچیده‌تری را می‌توان با مرتعش کردن سیم کشیده‌ای بوجود آورد این سیم زیر و بمی خاص ایجاد می‌کند که بصورت اصلی معروف است، اما آن سیم در عین حال در همه طول خود و در قطعات دیگر نیز ارتعاشات خاصی دارد، اینها را ارتعاشات پاره‌ها خوانند. هر پاره زیر و بمی خاص خود دارد که هارمونیک (یا اورتون) خوانده می‌شود.

اورتونها

وقتی ضربتی به سیمی می‌نوازیم صوت بلند پییچیده‌ای به گوش می‌رسد. اما اگر آن سیم را با موی نرمی در وسط مرتعش کنیم صوت ساده‌ای خیلی زیرتر از آهنگ اصلی از آن بر می‌خیزد. اگر فراوانی آهنگ اصلی 252 سیکل در ثانیه باشد، فراوانی آهنگ پاره‌ای 512 سیکل در ثانیه است، آهنگی که شنیده می‌شود، اورتون اول خوانده می‌شود. حال اگر سیم را در یک سوم طولش مرتعش کنیم، صوتی زیرتر از صوت پیش بگوش می‌رسد، فراوانی موج این صوت سه برابر فراوانی موج صوت اصلی یعنی 768 سیکل در ثانیه خواهد بود، این را اورتون دوم خوانند. به همین ترتیب ممکن است سیم را در یک چهارم طول و یک پنجم و یک ششم و یک هفتم و ...
مرتعش کنیم.

در هر قدم صوت سیم زیرتر می‌شود، هر چه ارتعاش روی قطعات کوتاهتر سیم باشد دامنه موجها کو تاهتر می‌شود و بلندی صوت به مرور کم می‌شود. آلات موسیقی پیچیده ، گذشته از صوت اصلی ، اورتونهای بسیار از خود بیرون می‌دهند، الگوی تراکم و انبساط هوا چنان پیچیده است که اگر بر موج نگاری ثبت شود چشم نمی‌تواند آنها را از هم تفکیک کند و باید به وسائل ریاضی و الکتریکی آنها را تجزیه کرد.

رزونانس

آلات موسیقی مختلف نه تنها ارتعاشات پاره‌ای مختلف ایجاد می‌کنند بلکه خواص رزونانس آنها نیز مختلف است، به عبارت دیگر بعضی اورتونها را تشدید و بعضی را مخفف می‌کنند. یک آلت موسیقی ممکن است اورتونهای بم را تشدید کند و دیگری اورتونهای زیر را به همین سان. اصل رزونانس با آزمایش ساده‌ای روشن می‌شود دیاپازنی را نزدیک پیانو مرتعش کنید. فرض کنید که آهنگی که تولید می‌کند c میانه باشد (256 سیکل)، سیمهای پیانو در اثر این ارتعاش مرتعش می‌شود و حداکثر ارتعاش c میانه خواهد بود. ممکن است در آزمایشگاه دیاپازنهایی را دیده باشید که روی جعبه‌ای سوار است (جعبه رزناتور).

اینها وقتی از جعبه جدا شوند صوتشان ضعیف می‌شود، این جعبه‌ها چنان ساخته شده‌اند که هوای درون آنها با ارتعاش دیاپازنها مرتعش می‌شود.
پیانو و ویولون و ساکسوفون چنانکه ساخته شده‌اند که برای بعضی از پاره‌ها رزنانس فراهم می‌کنند. برای دیدن اینکه چگونه اختلاف در اورتونها ، آهنگهای آلات مختلف موسیقی را از هم مشخص می‌کند، می‌توان از صافی صوت استفاده کرد. این صافیها پیچیدگی صوت را کم می‌کنند یعنی ارتعاشات پاره‌ها و در نتیجه اورتونها را می‌گیرند و آهنگ اصلی را به گوش می‌رسانند.

هر چه اور تونها بیشتر گرفته شوند تفاوت طنین نامحسوستر می‌شوند. اگر نت c میانه در روی پیانو و ویولون سل و شیپور نواخته شود، هر یک طنین مخصوص خود را خواهند داشت. اما وقتی فقط ارتعاش اصلی به گوش برسد و اورتونها حذف شود، آهنگ همه آلات موسیقی به هم شبیه می‌شود. هر چه اورتونها بیشتر به گوش برسند آهنگ خاص هر آلت موسیقی بهتر تشخیص داده می‌شود.

مباحث مرتبط با عنوان





فراوانی و ارتفاع

دیاپازن ها و سایر آلات مرتعش از لحاظ عده موجهای کاملی که در هر ثانیه ایجاد می کنند با هم اختلاف دارند. مثلاً می گویند یک دیاپازن 256 سیکل در ثانیه فراوانی دارد و دیگری 1024 سیکل هر چه فراوانی موجها زیادتر شود، آثار امواج در روی صفحه موج نگار به هم نزدیک تر می شود.
زیر و بمی صوت به فراوانی بسته است هر چه موجها زیادتر شوند صوت زیر تر و هر چه کمتر شوند صوت بم تر می شوند . مادام که فراوانی امواج بالاتر از آستانه حس است این نسبت بر قرار است.
زیر و بمی با شدت صوت نیز ارتباط پیدا می کند یعنی از حد معینی که بگذریم صوت بم هر چه شدید تر شود بم تر و صوت زیر هر چه شدید تر شود زیر تر می شود.

شدت و دامنه امواج صوت

امواج صوت در دامنه نیز با هم تفاوت دارند در روی موج نگار هر چه عقربه موج نگار بیشتر از وسط صفحه منحرف شود و بیشتر به بالا و پایین برود گوئیم دامنه داری صدا بیشتر است امواج دیاپازن ها اول دامنه های بلند تر دارند و بتدریج کوتاه تر می شوند تا بکلی متوقف می گردند یعنی صوت قطع می شود.

دامنه ارتعاشات ،شدت محرک و نیروئی را که در ایجاد آن بکار برده شده است نشان می دهد هر چه دامنه ارتعاشات بیشتر باشد صوت به گوش ما بلند تر می آید اما بلندی صدا به فراوانی موج نیز مربوط می شود.فراوانی خیلی کم و زیاد- یعنی نزدیک به مرزشنوائی باید بلندی بیشتری داشته باشد تا شنیده شود
واحد اندازه گیری شدت صدا دسیبل است و معمولاً می گویند صدائی فلان قدر دسیبل از مرز شنوائی بالاتر است یک بل ده برابر شدتی است که محرک باید داشته باشد تا در مرز شنوائی قرار گیرد.و ده بل صد برابر این شدت و سه بل هزار برابر این شدت است پس بل لگاریتمی با پایه ده است و نسبت شدت صوت مورد بحث را با شدت آستانه احساس صوت نشان می دهد. دسی بل یک دهم بل است. از مطالعه شکل دوم و زیر نویس آن این مطلب روشن تر می گردد.

طنین و پیچیدگی امواج صوت

تجزیه امواج صوت بخوصوص امواجی که پیچیدگی زیاد دارند نیازمند دستگاهی دقیقتر و حساس از موج نگاری است که دیدیم دستگاهی که برای این منظور بکار می رود موج نگار با اشعه کاتود است که اصول آن در شکل سوم نشان داده شده است.
چنانکه دیدیم دیاپازن ساده تراکم و انبساطی در هوا ایجاد می کند که بصورت منحنی ساده ای ثبت می شود . دو دیاپازن که فراوانی آنها مختلف است اگر با هم مرتعش شوند موج پیچیده ای ایجاد می کنند که روی موج فردی آنها را می پوشاند شکل سوم این امر را نشان می دهد موج صوتی پیچیده تری را می توان با مرتعش کردن سیم کشیده ای به وجود آورد این سیم زیر و بمی خاص ایجاد می کند که به صورت اصلی معروف است اما آن سیم در عین حال در همه طول خود و در قطعات دیگر نیز ارتعاشات خاصی دارد اینها را ارتعاشات پاره ها خوانند. هر پاره زیر و بمی خاص خود دارد که هارمونیک (یا اورتون) خوانده می شود.

اورتون ها

وقتی ضربتی به سیمی می نوازیم صوت بلند پییچیده ای به گوش می رسد. اما اگر آن سیم را با موی نرمی در وسط مرتعش کنیم صوت ساده ای خیلی زیر تر از آهنگ اصلی از آن بر می خیزد اگر فراوانی آهنگ اصلی 252 سیکل در ثانیه باشد فراوانی آهنگ پاره ای 512 سیکل در ثانیه است آهنگی که شنیده می شوداورتون اول خوانده می شود حال اگر سیم را در یک سوم طولش مرتعش کنیم صوتی زیر تر از صوت پیش بگوش می رسد فراوانی موج این صوت سه برابر فراوانی موج صوت اصلی یعنی 768 سیکل در ثانیه خواهد بود. این را اورتون دوم خوانند به همین ترتیب ممکنست سیم را در یک چهارم طول و یک پنجم و یک ششم و یک هفتم و...
مرتعش کنیم در هر قدم صوت سیم زیر تر می شود هر چه ارتعاش روی قطعات کوتاهتر سیم باشد دامنه موجها کو تاهتر می شود و بلندی صوت به مرور کم می شود.
آلات موسیقی پیچیده ، گذشته از صوت اصلی ،اورتون های بسیار از خود بیرون می دهند الگوی تراکم و انبساط هوا چنان پیچیده است که اگر بر موج نگاری ثبت شود چشم نمی تواند آنها را از هم جدا کند و باید به وسائل ریاضی و الکتریکی آنها را تجزیه کرد.

رزنانس

آلات موسیقی مختلف نه تنها ارتعاشات پاره ای مختلف ایجاد می کنند بلکه خواص رزنانس آنها نیز مختلف است به عبارت دیگر بعضی اورتون ها را تشدید و بعضی را مخفف می کنند. یک آلت موسیقی ممکنست اورتون های بم را تشدید کند و دیگری اورتونهای زیر را بهمین سان. اصل رزنانس با آزمایش ساده ای روشن می شود دیاپازنی را نزدیک پیانو مرتعش کنید.فرض کنید که آهنگی که تولید می کندc میانه باشد (256 سیکل) سیمهای پیانو در اثر این ارتعاش مرتعش می شود و حداکثر ارتعاش c میانه خواهد بود ممکنست در آزمایشگاه دیاپاز هائی را دیده باشید که روی جعبه ای سوار است (جعبه رزناتور) . اینها وقتی از جعبه جدا شوند صوتشان ضعیف می شود این جعبه ها چنان ساخته شده اند که هوای درون آنها با ارتعاش دیاپازن ها مرتعش می شود.
پیانو و ویولون و ساکسوفون چنانکه ساخته شده اند که برای بعضی از پاره ها رزنانس فراهم می کنند. برای دیدن اینکه چگونه اختلاف در اورتون ها ،آهنگهای آلات مختلف موسیقی را از هم مشخص می کند می توان از صافی صوت استفاده کرد. این صافیها پیچیدگی صوت را کم می کنند یعنی ارتعاشات پاره ها، و در نتیجه اورتونها را می گیرند و آهنگ اصلی را به گوش می رسانند هر چه اور تون ها بیشتر گرفته شوند تفاوت طنین نا محسوس تر می شوند اگر نت c میانه در روی پیانو و ویولون سل و شیپور نواخته شود هر یک طنین مخصوص خود را خواهند داشت اما وقتی فقط ارتعاش اصلی به گوش برسد و اورتونها حذف شود آهنگ همه آلات موسیقی به هم شبیه می شود هر چه اورتونها بیشتر به گوش برسند آهنگ خاص هر آلت موسیقی بهتر تشخیص داده می شود.



تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 چهارشنبه 11 آبان 1384 [05:01 ]   2   مجید آقاپور      جاری 
 یکشنبه 14 فروردین 1384 [10:08 ]   1   نفیسه ناجی      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..