مراعات النظیر

در جایی که واژه های کلام اجزائی از یک کل باشند و از این جهت با هم ارتباط داشته باشند، "مراعات النظیر" به کار رفته است.

مثال:

دلم از مدرسه و صحبت شیخ است ملول ----- ای خوشا دامن صحرا و گریبان چاکی

مدرسه و شیخ از اجزای درس خواندن و دامن و گریبان و چاک از اجزای لباس هستند.

در شعر زیر می توان ارتباطات زیادی برقرار کرد:

هر تیر که از چشم چو بادام تو جست ----- در خسته دلم جو مغز در بسته نشست

"تیر" و "چشم" اجزای یکی از تشبیهات معروف ادبی هستند که اغلب نگاه مانند "تیر" است.

بین "چشم" و "بادام" هم ارتباط وجود دارد و از طرفی بین "پسته" و "بادام" هم تناسب هست.

از طرفی "دل" و "مغز" و "چشم" هم از اجزای بدن هستند.