منو
 صفحه های تصادفی
بیماری در کربلا
مهدی حمیدی شیرازی
Meitnerium
گونه های حیوانات
رشته ساختمان های بتونی
تناقض اندیشه و عمل
دندانه یا هرس
مجموعه ها
فهرست عناوین ریاضی «G-I»
نداهای غیرعادی آسمانی در هنگام ظهور
 کاربر Online
420 کاربر online

مقدار دما

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > زیست شناسی > علوم گیاهی
(cached)

در طول فصل رشد که برای گیاهان یکساله از زمان جوانه زدن بذر تا رسیدن محصول و برای گیاهان چند ساله از زمان گل دادن تا رسیدن محصول است، هر گیاه به مقدار دمای معینی احتیاج دارد که ویژه آن گیاه بوده و با گیاهان دیگر متفاوت است. واحد این دمای ویژه عبارتست از دمای حاصله گیاه، در واحد زمان ، منهای یک دمای حداقل که برای یکساله ها دمایی است که بذر در آن جوانه می زند و برای چند چند ساله ها دمایی است که گیاه در آن گل می دهد. واحد زمان ممکن است روز باشد که در اینصورت واحد دمایی درجه روز(Deyree day) نامیده میشود، برای مثال انگورهای زودرس از هنگام گلدان تا موقع برداشت حدود 1100 درجه روز و ارقام دیررس آن حدود 1900 درجه روز احتیاج دارند.
با استفاده از این نیاز دمایی می توان تاریخ برداشت را پیش بینی کرد، به این ترتیب که با توجه به آمارهای هواشناسی سالهای قبل از تاریخ گل دادن گیاه، دمای میانگین روزانه (نصف مجموع دمای حداکثر و حداقل) را گرفته منهای حداقل مربوط به آن گیاه کرده، تفاضل های روزهای متوالی را با هم جمع می کنند تا عدد مربوط به نیاز دمایی به دست آید و بعد حساب می کنند این عمل برای چند روز انجام شده، که روز آخر، تاریخ تقریبی برداشت می باشد.
مثال دیگر در مورد نخود فرنگی است. این گیاه برای جوانه زدن به حداقل 4 درجه روز احتیاج دارد. اگر به فرض در 7 روز اول کاشت، دمای میانگین روزانه بترتیب : 5و6و7و7و8و8و8 درجه سانتیگراد باشد، در این مدت مقدار دمای قابل حصول برای گیاه به قرار زیر محاسبه می گردد :
1 = 4-5 روز اول
2 = 4-6 روز دوم
3 = 4-7 روز سوم
3 = 4-7 روز چهارم
4 = 4-8 روز پنجم
4 = 4-8 روز ششم
4 = 4-8 روز هفتم

جمع : 21 درجه روز

پس به این ترتیب در 7 روز اول کاشت، که هوا نسبتاً سرد است گیاه فقط 21 درجه روز دما کسب نموده است، در حالیکه در تابستان، در نزیکیهای موقع برداشت، اگر دما 25 درجه سانتیگراد باشد، گیاه یک روزه قادر خواهد بود این مقدار درجه روز را کسب کند (21 = 4-25) به این ترتیب ، اگر زمینی را به دو قطعه تقسیم کرده، یک قطعه را در روز اول کاشته و قطعه دوم را هفت روز پس از قطعه اول بکاریم (با احتساب فرضی بالا) برداشت قطعه دوم فقط یک روز دیرتر از قطعه اول خواهد بود. با استفاده از همین خاصیت است که با کاشتن متناوب، برداشت را برای روز دلخواه تنظیم می کنیم.
نه تنها پایین بودن بیش از حد دما به گیاه آسیب می رساند بلکه بالا بودن غیر طبیعی آن نیز باعث آسیب رسانیدن به گیاه می شود. اثر نامطلوب دما به شکلهای مختلف در گیاه پدیدار میشود. در اکثر گیاهان واشی (علفی) ، دمای زیر صفر باعث از بین رفتن گیاه میشود و به همین دلیل، پس از اولین یخبندان پاییزه، اغلب گیاهان واشی (علفی) می خشکند. این عمل را یخ زدگی(Freezing inyury) می نامند که به علت تشکیل بلورهای یخ در یاخته ها و پاره شدن غشاء یاخته ایست. بعضی از گیاهان به درجات بالای صفر ولی نزدیک به آن بسیار حساس می باشند و اگر در دماهای حدود 5 درجه سانتیگراد نیز قرار گیرند آسیب می بینند. اینگونه آسیب را اصطلاحاً سرمازدگی(Chilling inyury) می نامند. سیاه شدن موز و آبکی شدن خیار در یخچال (4 درجه سانتیگراد بالای صفر) مربوط به سرما زدگی است.
علت پایدار بودن برخی از گیاهان در برابر سرما، در مقایسه با گیاهان حساس، دارا بودن آب کمتر، و یا قند بیشتر درون یاخته هاست. وانگهی مقداری از قندها بصورت کلوئیدهای محلول در آمده که آب را با نیروی سطحی زیادی درون یاخته ها نگه می دارند و مانع یخ زدن آنها می شود. آب آزاد(Free water) درون یاخته ای در حدود صفر درجه یخ می زند و در صورتی که میزان قند در آن یاخته بالا رود همانند ضد یخ عمل کرده، آب دیرتر منجمد می گردد. آسیب پذیری گیاه نسبت عکس با عوامل ذکر شده در بالا دارد، مثلاً در انگور در سالهایی که محصول زیادی داده باشد، بویژه اگر آن را پیرایش (هرس) نکرده باشند، میزان قند در بافت ها پایین آمده و ممکن است بیشتر چوب های گیاه به علت یخ زدگی خشک شود. آب شدن یخ در داخل زمین و یخ زدن مجدد آن باعث آسیب های مکانیکی به ریشه میشود. جهت جلوگیری از چنین آسیب هایی می توان از خاکپوش استفاده کرد.
در زمستان و اوایل بهار اگر هوا بطور ناگهانی گرم و دوباره سرد شود با گرم شدن هوا، جوانه ها و بویژه جوانه های گل آغاز به باز شدن کرده، هوای سرد بعدی به آنها آسیب می رساند. درختان میوه بویژه به سرمای بهاره بسیار حساس می‌باشد.
در دمای زیاد ، اکثر گیاهان به علت از دست دادن آب زیاد آسیب می بینند، این عمل بویژه بعد از نشاء کاری که ریشه ها قدرت جذب زیادی ندارند ولی تبخیر آب از برگها به صورت معمول صورت می گیرد مشاهده میشود. دمای خیلی بالا (حدود 50 درجه سانتیگراد) باعث انعقاد پروتئین ها و در نتیجه مرگ گیاه می گردد. توقف رشد در دماهای نسبتاً بالا ناشی از اختلال در اعمال متابولیکی گیاه است، در این حالت تنفس بیش از حد معمول و فتوسنتز کمتر از حدمعمول است و در نتیجه ممکن است مواد بیش از ساخته شدن مصرف شده و مقدار ذخیره کاهش یابد.


تعداد بازدید ها: 12911


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..