منو
 صفحه های تصادفی
ترازنامه
اثرات آلودگی هوا بر شرایط جوی
کتابهای علوم پزشکی
آزمون شخصیتی MMPI
امر به معروف و نهی از منکر
وقایع و حوادث ناگوار در هوانوردی
تلاش ابوذر برای رسیدن به لشگر اسلام در جنگ تبوک
Ruthenium
اهداف و مقاصد سوره‌ها
تاریخ اروپا
 کاربر Online
321 کاربر online

سن نسبی

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > زمین شناسی > تاریخ زمین شناسی
(cached)

سن نسبی یا (relative dating) به این معنی است که جای مناسب هر سنگ را در توالی سنگها پیدا کنیم. سن نسبی زمان دقیق رخدادها را مشخص نمی‌کند و فقط تعیین می‌نماید که کدام یک بر دیگری مقدم بوده است. برای ایجاد مقیاس نسبی باید قوانینی وجود داشته باشند. از جمله این قوانین می‌توان به قانون توالی طبقات ، اصل افقی بودن طبقات اولیه ، اصل قطع شدگی و … را نام برد.



اصول تعیین سن نسبی



قانون توالی طبقات

نیکلانس استنو حکیم فلورانسی (ایتالیا) نخستین کسی بود که به توالی وقایع طبیعی در رخنمون لایه‌های سنگهای رسوبی پی برد. هنگامی که این شخص در کوههای غرب ایتالیا مشغول به کار بود، این قاعده را بکار برد. قانون توالی طبقات (lawof super position) اساس تعیین سن نسبی می‌باشد و به موجب این قانون در یک توالی به هم نخورده از طبقات رسوبی هر لایه از لایه بالایی خود قدیمیتر و از لایه زیرین خود جوانتر است.

گرچه این موضوع ساده و بدیهی به نظر می‌رسد که هیچ لایه‌ای نمی‌تواند بدون داشتن لایه‌ای در زیر خود و بی هیچ تکیه گاهی رسوب کند. اما تا سال 1669 که استنو این اصل را بیان نمود، کسی بخوبی این اصل را بیان نکرده بود. این قانون همچنین در مورد موادی چون جریان گدازه و خاکسترهای حاصل از فعالیت آتشفشانی صدق می‌کند.

اصل افقی بودن اولیه طبقات

اصل افقی بودن اولیه طبقات (principle of original horizon to lity) بطور ساده به این معنی است که لایه‌های رسوبی در اصل بطور تقریباً افقی رسوب کرده‌اند. بنابراین لایه‌های سنگی با شیب تند نشانه آن است که لایه‌های مزبور بعد از رسوبگذاری بر اثر حرکات پیوسته به شکل امروزی خود تبدیل شده‌اند.

اصل قطع شدگی

وقتی سنگهای آذرین یا گسل‌هایی سنگهای دیگری را قطع نمایند نسبت به آنها جوانترند. بطور مثال وقتی دو دایک یکدیگر را قطع کنند دایک قدیمیتر باید باز باشد تا دایک جوانتر آن را قطع کند. دایک جدیدتر ممتد بوده در حالی که دایک قدیمیتر در محل تقاطع این دو قطع شده است. به این اصل، اصل قطع شدگی (Cross-Cutting) می‌گویند.

میانبارها (Incluions)

میانبارها قطعاتی از یک واحد سنگی هستند که در داخل سنگ دیگر یافت می‌شوند. این اصل بسیار ساده و اصولی است. اگر قطعاتی از یک سنگ در درون سنگ دیگری یافت شود، سنگ در بر گیرنده جوانتر است. به عنوان مثال وجود قطعاتی از گرانیت در لایه‌های رسوبی مجاور بیانگر آن است که لایه‌های رسوبی در بالای توده گرانیتی در حال فرسایش ، نهشته شده‌اند.

فسیلهای موجود در طبقات

طبقاتی که دارای یک نوع فسیل مشخص باشند با یکدیگر همزمانند. فسیلهایی که فقط در زمان کوتاه زیست نموده و انتشار وسیعی داشته و با رخساره و شرایط رسوبی بستگی زیاد نداشته باشند، فسیلهای مشخص نامیده می‌شوند. فسیلهایی که در زمانهای مختلف زمین شناسی زندکی کرده‌اند و تابع شرایط خاص اقلیمی نباشند، اهمیت زیادی در زمین شناسی ندارند.

جهت میدان مغناطیسی در سنگهای مختلف

از آنجا که کانیهای سنگهای آتشفشانی معمولا در جهت میدان مغناطیسی قرار می‌گیرند. اگر جهت کانیهای گدازه‌های سرد شده چند آتشفشان متفاوت باشند، سن آنها با یکدیگر فرق دارد. اگر به نحو دقیق تغییرات میدان مغناطیسی زمین محاسبه شود، می‌توان سن هر یک را بدست آورد.

استفاده از آثار و تمدن انسانی برای زمانهای جدید

آثار و ابزار انسانی در مقیاس دوران چهارم هم برای تعیین سن نسبی و هم برای تعیین سن مطلق مورد استفاده قرار گیرد. تمدن قلوه سنگی نسبت به تمدن سنگ و تراش آن قدیمیتر است و خود تمدن سنگی هم نسبت به ظرافت و اهمیت تراش شامل تمدنهای سنگی قدیم ، میانی و جدید است و سرانجام پیدایش فلزات که خود به سه دوره مس ، مفرغ و آهن تقسیم می‌شود و زمانهای جدیدتری را نشان می‌دهند. ولی چون تمدنهای فلز و یا قلوه سنگی در یک زمان در تمام کره زمین پیدا نشده‌اند. لذا تشخیص سن مطلق به دشواری صورت گرفته و غالباً برای سن نسبی در یک منطقه معین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

طبقات دارای رخساره‌های یکسان

هر گاه دو طبقه دارای رخساره‌های یکسانی باشند، با یکدیگر هم سن هستند. در واقع طبقات زمین که دارای فسیل مشخص و شرایط مشترک باشند با یکدیگر همزمانند.

قرار گرفتن رخساره‌ها در بین رخساره‌های مشابه

هر گاه دو طبقه از نظر رخساره با یکدیگر متفاوت باشند. ولی هر یک محصور بین دو رخساره مشابه باشند با یکدیگر همزمانند.

موارد استفاده از تعیین سن نسبی

از تعیین سن نسبی سنگها می‌توان در عمل تطابق استفاده می‌کنند. عمل تطابق عبارت است از مطابقت دادن سنگهای همزمان نواحی مختلف. از تطابق جهت ایجاد یک تقویم زمین شناسی استفاده می‌کنند. روشهای مختلفی برای انجام عمل تطابق وجود دارد.

یکی از روشها که در مسافت کوتاه کاربرد دارد، عمل پیمایش است. در واقع با پیمایش می‌توان یک یا چند لایه را در یک بیرون زدگی ردیابی کرد. برای انجام تطابق در دو نقطه دور از هم از شواهدی فسیلها و لایه‌های کلیدی و ... استفاده می‌کنند. با استفاده از این نوع تطابق می‌توان تاریخچه زمین شناسی مناطق مختلف را بدست آورد.

مباحث مرتبط با عنوان



تعداد بازدید ها: 18866


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی