منو
 کاربر Online
543 کاربر online

ذرات رسوبی آواری

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > زمین شناسی > چینه شناسی
علوم طبیعت > زمین شناسی > رسوب شناسی
(cached)






ذرات رسوبی آواری


این گروه از رسوبات از تخریب سنگهای موجود در سطح زمین حاصل شده اند. ذرات تشکیل دهنده این گروه دارای مقاومت مکانیکی و ثبات شیمیایی زیادی در مقابل هوازدگی می باشند. اگر مقاومت ذرات کم باشد در منشا و یا بعد از رسوبگذاری تجزیه شده و کانی های جدیدی از آنها حاصل می شود. از جمله کانی هایی که در اثر تجزیه سایر کانی ها و ذرات حاصل می شوند کانی های رسی می باشند. ذرات آواری به دو دسته غیر آلی و آلی تقسیم می شوند.

دید کلی

ذرات رسوبی در اثر تخریب سنگ های آذرین، دگرگونی و رسوبی، انفجار آتشفشانها و یا در اثر فعل و انفعالات شیمیایی و بیوشیمیایی به وجود می آیند. در واقع منشا رسوبها یا از عمل تخریب موادی است که قبلا وجود داشته و پس از به حرکت در آوردن در اثر نیروی جاذبه ته نشین شده است و یا نتیجه فعل و انفعالات فیزیکو شیمیایی محیط رسوبی است و یا از اثر موجودات زنده حاصل شده است.
به طور کلی رسوبات را از لحاظ منشا تشکیل به 4 دسته کلی رسوبات تخریبی یا آواری رسوبات شیمیایی و بیوشیمیایی و ذرات پیرو کلاستیکی یا آذر آواری تقسیم می کنند. البته با وجود این تقسیم بندی، تشخیص مطلق هر یک از این گروهها در طبیعت امکان ندارد چون تمامی این گروهها کم و بیش با هم مخلوط شده اند. به همین منظور برای تعیین نوع رسوب باید به اکثریت مواد تشکیل دهنده رسوب توجه کنیم.

ذرات آواری غیر آلی

این ذرات بر اثر هوازدگی بر روی سنگ های منشا تشکیل می شوند. هوازدگی به دو صورت فیزیکی و شیمیایی بر روی سنگ منشا اثر می گذارد. در هوازدگی مکانیکی عوامل شیمیایی هیچ تاثیر ندارند. از جمله عوامل مکانیکی می توان به تغییرات درجه حرارت روز و شب در نواحی کویری، ذوب را انجماد آب در درون درز و شکاف ها و... اشاره کرد.
تخریب شیمایی توسط مواد محلول در آب انجام می شود. مواد محلول باعث می شوند تا قسمتی از کانی های موجود در سنگ، تجزیه شده و کانی های جدیدی حاصل شود. عوامل موثر در میزان هوازدگی سنگ منشا عبارتند از اثر توپوگرافی، آب و هوا و گیاهان موجود در محل و سنگ های موجود در منطقه.
ذرات آواری غیر آلی دارای انواع زیادی هستند که در زیر برخی از آنها اشاره شده است:

کوارتز (Quartz)

کوارتز در تمامسنگ های و اغلب سنگ های دگرگونی یافت میشود و مقدار آن در سنگ های مختلف بسیار متفاوت می باشد. در سنگ های آواری تیپیک کوارتز به مقدار زیاد یافت می شود دلیل این فراوانی ناشی از مقاومت مکانیکی شیمیایی کوارتز در مقابل عمل فرسایش زیاد می باشد. با استفاده از مقاطع نازک و مطالعه توسط میکروسکوپ پلاریزان می توان انواع کوارتزها را از لحاظ منشا تعیین کرد. با تعیین منشا این ذرات تا حدودی می توان به منشا کل رسوبات پی برد.

فلدسپاتها (fieldspars)

فلدسپاتها در سنگ های آواری از نظر اهمیت در درجه دوم قرار دارند. این کانی ها به دلیل داشتن رخ، مقاومت مکانیکی کمتری در مقابل فرسایش دارند و همچنین در اثر عوامل شیمیایی به کانی های رسی تجزیه می شوند. به همین دلیل میزان کانی های فلدسپاتی در رسوباتی که از محل منشا دور شده اند کمتر از رسوباتی است که نزدیک به محل منشا قرار دارند. فلدسپاتها حدود 10 تا 15 درصد رسوبات آواری عهد حاضر را تشکیل می دهند. مطالعه انواع مختلف فلدسپاتها در رسوبات به شناخت سنگ منشا آنها کمک زیادی می کند.

خرده سنگ ها (Rock fragments)

خرده سنگ ها عبارت از ذرات و دانه هایی هستند که دارای خصوصیات قابل تشخیص از سنگ منشا خود باشند. خرده سنگ ها ممکن است از چند کانی مختلف تشکیل شده باشند. عواملی که باعث باقی ماندن یا از بین رفتن این ذرات رسوبی می شوند عبارتند از: نوع سنگ منشا، نوع موثر در حمل و نقل، هوازدگی شیمیایی و...
اندازه اولیه خرده سنگ ها توسط قطعات شکسته شده در محل درز و گسل ها و سطح جدایی لایه ها از یکدیگر تعیین میشود. خرده سنگ ها به دلیل داشتن خصوصیات سنگ منشا در تعیین منشا و سنگ مادر رسوبات دارای اهمیت می باشند.

کانی های سنگین(Heavy minerals)

سنگ های آذرین و دگرگونی حاوی یک سری از کانی ها با وزن مخصوص بالا (بیشتر 56/2) می باشند که این کانی ها در برابر تجزیه شیمیایی مقاوم می باشند. اینوع کانی ها دارای فراوانی بسیار کمی (در حدود 1 تا 2 درصد) می باشند و به دسته شفاف و کدر تقسیم می شوند.کانی های کدر شامل اکسیدها، سولفیدها و کانی های معدنی می باشند. و کانی های شفاف شامل روتیل، تورمالین، آپاتیت و... هستند.

میکا، کلریت و کانی های رسی

کانی مسکویت، بیوتیت وکلریت در سنگ های آذرین و دگرگونی یافت میشوند. از اختصاصات مهم این کانی ها داشتن یک سری رخ است که باعث جدا شدن ورقه ای آنها از یکدیگر می شود.
کانی های رسی به یک سری از ذرات دانه ریز با ساختمان بلوری لایه ای اطلاق میشود و ترکیب آنها عمدتا هیدراتهای آلومینیوم و سیلیکاتها می باشد. این کانی ها از تجزیه کانی های سیلیکاته موجود در سنگ ها بویژه فلدسپات ها و سیلیکاتهای آهن و منیزیم دار تشکیل شده اند.

ذرات آواری آلی

این ذرات از تخریب و حمل و نقل مجدد رسوبات حاوی کربن بوجود آمده اند. برای مثال می توان ذرات تخریبی آنتراسیت و کروژن و تکه های جامد واکس را نام برد. در واقع این مواد هیدروکربن های غیر قابل حل، با ساختمان پلیمری و زنجیری بلند وطویل می باشند. کروژن فراوانترین مواد آلی موجود در رسوبات دنیا را تشکیل می دهد. کروژن از تجزیه و فساد مواد آلی در درجه حرارت پایین و در پوسته جامد زمین تشکیل شده است. این ماده دارای ثبات بسیار زیادی می باشد و در حلال های آلی و یا اسیدها حل نمی شود و همچنین در درجه حرارت های معمولی اکسیده نمی شود.





تعداد بازدید ها: 16305


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..