منو
 صفحه های تصادفی
کتابهای روانشناسی رشد
هشدار امام صادق علیه السلام به منصور
مکمل یک گراف و گراف خود مکمل
مدار شبیه ساز ی المانهای منطقی
سلطنت فتحعلی شاه
ضرورت عقلی وجود امام
طراحی فایل
امام حسین علیه السلام و یاد یحیی بن زکریا
نماز مخصوص امام حسین علیه السلام بر جنازه منافق
جزایر اقیانوس آرام
 کاربر Online
550 کاربر online
تاریخچه ی: تضمین

در حال مقایسه نگارشها

نگارش واقعی نگارش:5
تضمین به طور کلی به این معنی است که قطعاتی از شعر شاعر دیگری را در داخل شعر خود بیاورند.

در بین شاعران قدیمی چون حافظ و سعدی و ... تضمین به این معنا بوده است که با ذکر اسم شاعر، مصراع یا بیتی از شعر او را در میان غزل یا قصیده خود بیاورند.

مثلاً سعدی غزلی دارد که این گونه شروع می شود:

من از آن روز که در بند تو ام آزادم ----- پادشاهم که به دست تو اسیر افتادم

و حافظ در غزلی مصراع اول این غزل را به این صورت تضمین کرده است.

زلف بر باد مده تا ندهی بر بادم ----- ناز بنیاد مکن تا نَکَنی بنیادم
.
.
.
و در آخر، مصراع سعدی را تضمین می کند و می گوید:

حافظ از جو ر تو، حاشا که بگرداند روی ---- من از آن روز که در بند تو ام آزادم

اما تضمین در بین شعرای سده ی اخیر به این معنی است با شعری از شعرای قدیمی مسمط بسازند.

مثلاً غزلی از سعدی یا حافظ را تضمین می کنند و با اضافه کردن ابیاتی هم وزن و هم قافیه مصراع های اول آن شعر، شعری می سرایند که در قالب مسمط چهار یا پنج یا شش مصراعی است.

این نوع تضمین در قدیم مرسوم نبوده و در سالهای اخیر متداول شده است.

یکی از تضمین های معروف مربوط به ملک الشعرای بهار است ک غزلی از سعدی را تضمین کرده است.

قسمتی از این شعر در زیر آورده شده است:

ابیاتی که به رنگ نارنجی آورده شده است مربوط به غزلی از سعدی است که ملک الشعرای بهار آن را در بین شعر خود آورده است.



تصویر

سعدیا! چون تو کجا نادره گفتاری هست؟ ----- یا چو شیرین سخنت نخل شکر باری هست؟

یا چو بستان و گلستان تو گلزاری هست؟----- هیچم ار نیست، تمنای توام باری هست


مشنو ای دوست! که غیر از تو مرا یاری هست ----- یا شب و روز بجز فکر توام کاری هست


لطف گفتار تو شد دام ره مرغ هوس----- به هوس بال زد و گشت گرفتار قفس

پایبند تو ندارد سر دمسازی کس----- موسی اینجا بنهد رخت به امید قبس


به کمند سر زلفت نه من افتادم و بس----- که به هر حلقه‌ی زلف تو گرفتاری هست


بی‌گلستان تو در دست بجز خاری نیست----- به ز گفتار تو بی‌شائبه گفتاری نیست

فارغ از جلوه‌ی حسنت در و دیواری نیست----- ای که در دار ادب غیر تو دیاری نیست!


گر بگویم که مرا با تو سر و کاری نیست----- در و دیوار گواهی بدهد کاری هست


روز نبود که به وصف تو سخن سر نکنم----- شب نباشد که ثنای تو مکرر نکنم

منکر فضل تو را نهی ز منکر نکنم ----- نزد اعمی صفت مهر منور نکنم


صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم؟----- همه دانند که در صحبت گل خاری هست

فیش ناتمام است.


تضمین که در سده های اخیر معمول شده است از نظر ساختمان همین مسمط است. تضمین آن است که به ابیات شعر معروف شاعری (معمول غزل) مصراع هایی بیفزایند تا تبدیل به مسمط شود و آن ممکن است مربع، مخمس یا مسدس باشد.

تضمین هاتف از غزل عراقی به صورت مسمط مخمس:

مه من نقاب بگشا زجمال کبریایی ----- که بتان فرو گذارند اساس خود نمایی


شده انتظارم از حد ، چه شود ز در درآیی ----- ز دو دیده خون فشانم زغمت شب جدایی


چه کنم ؟ جز این نباشد گل باغ آشنایی


چه کسی ؟ چه کاره ام من که رسم به عاشقانت ؟ ----- شرفست آنکه بوسم قدم ملازمانت


به کمینه استخوانی که برد هما ز خوانت ----- همه شب نهاده ام سر ، چو سگان بر آستانت


که رقیب در نیاید به بهانه گدایی


و استاد ملک الشعرا بهار غزلی از سعدی را به صورت مسمط مسدس تضمین کرده اند.

تصویر



تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 یکشنبه 19 شهریور 1385 [09:53 ]   15   حمیده کاشیان      جاری 
 دوشنبه 13 شهریور 1385 [02:55 ]   14   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 شنبه 11 شهریور 1385 [21:24 ]   13   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [12:02 ]   12   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [12:00 ]   11   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [11:59 ]   10   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [11:20 ]   9   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [11:19 ]   8   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [10:39 ]   7   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 پنج شنبه 26 مرداد 1385 [10:36 ]   6   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 شنبه 21 مرداد 1385 [10:09 ]   5   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 شنبه 24 تیر 1385 [12:06 ]   4   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 شنبه 24 تیر 1385 [07:01 ]   3   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 شنبه 24 تیر 1385 [06:58 ]   2   حمیده کاشیان      v  c  d  s 
 شنبه 24 تیر 1385 [06:57 ]   1   حمیده کاشیان      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..