منو
 کاربر Online
745 کاربر online

جنگ سرد

تازه کردن چاپ
جامعه و علوم اجتماعی > تاریخ
(cached)

جنگ سرد


ایلات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در طی جنگ جهانی دوم با یکدیگر هم پیمان بودند، اما بعد از جنگ راهشان از هم جدا شد. در سال 1949 ایالات متحده پیمان ناتو را برای جلوگیری از گسترش کمونیسم شوروی تشکیل داد. دو ابر قدرت علاوه بر جنگهای واقعی در کره، ویتنام و افغانستان، با یکدیگر جنگ سرد تبلیغاتی، جاسوسی و تهدیدات نظامی نیز داشتند. وجود عامل بازدارنده سلاحهای هسته ای از درگیری نظامی مستقیم، پیشگیری می کرد.

img/daneshnameh_up/5/50/jang_sard1.jpg
مسابقات تسلیحات هسته ای

دو ابر قدرت در ذخیره تسلیحات و تجهیزات هر
چه قوی تر، با یکدیگر به رقابت برخاستند.



1945 م

هم پیمانان پیروز جنگ جهانی دوم ـ بطور عمده ایلات متحده و اتحاد جماهیر شوروی ـ در پالتا واقع در کریمه و پوتسدام واقع در آلمان یکدیگر را ملاقات نمودند و برای دنیای بعد از جنگ تصمیم گیری کردند.

1946

در طی یک سخنرانی در شهر فالتون ایالت میسوری، نخست وزیر سابق بریتانیا، چرچیل، اظهار داشت که کمونیستها بر روی اروپا پرده آهنین می کشند.

1947

رئیس جمهور آمریکا هری ترومن ایالات متحده را ملزم به محدود نمودن گسترش جهانی کمونیزم کرد.

1948

نظامیان شوروی برلین غربی را محاصره نمودند. آمریکا و اروپای غربی ، توسط یک پل هوایی شهر را از نظر غذا و سوخت تامین می کردند .

1949

ناتو (پیمان آتلانیتک شمالی) شکل می گیرد. اتحاد جماهیر شوروی اولین بمب اتمی خود را منفجر می کند. چین مبدل به یک دولت کمونیست می شود.

1950

جنگ کره آغاز می گردد. سناتور جوزف مک کارتی نفوذ کمونیست را در وزارت امور خارجه، فاش می سازد.

1952

ایالات متحده اولین بمب هیدروژنی را آزمایش می کند.

1953

رهبر شوروی، ژوزف استالین می میرد. جنگ در کره پایان می پذیرد. ارتش شوروی شورشها را در برلین شرقی سرکوب می کند.

1955

پیمان ورشو که اتحادیه نظامی دول کمونیستی است، به رهبری شوروی شکل می گیرد.

1956

ارتش شوروی قیام مجارها را سرکوب می نماید. نیکیتا خروشچف رهبر شوروی، جنایات استالین را بطور علنی فاش می سازد.

1960

هواپیمای یو2 جاسوسی آمریکا بر فراز شوروی مورد هدف قرار می گیرد. جان. اف. کندی به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده انتخاب می شود.

1961

تهاجمی به پشتیبانی آمریکا در خلیج خوکهای کوبا، با شکست مواجه می شود. کمونیستها دیوار برلین را ساخته و برلین شرقی را از برلین غربی جدا می نمایند.

1962

ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی قرار دادی مبنی بر منع آزمایشات هسته ای در اتمسفر به امضاء میرسانند. چین یک بمب اتمی را منفجر می سازد. «کندی» رئیس جمهور آمریکا ترور می شود.

1964

«خروشچف »از رهبری شوروی عزل می گردد.

1965

نظامیان آمریکا به ویتنام اعزام می شوند.

1968

دولت چکسلواکی در جریان بهار پراگ سعی در رهایی از کمونیزم دارد. نیروهای «پیمان ورشو» به چکسلواکی حمله می کنند.

1971

ریچارد نیکسون جمهور آمریکا در جستجوی رابطه بهتر با چین کمونیست است. او در سال بعد مائوتسه تونگ را در پکن ملاقات می کند.

1972

پیمان سالت (مذاکرات محدودیت سلاحهای استراژیک) منتچ به توافقنامه نظامی بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی می گردد. نظامیان آمریکا، ویتنام را ترک می گویند.

1975

کمونیستها قدرت را در ویتنام، لائوس و کامبوج دردست گرفتند.

1979

سربازان شوروی وارد افغانستان شدند تا دولت کمونیست رو به زوال را تقویت نمایند.

1980

جنبش همبستگی در لهستان به رهبری لخ والسا به حکومت کمونیستی به رقابت می پردازد.

1983

مرحله جدیدی از مسابقه تسلیحات هسته ای آغاز می گردد. موشکهای کروز در اروپا استقرار می یابند.

1985

میخائیل گورباچف رهبر اتحاد جماهیر شوروی می شود. سیاستهای او نهایتا به پایان جنگ سرد کمک می نماید.


گرچه اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده در جنگ جهانی دوم در کنار یکدیگر می جنگیدند، اما سیستم سیاسی آنها کاملا مخالف یکدیگر بود. اتحاد جماهیر شوروی دولتی با سیاستهای کمونیستی بود که عمدتا توسط ژوزف استالین (1953 ـ 1879) اداره و کنترل می شد. میلیونها شهروند شوروی در ارودگاههای کار اجباری در وضع فجیعی زندانی بودند ، اما در مقابل روسیه از کشوری درجه دوم در اروپا ، به قدرتی جهانی تبدیل گشت .

کیف جاسوسی


ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در طول جنگ سرد از عوامل سری برای جمع آوری اطلاعات درباره یکدیگر استفاده می کردند. این عوامل برای اجتناب از لو رفتن از وسایل طراحی شده ویژه ای نظیر دوربینهای مخفی، ضبط صوتها، و دستگاههای فتوکپی بهره می بردند.

img/daneshnameh_up/e/e3/jang_sard2.jpg
وسایل مخفی

مامورین سرویسهای
اطلاعاتی آمریکا از این کیف
دستیهای ویژه استفاده می کردند.


دوره تصرف بعد از جنگ


پیروزیهای ارتش شوروی در جنگ جهانی دوم ، قدرت شوروی را به قلب اروپا منتقل ساخت. در مناطقی که ارتش آنها اشغال نموده بود، شوروی ها دولتهای کمونیستی ایجاد کردند که می توان از جمله لهستان، چکسلواکی، مجارستان، رومانی و بلغارستان را نام برد. سیستم کمونیستی توسط پلیس مخفی با استفاده از زندان، به شدت اعمال می شد.

تقسیم آلمان


قدرتهای غربی، ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه، و اتحاد جماهیر شوروی به یکدیگر پیوستند تا آلمان شکست خورده را اشغال نمایند. هر کشور منطقه جداگانه ای را تحت کنترل خود گرفت. برلین، پایتحت آلمان، داخل منطقه شوروی قرار داشت اما چهار هم پیمان هر کدام قسمتی از شهر را کنترل می کردند. در سال 1948 ارتش شوروی قسمت غربی برلین را محاصره نمود. غرب نیز این عمل را با ایجاد یک پل هوائی به سمت برلین و بردن سوخت و غذا برای برلین غربی پاسخ گفت. نهایتا در سال 1949 شوروی دست از محاصره برداشت و آلمان به دو بخش تقسیم شد که هر کدام دولت جداگانه ای داشت. ناحیه غربی تبدیل به آلمان غربی شد و منطقه شوروی تبدیل به آلمان شرقی کمونیست شد. شهر برلین بین شرق و غرب بصورت تقسیم شده باقی ماند.

شورشها


در سال 1956 شورشهائی علیه قدرت شوروی در لهستان و مجارستان به وقوع پیوست. برای مدت کوتاهی مجارستانیها موفق به براندازی دولت کمونیست شدند. با این وجود تانکهای ارتش شوروی خیلی زود قیام را سرکوب نمودند، در شورش مجارستان حدود 2500 نفر کشته شدند.


بحران موشکی کوبا


img/daneshnameh_up/e/ea/jang_sard3.jpg
راهپیمائی اعتراض آمیز

تظاهر کنندگان علیه دخالت آمریکا
در کوبا اعتراض نمودند .



جنگ سرد در سال 1962 م اوج گرفت . ایالات متحده متوجه شد که اتحاد جماهیر شوروی اقدام به مستقرسازی موشکهای هسته ای در کوبای کمونیست که توسط فیدل کاسترو رهبری می شد ‏ کرده است . ایالات متحده درخواست برچیدن موشکها را کرد . رهبر شوروی نیکیتا خروشچف وقتی که با محاصره اقتصادی و تهدید به شروع جنگ هسته ای آمریکا روبرو شد ،‏ از تصمیم خود صرف نظر کرد و احتمال جنگ هسته ای از بین رفت .


نیکتا خروشچف


علیرغم این وقایع بیرحمانه، در بلوک شوروی کم کم شرایط مساعد شد. در سال 1953 استالین در گذشت و در سال 1956 جانشین وی نیکتا خرشچف (1971ـ 1894) در حضور کنگره سراسری حزب کمونیست شوروی جنایات استالین را بر ملا ساخت. سیستم کمونیستی زیر نظر خروشجف ، فشارهای سیاسی کاهش یافت . میلیونها زندانی سیاسی از زندانها آزاد و ایراد بعضی سخنرانیهای مجاز شمرده شدند، سطح زندگی و ترقی نمود.
در سال 1961 شوروی ها دیوار برلین را ساختند که برلین شرقی را از برلین غربی جدا می نمود. این دیوار مانع فرار آلمانی هایی می شد که در جستجوی آزادی بیشتر و رفاه به غرب می گریختند. بین سالهای 1961 و 1989، 79 نفر در حالیکه سعی در عبور از روی دیوار داشتند، کشته شدند.

«بهار پراک»


در سال 1968 دولت کمونیست چکسلواکی به رهبری الکساندر دوبچک (93 ـ 1921) دست به اصلاحات تازه ای زد. این دوره به دوره «بهار پراگ» شهرت یافت و تنها چند ماه دوام یافت. اتحاد جماهیر شوروی یکبار دیگر تانکهای خود را در هم کوبیدن این حرکت اصلاحگر، اعزام داشت.

بلوک شوروی


گرچه مخالفان شجاعی نظیر فیزیکدان هسته ای، آندری ساخاروف (89 ـ 1921) و نویسنده معروف، آلکساندر سولزنیتسین (متولد 1918) در دهه 1970 به رویاروئی با قدرت شوروی پرداختند اما در دهه 1980 بود که بلوک شرق شروع به از هم پاشیدن نمود. بوجودآمدن جنبش همبستگی در لهستان به رهبری لخ والسا (متولد 1942) اولین شکاف واقعی در قدرت شوروی بود. وقتیکه میخائیل گورباچف (متولد 1931) در سال 1985 رهبر شوروی شد دست به اصلاحات جدی زد که در نهایت همه این موارد، منتهی به از هم پاشی بلوک شرق در سال 1990 شدند.

پرده آهنین

img/daneshnameh_up/e/e6/jang_sard4.jpg
یک جدائی عظیم

این نقشه نشان دهنده گسترش
بلوک کمونیست در سال 1950 م است.


در پایان جنگ جهانی دوم، اتحاد جماهیرشوروی، دولت کمونیست را در کشورهای شرق اروپا، لهستان، مجارستان، بلغارستان، رومانی، آلمان شرقی و چکسلواکی تاسیس نمود. دولتهای کمونیست هم چنین در یوگسلاوی و آلبانی به قدرت رسیدند. در چین، مائوتسه تونگ کمونیستها را بسوی پیروزی رهبری کرد. مرز بین اروپای غربی و شرق کمونیست معروف به «پرده آهنین» بود.







تعداد بازدید ها: 49245


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..