ساوانا بیشتر منطقه جنوبی صحرا در آفریقا را می پوشاند و شامل جنگلهای استوایی مرکز آفریقا و کویر کالاهاری در جنوب می گردد. ویژگی این دشت ، چمنهای با دوام که از 7/3 تا 30 سانتیمتر (1 تا 12 پا) ارتفاع دارند ، می باشد. این چمنها به گروه گیاهان خیلی خوب تعلق دارد که اعضاء این گروه از گیاهان بر خلاف گیاهان دیگر ، می توانند در مقابل چرای دائمی حیوانات مقاومت کنند و دلیل آن اینست که این گیاهان از پایین برگهایشان رشد می کنند نه از نوک ساقه .

حیات وحش ساوانا

ساوانا خانه بزرگترین و متنوع ترین گروه پستانداران جهان می باشد . این گروههای حیوانی عبارتند از گوزن بالدار ، بوفالو ، درکنیا، برای مثال در حدود 2 میلیون از پستانداران سم دار در طول فصل خشک به سوی سرزمین سرنگتی که یک ناحیه مرطوب تر ساوانا می باشد ، مهاجرت می کنند. گونه های متنوعی از پرندگان عبارتند از : شترمرغ ( که نمی تواند پرواز کند) پرنده شبیه به مرغ پا بلند به نام لاتین که دارای منقار قوی و شکارچی بوده ( بزرگترین گونه پرندگان در جهان) و شکارچیانی مثل مرغ راز آفریقایی.

چمنزارهای جهان

در حدود 25 درصد از سطح زمینهای کره زمین توسط چمن پوشیده شده که می توان آن را به دو قسمت تقسیم کرد . 1- چمنزارهای استوایی که در نواحی اطراف خط استوا قرار دارد . بخش اصلی از این نوع در نواحی مرکزی ، شرقی و جنوبی افریقا قرار دارد و همچنین جنوب آمریکا و جنوب حوزه رودخانه آمازون ، قسمتهای میانی هند و شمال و شمال شرقی استرالیا ، از این نوع چمنزار پوشیده شده است . آب و هوای چمنزارهای استوایی در تمام طول سال گرم بوده و سال در این مناطق به دو بخش فصل مرطوب با بارانهای زیاد و فصل خشک تقسیم می شود . 2- چمنزارهای منطقه معتدل که شامل جلگه های آسیا ، چمنزارهای جنوب آفریقا و جلگه ها و چمنزار های آمریکا می باشد. آب و هوای این مناطق دارای تغییرات شدید است و از زمستانهای خیلی سرد در نواحی شمالی تا زمستانهای معتدل و تابستانهای معتدل و تابستانهای داغ در نواحی جنوبی متغیر است.

حیوانات چمنزار

امروزه بیشتر چمنزارهای جهان با محصولات کشاورزی در روی این زمینها پوشیده شده اند . اما این مناطق سرسبز روزی محل زندگی گروه های بزرگ حیوانات چرنده بوده است . در چمنزارهای آمریکای شمالی ، برای مثال قبل از ورود انسانهااز اروپا و استقرار آنها ، گله های گاومیش کوهاندار آمریکایی از چمنهای بلند این نواحی تغذیه می کردند . در حدود 50 میلیون گاومیش کوهاندار در این نواحی مشاهده شده است . زمانی ، گله های بزرگ بز کوهی سایگا ، در جلگه های وسیع آسیا ، به چرا مشغول می شدند . گرچه بر اثر شکار و گسترش کشاورزی بسیاری از این جانوران تلف شدند ، تعداد این جانوران ، بر اثر اقداماتی که در جهت افزایش منابع طبیعی انجام گرفت ، افزایش یافته است.

حیوانات دشت ساوانای آفریقا با تهدیدهای مختلفی روبرو هستند. پستانداران بزرگ گیاهخوار برای حفظ جمعیت خود احتیاج به جای وسیع دارند ، اما گسترش مناطق مسکونی انسانها روز به روز ، فضای ساوانا را محدود می کند.

زمینهای چرا(چریدن)

هزاران سال است که انسانها گله های گاو و دیگر گله های خود را روی زمینهای دشت ساوانا چرانده اند. در طول دهه های اخیر ، انسانها تعداد حیوانات اهلی خود را بی رویه زیاد کرده اند . حیوانات اهلی برای چریدن و خوردن گیاهان دشت با حیوانات وحشی علفخوار به رقابت پرداختند . نتیجه آنکه تعداد حیوانات وحشی رو به کاهش نهاد و حتی بعضی انواع به کلی منقرض شدند . استفاده از ساوانا برای چرای حیوانات اهلی ، مهاجرتهای سالانه تعداد زیادی از گونه های وحشی که در طول فصل خشک برای پیدا کردن غذا و منطقه سرسبز انجام می شود ، را متوقف کرده است.

دشت ساوانا در حال تبدیل شدن به کویر

به دلیل چرای بیش از حد گوسفندان و بزها در بعضی مناطق ،دشت ساوانا تبدیل به کویر شده است . تاثیرات چرای بیش از حد بوسیله خشکسالی و سوزاندن ساوانا ، توسط صاحبان گله هابرای آنکه چمن جدید بروید ، وضعیت را بدتر کرده و این وضعیت می تواند مواد غذایی موجود در خاک را از بین ببرد.

شکار و لگدمال کردن گیاهان

از گونه های خاصی از حیوانات و تعداد آنها به طور جدی کاسته شده که علت ان شکار کردن آنها و از بین رفتن و لگدمال شدن گیاهان بوده است . در بعضی مناطق ، تعداد فیلها ، که به خاطر عاجهای سفیدشان شکار می شوند ، به شدت کاهش یافته است . همینطور کرگدن های سفید تقریباَ تا مرز انقراض شکار شده اند.

پارکهای ملی

روشهای حفظ و نگهداری برای حفظ حیوانات و گیاهان دشت ساوانا که با محافظه کاری و احتیاط زیادی طراحی گردیده ، بستگی به عملکرد گروههای اداره کننده پارکهای ملی و مناطق حفاظت شده که شامل پارک ملی سرنگتی در تانزانیا و منطقه حفاظت شده ماسایامارا در کنیا می شود ، دارد.



همچنین ببنید چند نمونه از چمنزارهای جهان:

چمنزارهای آفریقای جنوبی

جلگه های بی درخت آسیایی اروپایی

مرغزارهای آمریکای شمالی

جلگه های آمریکایی جنوبی