واژه ی رایانه ی شخصی یا PC به سه معنا به کار می رود :

· گستره ی رایانه های ای بی ام که به منجربه استفاده از این واژه شد – رایانه های شخصی IBM را ببینید.

· واژه ای عمومی برای توصیف تمام ریز رایانه ها – (به ان اشاره شد)

· واژه ای عمومی که گاهی برای توصیف رایانه های مبتنی بر مشخصه ها و استاندارد های اصلی IBM به کار می رود.

نسل اول ریز رایانه ها به این نام خوانده می شد و فقط تعداد محدودی از ان ها به کسانی که می توانستند با ان کار کنند ( یا ان ها را از جعبه بسازند) فروخته شد: یعنی مهندسین و hobbyists فاضل.ریز رایانه های نسل دوم رایانه های خانگی نامیده شدند که در ان مبحث مورد برسی می شوند.

رایانه های شخصی ریز رایانه های ارزان قیمتی هستند که در اصل برای کار یک نفر در ان واحد طراحی شده و سازگار با رایانه های شخصیIBM است - (هر چند به طور عادی ممکن است در مورد ماشین های ناسازگار سازگاربه کار برده شود).

اولین استفاده از این کلمه در مجله ی new scientist در سال 1964 در یک مجموعه مقاله با عنوان " جهان در سال 1984 " بود. در "The Banishment of Paper Work" , Arthur L. Samuel از مرکز تحقیقات واتسون IBM می نویسد :" با وجودی که این امکان وجود دارد که انسان از طریق رایانه ی شخصی خود در خانه از اموزش بهره مند شود, طبیعت انسان تغییر نمی کند"

اولین نسل از ریز رایانه ها ای که در دهه ی 1970 ساخته شد ( رایانه های خانگی را ببینید.) کم توان تر و کم همه کاره تر از رایانه ها ی کاری ان زمان بودند( اما از جهاتی دیگر همه کاره تر بودند , به خاطر قابلیت های صدا و گرافیک تو کار ).

شروع به کار صفحه گسترده ی VisiCale , در ابتدا برای APPLE II و بعدا برای خانواده ی 8 – بیتی Atari , Commoodore PET و رایانه های شخصی IBM( که "killer app" شد ) ریز رایانه ها را به ابزاری کاری بدل ساخت. بعد ها Lotus 1-2-3 , یک صفحه گسترده ی ترکیبی( که تا حدودی بر VisiCale مبتنی بود) , گرافیک نمایش, برنامه های کاربردی پایگاه های داده , app killer خود رایانه های شخصی شد. برنامه های پردازش متن خوبی هم برای رایانه های خانگی نوشته شد .قیمت پایین رایانه های شخصی منجر به محبوبیت شدید ان ها در خانه و بازار های کاری در دهه ی 1980 شد.در سال1982 , time magazine رایانه های شخصی را مرد سال اعلام کرد.

طی دهه ی 1990 , قدرت رایانه های شخصی اساسا افزایش یافت, که این افزایش فاصله ی بین رایانه های شخصی و رایانه های چند کاربره مانند رایانه های بزرگ را که قبلا خیلی زیاد بود از بین برد.امروزه رایانه های با مدل جدید با قابلیت اطمینان و توانایی های بیشترشان در چند وظیفه ای خود را از رایانه های رایانه های خانگی متمایز می کنند تا قدرت CPU یشان.

رایانه ها شخصی را می توان بر اساس اندازه و قابلیت حمل دسته بندبی کرد:

· رایانه های رومیزی

· رایانه های دفتر چه ای یا لپ تاپ

· PDA

· رایانه های پوشیدنی

بسیاری از انواع رایانه های شخصی از طرح سازگاری با رایانه های شخصی ای بی ام پیروی می کنند . این طرح باعث می شود ان ها به راحتی استاندارد پذیر و قابل ترفیع شوند.

مقاله ی اصلی: تخته مدار اصلی رایانه های شخصی

مادر برد همان تخته مدار اصلی رایانه است.بیشتر اجزا دیگر رایانه برای تبادل اطلاعات مستقیما به تخته مدار اصلی وصل می شوند .تخته برد اصلی معمولا شامل chipsetBIOSCMOS درگاه های موازی ,صفحه کلید PS/2 , درگاه های موشواره و قفسه های گسترشی است.گاهی یک تخته مدار جانبی دختر به مادر برد متصل می شود تا قفسه های گسترشی بیشتری را پشتیبانی کرده و از اندازه ان نیز بکاهد.

مقاله اصلی : واحد پردازش مرکزی

واحد پردازش مرکزی یا همان سی پی یو ان بخش از رایانه است که بیشتر محاسبه ای که سیستم عامل و برنامه ها را به کار وا می دارد را انجام می دهد. سی پی یو با یکی از نوع های خیلی متنوع اتصال مستقیما به تخته مدار اصلی متصل مس شود .بیشتر رایانه های سازگار با رایانه های شخصی ای بی ام از پردازنده ی سازگار-x86 ساخت شرکت های اینتل, AMD, فن اوری های VIA یاTransmeta استفاده می کنند.

قابلیت های سخت افزاری رایانه های شخصی را می توان با افزودن کارت های گسترشی بسط داد. ISA,PCIو AGP ,قفسه های (bays) استاندارد برای رایانه ها شخصی می باشد.یک رایانه ی شخصی را می توان با افزودن گرداننده های اضافی( CD ROM , درایو سخت و غیره ) ترقی داد.رابط های دستگاه های استاندارد ذخیره سازی Serial ATA, ATAیا SCSI می باشند.

با وجود محبوبیت شدید رایانه های شخصی , شماری از ریزرایانه های سازگار با غیر ای بی ام ( که گاهی عموما به ان رایانه ی شحصی هم می گویند) هنوز در استفاده های niche متداولند.رقیب بزرگ دیگر پایگاه Power Macintosh اختصاصی رایانه های Appleاست که مبتنی بر معماری رایانه ی PowerPC است که به طور گسترده برای کار های گرافیکی و کار های مربوط کاربرد دارد.