منو
 کاربر Online
486 کاربر online

قلمرو دین در زندگى بشر در دو فرهنگ اسلامى و غربى

تازه کردن چاپ
(cached)

در دنیای غرب
  • یک بار گفته می شود: بشر در تمام شؤون زندگى فردى و اجتماعى خود از کیفیّت غذا خوردن، لباس پوشیدن، خانه سازى و معمارى، نشستن و برخاستن، راه رفتن و خوابیدن و... تا تشکیل حکومت، تعیین وظیفه تک تک دولتمردان و چگونگى کشوردارى و نیز بیان مطالب گوناگون علمى، باید از دین دستورالعمل دریافت کند و بدون مشقت و تحمل کمترین رنج تحقیق و مطالعه، بیشترین موفقیت را از طریق دین عاید خود کند. چنین نگرشى به دین ، دین را موظّف به برآورده کردن همه نیازهاى انسان مى داند و بر حسب این نگرش، دین پاسخگوى تمامى انتظارات است، بشر نیازى به استفاده از نیروى عقل و شکوفا کردن توانایى هاى خدادادى خود نخواهد داشت.
    • این طرز تلّقى از دین کاملاً ناصواب و به دور از حقیقت است و هرگز دین حقّى را نمى توان نشان داد که خواهان کنارگذاردن عقل و توانایى هاى انسان باشد و خود را پاسخگوى تمام نیازمندى هاى بشر معرّفى کند.

  • بار دیگر گفته میشود: زندگى انسان مشتمل بر دو بخش دنیا و آخرت است و این دو بخش کاملاً مجزا و مستقل از یکدیگرند، به گونه اى که عملکرد انسان در امور مربوط به دنیا هیچ گونه تأثیرى در سرنوشت اخروى او ندارد. بشر در امور اخروى و رابطه اش با خدا بایستی از دین دستور بگیرد و در امور دنیوى و زندگى این جهانى مُجاز است آن گونه که خود مى پسندد عمل کند. این همان دیدگاه سکولاریسم یا جدایى دین از عرصه هاى اجتماعى است .

    • این دیدگاه نیز ناتمام به نظر مى رسد، زیرا گرچه «زندگى» انسان قابل تقسیم به دو بخش دنیا و آخرت است، که بخش دنیایى آن از تولد آغاز و با مرگ پایان مى پذیرد و بخش آخرتى آن با مرگ شروع و تا بى نهایت امتداد مى یابد و هر یک از این دو بخش ویژگى هایى مخصوص خود را دارد، لکن تقسیم یاد شده بدین معنا نیست که «رفتار» و اعمال انسان در دنیا نیز داراى دو بخش است: اعمال دنیوى و اعمال اخروى که این دو بخش هیچ گونه ارتباطى با یکدیگر ندارند.چنین نگرشى که کار دین را تنها نیایشهاى فردىو یا گروهى مى داند که در عبادتگاه هایى مانند کلیسا و مسجد و امثال آن انجام مى گیرد و محصور به رابطه فردى انسانها با خداست و ارتباطى به زندگى اجتماعى او ندارد، علاوه بر این که مستند به دلیل صحیحى نیست، به هیچ وجه با محتواى ادیان الهى سازگار نمى باشد و چنانکه مى دانیم هر دین حقی مدعى است که بشر موظف به تطبیق رفتار و اعمال خود در هر دو بعد فردى و اجتماعى با دستورات آن دین است و انسانها نمى توانند بطور خود سر در دنیا عمل کنند. این معنا با نگاهى گذرا به محتویات ادیان آسمانی بخصوص دین مقدس اسلام به خوبى نمایان است.

بر حسب دین اسلام گفته می شود:
  • زندگى اخروى انسان دقیقا محصول و نتیجه رفتار و اعمال دنیوى اوست، یعنى: انسان مى تواند اعمال و رفتار خویش را به گونه اى انجام دهد که براى آخرتش مفید باشد، چنانکه مى تواند به گونه اى عمل کند که مضر به حال آخرتش باشد. انسان حقیقتى پویا و در حال شدن است که ساختار وجودى و نحوه زندگى آن جهانى اش را خود و با اعمال و رفتار خویش رقم مى زند و در مقام گزینش شیوه هاى رفتار باید احکام الزامى دین را رعایت کند. این نگرش که همان تفکّر اسلامى ناب است، که دیدگاه افراطى و تفریطى غرب را بر نمى تابد. اسلام در عین این که براى هر عمل و رفتار و حتی اندیشه و پندار انسانها داراى یکى از احکام پنجگانه (واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح) است و به همین دلیل کلیّه اعمال انسان را در چارچوب نظام ارزشى خود در مى آورد، ولى هرگز در پى خاموش کردن فروغ عقل و جلوگیرى از پویایى فکر و توانایى هاى بشرى نیست، بلکه با بیانهاى گوناگون انسانها را به علم جویى، رشد فکرى، توسعه و پیشرفت و بهره گیرى از دانش دیگران تشویق مى کند.
واسلام دنیا و اعمال فردى و اجتماعى انسان در آن را مقدمه آخرت، و زندگى آن جهانى را برآمده و محصول عملکرد این جهانى انسان مى داند و هرگز با تفکر سکولاریستی غرب که دین را از صحنه زندگى اجتماعى انسان خارج مى کند و تنها به آن نقشى در محدوده ارتباط فردى انسان با خدا مى دهد، سازگارى ندارد.

منابع

  • مصباح یزدى، محمد تقى، پرسشها و پاسخها ، ج 3 ، دین و مفاهیم نو
  • علامه طباطبایی ، تفسیر المیزان




تعداد بازدید ها: 9523


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..