منو
 صفحه های تصادفی
سلستین
Tin
سخنان امام حسین علیه السلام در معرفی خاندان پیامبر اکرم
امام حسن علیه السلام در دوران خلافت پدر
صدرالدین محمد بن عبداللطیف
مواد دیا مغناطیس
جهت یابی با ساعتهای خورشیدی
پایگاه داده‌ها (داده‌گان
قانون اهم
حواصیل آبی رنگ
 کاربر Online
418 کاربر online

ذره بین(المپیاد)

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > فیزیک
(cached)


این مطلب از بخش آموزش وب‌سایت المپیاد فيزيك رشد،انتخاب شده که با فرمت pdf نیز در وب‌سایت المپیاد رشدموجود می‌باشد. برای مشاهده این موضوعات در وب‌سایت المپیاد، به آدرس فهرست مطالب فيزيك مراجعه کنید. همچنین می‌توانید با کلیک اینجا‌ ، با ویژگی‌های بخش آموزش این وب‌سایت آشنا شوید.


ذره‌بین


یك بیننده صرفاً از طریق نزدیك‌كردن شیء به چشمش، می‌تواند آن را بزرگتر جلوه‌گر كند،‌ و در نتیجه جزئیاتش را مورد بررسی قرار دهد، هر چه شیء به چشم نزدیكتر و نزدیكتر شود، تصویر شبكیه‌ای آن بزرگتر می‌شود و در حالت كانونی باقی می‌ماند تا اینكه عدسی بلورین دیگر نتواند تطابق كافی انجام دهد. در صورتی كه شیء از این نقطه نزدیك، نزدیكتر شود، تصویر تار خواهد شد (شكل 1).
img/daneshnameh_up/a/a1/phm0076a.gif
برای اضافه كردن توان شكستی چشم، چنان كه بتوان شی‌ء را نزدیكتر آورده و بازهم در حالت كانونی نگهداشت، می‌توان یك تك عدسی مثبت به كار برد. عدسی‌ای كه به این منظور به كار می‌رود به نام‌های گوناگون ذره‌بین، ذره‌بین ساده، یا میكروسكوپ ساده خوانده می‌شود. در هر حال، كار آن این است كه تصویری بزرگتر از آنچه به وسیله چشم غیرمسلح دیده می‌شود از یك شیء نزدیك تهیه كند. بدیهی است كه تشكیل تصویری بزرگتر و مستقیم توسط عدسی، مطلوب خواهد بود. افزون براین، پرتوهایی كه وارد چشم بهنجار می‌شوند همگرا نخواهند بود. عدسی‌های همگرایی را كه فاصله‌های كانونی از 10 تا دارند برای این منظور به كار می‌برند. ذره‌بین در جلوی چشم و تا حدممكن نزدیك به آن قرار داده می‌شود، در حالی كه شیئی را كه می‌خواهیم ببینیم در فاصله‌ای كه كمی از فاصله كانونی ذره‌بین كمتر است قرار می‌گیرد. شكل (2) مسیر پرتوها را در حالتی شرح می‌دهد كه شیء كوچكی با ذره‌بین دیده می‌شود. پرتوهایی كه از نقطه شیء خارج می‌شوند ابتدا در عدسی ذره‌بین و سپس در محیط شكننده چشم می‌شكنند و در نقطه روی شبكیه همگرا می‌شوند. اگر ذره‌بینی وجود نداشت و شیء در نقطه واقع بود پرتوها در همین نقطه همگرا می‌شوند، یعنی اگر چشم مستقیماً شیء بزرگ شده به اندازه را در فاصله مربوط از چشم نگاه می‌كرد.
img/daneshnameh_up/0/04/phm0076b.gif
پرتوهایی كه در شكل 2 به صورت خط‌چین نشان داده شده‌اند و یكدیگر را در قطع می‌كنند تصویر مجازی نقطه را تشكیل می‌دهند كه در عمل وجود ندارند. پرده كدری كه مستقیماً پشت شیء قرار گیرد وضعیت را تغییر نمی‌دهد. ولی، شیء را می‌بینیم زیرا چشم خودبه‌خود مسیر پرتوهای تابیده به آن را بازسازی می‌كند،‌ و پرتوهای شكست توسط ذره‌بین چنان بر چشم می‌تابند كه گویا شیء حقیقی بوده است.
حال بزرگنمایی ذره‌بین را معلوم می‌كنیم. فرض كنیم كه یك شیء به طول (شكل 3 ـ الف) در فاصله دید عادی از چشم واقع باشد، پس زاویه دید عبارت است از:
حال همین شیء را نزدیك كانون ذره‌بین قرار می‌دهیم (شكل 3 ـ ب) و آن را با ذره‌بین نگاه می‌كنیم. تصویر شیء به طول را با زاویه دید می‌بینیم به طوری كه
كه در آن فاصله ذره‌بین تا تصویر است ( از فاصله ذره‌بین تا مركز نوری چشم صرفنظر شده است).
img/daneshnameh_up/8/85/phm0076c.gif
بنابر فرمول بزرگنمایی عدسی، رابطه زیر را داریم:
و از آنجا
از این رابطه، فرمول زیر برای بزرگنمایی ذره‌بین به دست می‌آید:
چون شیء نزدیك كانون است، . پس با قراردادن فاصله دید عادی مساوی، فرمول زیر را برای بزرگنمایی ذره‌بین به دست می‌آوریم:
كه در آن باید بر حسب میلی‌متر بیان شود. به طول مثال، برای ، ذره‌بین بزرگنمایی 5 را به دست می‌دهد.
شیء را می‌توان درست در صفحه كانونی ذره‌بین قرار داد. در این حالت، مثل این است كه از هر نقطه شیء باریكه موازی خارج شده است.
ذره‌بین با انواع گوناگون برای كارهای ظریف و دقیق و اندازه‌گیری‌ها به طور گسترده‌ای به كار می‌رود. هر چه فاصله كانونی ذره‌بین كوچك اختیار شود، بزرگنمایی بزرگ‌تر خواهد بود. ولی عملاً استفاده از ذره‌بین‌ها با فاصله‌های كانونی خیلی كم و در نتیجه قطرهای بسیار كوچك ناممكن است. به این دلیل ذره‌بین‌هایی متجاوز از 40 به كار نمی‌روند.


پیوند های خارجی

http://Olympiad.roshd.ir/physics/content/pdf/0288.pdf





تعداد بازدید ها: 12396


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..