• اصفهان
• جغرافیای تاریخی استان
• صنایع دستی استان اصفهان
• شهرستانها
• یناهای یادبود تاریخی
• بناهای یادبود مذهبی
• فرهنگ و هنر

اصفهان

موقعیت جغرافیایی و تقسیمات سیاسی استان

استان اصفهان با مساحتی حدود 105937 کیلومتر مربع بین 30 درجه و 43 دقیقه تا 34 درجه و 27 دقیقه عرض شمالی خط استوا و 49 درجه و 36 دقیقه تا 55 درجه و31 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد . این استان که در مرکز ایران واقع شده است از شمال به استانهای مرکزی , قم و سمنان ؛ ازجنوب به استانهای فارس و کهگیلویه و بویراحمد ؛ از شرق به استانهای لرستان و چهارمحال بختیاری محدود است . بر اساس آخرین تقسیمات کشوری ، این استان دارای 17 شهرستان , 60 شهر ، 37 بخش و 116 دهستان و مرکز آن اصفهان است .

جغرافیای تاریخی استان

در ادوار پیش , اصفهان نقش پلی را داشت که قسمتهای کم ارتفاع شرق فلات ایران را با سرزمین های کوهستانی غرب مرتبط می ساخت و برای اطراق سرمازدگان کوهستان غرب و گرمازدگان و خستگان هوای خشک شرق , محل مناسب و مطلوبی بود . از اصفهان قبل از اسلام ، یعنی دوره حکومت مادها و دوره شاهنشاهی هخامنشیان ، اشکانیان و ساسانیان اطلاعات زیادی در دست نیست و از آن دوره ها , آثار قابل توجهی بر جای نمانده است . آنچه مسلم است , استقرار جلگه اصفهان درمیان بیابان ها و کوه های خشک مرکزی ایران از یک طرف و اهمیت و موقعیت ارتباطی خاص آن در مرکز فلات پهناور ایران از طرف دیگر , تاریخ و سابقه آن را به سابقه و قدمت کشور ایران مرتبط کرده است . پیش از برپایی پادشاهی مادها , اصفهان حد شرقی ممالکی بوده است که بابلی ها از آن اطلاع داشته اند و به احتمال قوی جزو ناحیه ( انزان) یا (انشان) بوده است .
استان اصفهان یکی از بزرگترین مراکز تولید انواع مختلف صنایع دستی ایران محسوب می شود. این استان از قدیم الایام مهد هنرهای زیبا و صنایع ظریفه بوده است. تزئینات آجری، کاشی کاری، گچ بری و انواع خط در آثار تاریخی اصفهان، از حدود قرنها پیش تا دوره معاصر، بر اطراف و جوانب مناره ها و داخل و خارج مساجد، قصرها و هنرهای زری دوزی و قلم کاری، ترمه و نقره کاری و تذهیب و تحریر انواع کتاب، قرآن و قطعات نگارگری و نقاشی جملگی به مرکزیت هنری اصفهان گواهی می دهند.
سیم کشی، زرکشی، زربافی, گلابتون دوزی، پولک دوزی، زنجیره بافی، قالی بافی و نساجی از صنایع دستی رایج اصفهان است. این صنایع در عهد شاهان صفوی رونق فراوان داشت. در دوران قاجاریه ، بازار صنایع دستی در اصفهان از رونق افتاد. ولی بعد از انقلاب مشروطه باز توسعه یافت. به طور کلی طرح و نقش عموم مصنوعات دستی اصفهان اعم از فرش و قلمکار و ظروف قلم زنی و کاشی، دوختنی های روی پارچه تحت تاثیر طرحهای تزئینی دوران صفویه قراردارد و طراحان اصفهان، به نسبت قدرت درک و مهارت خود از آثار قدیمی اقتباس می کنند و با خلاقیت خود، آنها را زیباتر می سازند. در حال حاضر اهم صنایع دستی استان عبارتنداز:

صنایع دستی استان اصفهان

شهرستانها

1-اردستان
2-اصفهان
3-فلاورجان
4-فریدان ( داران)
5-فریدون شهر
6-گلپایگان
7-کاشان
8-خوانسار
9-خمینی شهر
10-نائین
11-نجف آباد
12-نطنز
13-شاهرضا ( قمشه )
14- سمیرم

یناهای یادبود تاریخی

1-مدرسه آقابزرگ ، کاشان
2-عمارت عالی قاپو
3-تالار اشرف ،اصفهان
4-خانه بروجردیها ،کاشان
5-مدرسه چهار باغ،اصفهان
6-کاخ چهل ستون ، اصفهان
7-کبوترخانه ، اصفهان
8-بازار اصفهان ، اصفهان
9-باغ و عمارت فین ، کاشان
10-پل خواجو ، اصفهان
11-کاخ هشت بهشت ، اصفهان
12-پل مارنان ، اصفهان
13-قلعه نارنج یا نارین ،اصفهان
14-پل شهرستان ، اصفهان
15-تپه های سیلک ، کاشان
16-پل سی و سی پل (33 طاق قوسی ) ، اصفهان

بناهای یادبود مذهبی

1-مسجد جامع عباسی (امام) ، اصفهان
2-مسجد جامع اردستان ، اصفهان
3-مسجد جامع اصفهان ، اصفهان
4-امامزاده هلال بن علی ، کاشان
5-امامزاده شاهزاده ابراهیم ، کاشان
6-مسجد شیخ لطف الله ، اصفهان
7-کلیسای وانک ، اصفهان
8-مسجد جامع زواره ، زواره

فرهنگ و هنر

1-روستای ابیانه ، کاشان
2-موزه چهل ستون ، اصفهان
3-صنایع دستی
4-موزه ملی کاشان ، کاشان