منو
 کاربر Online
1212 کاربر online

کمیت های نرده ای و برداری

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > فیزیک
(cached)


این مطلب از بخش آموزش وب‌سایت المپیاد فيزيك رشد،انتخاب شده که با فرمت pdf نیز در وب‌سایت المپیاد رشدموجود می‌باشد. برای مشاهده این موضوعات در وب‌سایت المپیاد، به آدرس فهرست مطالب فيزيك مراجعه کنید. همچنین می‌توانید با کلیک اینجا‌ ، با ویژگی‌های بخش آموزش این وب‌سایت آشنا شوید.


کمیت های نرده ای و برداری


در فيزيك، سعي مي‌كنيم اندازه بگيريم، چون فيزيك كارش ربط دادن اين اندازه‌گيري‌ها به هم ديگر است. اندازه‌گيري يعني ربط دادن يك واقعيت فيزيكي به يك ساختار (مفهوم) رياضي، يعني اين كه ما چه جوري بايد اين كار را انجام بدهيم. آن چيزي را كه بشود اندازه‌گيري كرد را كميت فيزيكي مي‌گوييم. پس بنابراين ساده‌ترين نوع كميت‌هاي فيزيكي، كميت‌هايي هستند كه صرفاً با يك عدد نمايش داده مي‌شوند. تجارب فيزيكي و خواص اعداد حقيقي در رياضيات نشان داده كه اين نوع اعداد كانديداي بسيار مناسبي براي كميت‌هاي فيزيكي تك عددي هستند، ما به اين نوع كميت‌هاي فيزيكي، كميت‌هاي نرده‌اي (اسكالر ) مي‌گوييم يعني كميتي كه صرفاً با يك عدد حقيقي متناظر است و ما در آزمايشگاه يا جاهاي ديگر با اندازه‌گيري ارقام اين عدد حقيقي آن را معين مي‌كنيم. مثلاً ما يك بستة خرما را روي ترازويي قرار مي‌دهيم و جرم آن را 500 گرم مي‌خوانيم. اين مقدار كميت‌ نرده‌اي است كه به واقعيت فيزيكي جرم آن بستة خرما نسبت مي دهيم . بطور نمادين مي‌نويسيم:
بسته
نكته‌ي مهم اينجاست كه اندازه‌گيري جرم بستة خرما به جهتي كه ما آن را اندازه‌گيري مي‌كنيم بستگي ندارد. يعني اگر بسته را روي ترازو در همان نقطه بچرخانيم طبيعتاً مقدار جرم را همان قبلي اندازه مي‌گيريم يا مثلاً اگر دور ترازو بچرخيم و از جهات مختلف جرم را اندازه‌ بگيريم نتيجه همواره يك چيز است.
اين از خواص مهم كميات نرده‌اي است كه در يك موقعيت مكاني و زماني مشخص مقدار آنها به جهت اندازه‌گيري آن بستگي ندارد.
اما فيزيكدانها (و البته خيلي اقشار ديگر) بارها در برخورد با واقعيت‌هاي مختلف فيزيكي ديده‌اند كه براي كامل بيان كردن آن واقعيت و يا اتفاق فيزيكي صرفاً بيان يك عدد كافي نيست مثلاً وقتي كه مي‌خواهيم در مورد حركت يك ماشين صحبت كنيم صرفاً‌ بيان مقدار سرعت آن مثلاً‌ به اندازه‌ي كافي حركت ماشين را تشريح نمي‌كند زير اينكه اين ماشين در چه جهتي حركت كند نتايج مختلفي به بار مي‌آورد. پس براي توصيف بهتر كميت‌هاي فيزيكي نياز به ربط آنها با ساختارهاي پيشرفته‌تر رياضي هستيم. مثلاً در اين مورد ما بايد هم مقدار سرعت را عدداً بيان كنيم و هم جهت هندسي آن را. به اين نوع كميت‌ها، كميات برداري گويند.
img/daneshnameh_up/b/bf/phm001a.jpg
يعني كميتهايي كه غير از مقدار به جهت نيز براي بيان آنها نياز داريم.نكته‌ي مهم در مورد بردارها آن است كه مي‌بايست در مكان و زماني مشخص داراي مقدار يا شدت و همچنين جهت هندسي باشند يعني حتماً‌ مي‌بايست در جهات فيزيكي (مكان‌ها) اين جهت وجود داشته باشد. (بعداً‌ در اين مورد بيشتر بحث خواهيم كرد)
خوب كميت‌هاي پيش‌رفته‌تري هم وجود دارند مثل تانسورها و … كه در اين مجموعه از آموزش فيزيك مورد كاربرد ما نخواهند بود. بخاطر همين از مطرح كردن آنها خودداري مي‌كنيم.


پیوند های خارجی

http://Olympiad.roshd.ir/physics/content/pdf/0016.pdf




تعداد بازدید ها: 11095


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..