منو
 کاربر Online
826 کاربر online
Lines: 1-52Lines: 1-53
 همانطور که می دانید، در ((قیاس اقترانی)) سه حد وجود دارد: ((قیاس اقترانی|حد اصغر))، ((قیاس اقترانی|حد اکبر))، ((قیاس اقترانی|حد اوسط)) همانطور که می دانید، در ((قیاس اقترانی)) سه حد وجود دارد: ((قیاس اقترانی|حد اصغر))، ((قیاس اقترانی|حد اکبر))، ((قیاس اقترانی|حد اوسط))
 اما موقعیت حد وسط نسبت به اصغر و اکبر در دو ((قیاس|مقدمه قیاس))، صورتهای مختلفی دارد که قیاس بر اساس آن ها چند گونه است. به عبارت دیگر، قیاس اقترانی از لحاظ موقعیت حد وسط در ((قیاس اقترانی|صغری)) و ((قیاس اقترانی|کبرای)) آن، به چهار شکل منقسم می شود. اما موقعیت حد وسط نسبت به اصغر و اکبر در دو ((قیاس|مقدمه قیاس))، صورتهای مختلفی دارد که قیاس بر اساس آن ها چند گونه است. به عبارت دیگر، قیاس اقترانی از لحاظ موقعیت حد وسط در ((قیاس اقترانی|صغری)) و ((قیاس اقترانی|کبرای)) آن، به چهار شکل منقسم می شود.
 این چهار شکل عبارتند از: این چهار شکل عبارتند از:
 1-(شکل اول) حد وسط یا ((قضیه حملی|محمول)) در صغری است و ((قضیه حملی|موضوع)) در کبری. 1-(شکل اول) حد وسط یا ((قضیه حملی|محمول)) در صغری است و ((قضیه حملی|موضوع)) در کبری.
 2-(شکل دوم) حد وسط یا هم در صغری محمول است و هم در کبری. 2-(شکل دوم) حد وسط یا هم در صغری محمول است و هم در کبری.
 3-(شکل سوم) حد وسط یا هم در صغری موضوع است و هم در کبری. 3-(شکل سوم) حد وسط یا هم در صغری موضوع است و هم در کبری.
 4-(شکل چهارم) حد وسط بر عکس شکل اول است؛ یعنی در صغری موضوع است و در کبری محمول. 4-(شکل چهارم) حد وسط بر عکس شکل اول است؛ یعنی در صغری موضوع است و در کبری محمول.
 هر یک از این صورت ها را __شکل__ می نامند. بر همین اساس، ((منطق دانان))، شکل را اینگونه تعریف کرده اند: هر یک از این صورت ها را __شکل__ می نامند. بر همین اساس، ((منطق دانان))، شکل را اینگونه تعریف کرده اند:
 ''شکل یعنی قیاس اقترانی به لحاظ موقعیت حد وسط نسبت به طرفین خود (یعنی اصغر و اکبر).'' ''شکل یعنی قیاس اقترانی به لحاظ موقعیت حد وسط نسبت به طرفین خود (یعنی اصغر و اکبر).''
 ((نور علیشاه اصفهانی)) در منظومه کبرای خود، این اشکال چهارگانه قیاس اقترانی را که اهمیت بسیار دارند، برای سهولت در حفظ، در دو بیت زیر به نظم در آورده است: ((نور علیشاه اصفهانی)) در منظومه کبرای خود، این اشکال چهارگانه قیاس اقترانی را که اهمیت بسیار دارند، برای سهولت در حفظ، در دو بیت زیر به نظم در آورده است:
 اوسط اگر حمل یافت در بر صغری و باز،،، وضع به کبری گرفت شکل نخستین شمار  اوسط اگر حمل یافت در بر صغری و باز،،، وضع به کبری گرفت شکل نخستین شمار
 حمل به هر دو دوم، وضع به هر دو سوم،،، رابع اشکال را عکس نخستین شمار  حمل به هر دو دوم، وضع به هر دو سوم،،، رابع اشکال را عکس نخستین شمار
 اکنون برای هر یک از این اشکال، مثالی می زنیم: اکنون برای هر یک از این اشکال، مثالی می زنیم:
 1- __شکل اول__ (حد وسط در صغری محمول باشد و در کبری موضوع): 1- __شکل اول__ (حد وسط در صغری محمول باشد و در کبری موضوع):
 __زمین__ (موضوع) (اصغر) __ سیاره __ (محمول) (حد وسط) __ است.__ (صغری) __زمین__ (موضوع) (اصغر) __ سیاره __ (محمول) (حد وسط) __ است.__ (صغری)
 __هر سیاره__ (موضوع) (حد وسط) __کروی__ (محمول) (حد اکبر) __است.__ (کبری) __هر سیاره__ (موضوع) (حد وسط) __کروی__ (محمول) (حد اکبر) __است.__ (کبری)
 __زمین کروی است.__ (نتیجه) __زمین کروی است.__ (نتیجه)
 2- __شکل دوم__ (حد وسط در هر دو مقدمه قیاس(صغری و کبری) محمول واقع شود): 2- __شکل دوم__ (حد وسط در هر دو مقدمه قیاس(صغری و کبری) محمول واقع شود):
 __هر سنگی__ (موضوع) (اصغر) __جامد__ (محمول) (حد وسط) __است.__ (صغری) __هر سنگی__ (موضوع) (اصغر) __جامد__ (محمول) (حد وسط) __است.__ (صغری)
 __هیچ جیوه ای__ (موضوع) (اکبر) __جامد__ (محمول) (حد وسط) __نیست.__ (کبری) __هیچ جیوه ای__ (موضوع) (اکبر) __جامد__ (محمول) (حد وسط) __نیست.__ (کبری)
 __هیچ سنگی جیوه نیست.__ (نتیجه) __هیچ سنگی جیوه نیست.__ (نتیجه)
 3- __شکل سوم__ (حد وسط در هر دو مقدمه (یعنی هم در صغری و هم در کبری) موضوع باشد): 3- __شکل سوم__ (حد وسط در هر دو مقدمه (یعنی هم در صغری و هم در کبری) موضوع باشد):
 __هر انسانی__ (موضوع) (حد وسط) __حیوان__ (محمول) (اصغر) __است.__ (صغری) __هر انسانی__ (موضوع) (حد وسط) __حیوان__ (محمول) (اصغر) __است.__ (صغری)
 __هر انسانی__ (موضوع) (حد وسط) __جسم__ (محمول) (اکبر) __است.__ (کبری) __هر انسانی__ (موضوع) (حد وسط) __جسم__ (محمول) (اکبر) __است.__ (کبری)
 __بعضی حیوان ها جسم هستند.__ (نتیجه) __بعضی حیوان ها جسم هستند.__ (نتیجه)
 4- __شکل چهارم__ (حد وسط در صغری موضوع و در کبری محمول باشد): 4- __شکل چهارم__ (حد وسط در صغری موضوع و در کبری محمول باشد):
 __هر انسانی__ (موضوع) (حد وسط) __حیوان__ (محمول) (اصغر) __است.__ (صغری) __هر انسانی__ (موضوع) (حد وسط) __حیوان__ (محمول) (اصغر) __است.__ (صغری)
 __هر کاتبی__ (موضوع) (اکبر) __انسان__ (محمول) (حد وسط) __است.__ (کبری) __هر کاتبی__ (موضوع) (اکبر) __انسان__ (محمول) (حد وسط) __است.__ (کبری)
 __بعضی حیوان ها کاتبند.__ (نتیجه) __بعضی حیوان ها کاتبند.__ (نتیجه)
-در ادامه همین مطالب، نگاه کنید به:
*ضروب شانزده گانه در قیاس اقترانی
*شکل اول قیاس اقترانی
*شکل دوم قیاس اقترانی
*شکل سوم قیاس اقترانی
*شکل چهارم قیاس اقترانی
+هر یک از اشکال چهار گانه قیاس اقترانی می تواند شانزده حالت یا ضرب به خود بگیرد.
برای آگاهی از این مطلب و
در ادامه همین مطالب، نگاه کنید به:
*((ضروب شانزده گانه در قیاس اقترانی))
*((شکل اول قیاس اقترانی))
*((شکل دوم قیاس اقترانی))
*((شکل سوم قیاس اقترانی))
*((شکل چهارم قیاس اقترانی))
 !منابع !منابع
 *مجموعه آثار(شهید مطهری)، جلد 5، صفحه 94و 95 *مجموعه آثار(شهید مطهری)، جلد 5، صفحه 94و 95
 *منطق مظفر،جلد 2، صفحه 30، 31، 33 *منطق مظفر،جلد 2، صفحه 30، 31، 33
 *کلیات منطق صوری، صفحه 317 و 318 *کلیات منطق صوری، صفحه 317 و 318

تاریخ شماره نسخه کاربر توضیح اقدام
 شنبه 08 اسفند 1383 [08:15 ]   4   محمدحسین حقیقت      جاری 
 شنبه 08 اسفند 1383 [08:12 ]   3   محمدحسین حقیقت      v  c  d  s 
 شنبه 08 اسفند 1383 [08:01 ]   2   محمدحسین حقیقت      v  c  d  s 
 شنبه 08 اسفند 1383 [07:50 ]   1   محمدحسین حقیقت      v  c  d  s 


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..