منو
 کاربر Online
525 کاربر online

حوادث واقعه و اجتهاد

تازه کردن چاپ
فرهنگ > الهیات > دین اسلام > شیعه
(cached)

یکی از بینش های مترقی فقه شیعه این است که حوادث مستحدثه به عنوان مسائل علمی و مشکلات اجتماعی آنجا مطرح خواهد شد و برای حلش کوشش و اجتهاد خواهد گردید. از شش مساله ای که پیش بینی کردم چهار تایش درست در آمد و دو تای دیگر هم که مطرح نشد یکی به این علت بود که خود رفقای ما مسائل دیگری طرح کردند و یکی به این علت که دیگر وقت نبود.
یکی از آن مشکلات علمی و اجتماعی اسلام که آنجا مطرح شد و مدتها بحث و جنجال و کوشش و حساسیت دسته جمعی برای حل فوری اش مصروف شد، مسائلی از قبیل صهیونیسم و استعمار و عقب ماندگی و فقر کشورهای اسلامی و قطعه قطعه شدن امت مسلمانان و تضاد استثمار و تفرقه و هجوم فرهنگ غربی و مسخ فرهنگ اسلامی و بیگانگی نسل جدید غرب زده با اسلام و نفی مسخ تاریخ و انحطاط فکری مسلمین و مشکلات فرقه ای و . . .
هیچکدام نبود مشکل این بود که در قطب شمال یا جنوب که شش ماه شب است و شش
ماه روز، اگر احیاناً، انسانهایی بتوانند در آنجا زندگی کنند و با آنجا بگذرند و اگر مسلمانی تصادفاً در آنجا بود یا یکی از ساکنان احتمالی آنجا، احتمالاً تحت تاثیر اسلام قرار گرفته و مسلمان شد، حاکم نماز و روزه اش چی خواهد بود.
تا بالاخره پس از کشاکش های علمی و اظهار نظرها و فرضیه ها و فتواهای مختلف مشخص دانشمند مزبور که مرد بزرگ و روشن هستند فرمودند فتوای من این است که مسلمانی که در قطب شمال یا جنوب زندگی می کند احکام نماز و روزه از او ساقط است، چون نماز، نماز صبح و ظهر و عصر را که در هر زمانی روی می دهد و طبیعت در قوانین فقهی پیشین حکمش و راه حلش نیامده است، باید علمای محقق مجتهد رسیدگی کند و براساس موازین علمی و اجتهادی و شناخت عملی و علمی که از اسلام دارند آن را طرح و حل کنند و پاسخش را بیابند. این اصل نشان می دهد که چگونه اسلام مسئله زمان و حرکت و عامل تغییر و تحول و نوآوری را در طی ادوار تاریخی پیش بینی کرده است و آگاهان و اسلام شناسان را در برابر آن مسئول دانسته است. حوادث مستحدثه بطورکلی همه رویدادهای فرهنگی، فکری، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و انسانی است مسائلی از قبیل استعمار کهنه و نو، ماشین الیناسیون انسان جدید، بوروکراسی، تکنوکراسی، فاشیسم، دموکراسی، مشروطیت فیلم، تلویزیون، سوسیالیسم، کاپیتالیسم، صهیونیسم مسئله فلسطین، ناسیونالیسم در جامعه اسلامی، هیپیسم، عصیان نسل جوان، عقب ماندگی، رابطه شرق و غرب، غربزدگی تکنولوژی و ماشینیسم، هجوم فرهنگی، فرهنگ زدائی روشنفکران، بورژوازی، دلال، ماتریالیسم، بحران مذهب، تزلزل مبانی اخلاقی و گسیختگی سنتی، گسستگی تاریخی، تمدن، تجدد، آزادی زنان، جنسیت، تبرئه یهود بوسیله پاپ از اتهام قتل مسیح، پس از دو هزار سال! گرسنگی،
استثمار طبقاتی جدید دگرگونی روابط طبقاتی، انقلاب اقتصادی، ادبیات و هنر نو، ایدئولوژی های نیرومند و ایمان زای امروز، . . . همه حوادث مستحدثه ای هستند که جامعه اسلامی در ابعاد گوناگونش با آنها درگیر یا در تماس است و بر عالم آگاه مسئول اسلامی است که با حق اجتهاد و فتوی و تحقیق آزادی که دارد این مسائل را با بینش اسلامی و بر اساس مبانی علمی این مکتب طرح کند و برای مبارزه با آنها انتخاب، اقتباس، نفی، تایید، تحلیل و شناخت آنها راه حل نشان دهد، نظر بدهد، مردم را آموزش فکری دهد و متعهد کند و رهبری فکری و اجتماعی مردم را بر عهده گیرد.
اما می بینی رساله های فقهی ما که تنها نشریه ای است که از حوزه بزرگ علمی ما در دسترس مردم قرار می گیرد و ثمره کوشش و اجتهاد سالهای طولانی بهترین نبوغ های علمی و تحقیقی مذهب ماست، همان کتاب جامع عباسی شیخ بهائی است که یادگار عصر شاه عباس است و اکنون خلاصه شده و بی کم و کاست همان مسائل باز برای صدمین بار و پس از ده نسل تکرار شده است و فقط ضریب فتواها کمی پس و پیش شده و تغییر یافته است.
اخیراً هم یک دوره رساله ای را که دیده ام به مسائل جدید این عصر توجهی شده است و این خودمایه امیدی است، بازهم حوادث مستحدثه مسائلی از قبیل: بانک و سرقفلی و بیمه تلقی شده است و کوشش شده تا توجیه فقهی شود و این نشان می دهد که تازه وقتی می خواهیم از حصار ثابت سنتهای گذشته بیرون آئیم و مسائل زمان را طرح کنیم و اسلام را در این عصر عنوان نماییم، باز گرفتار تنگ بینی هستیم و رسالتمان اینکه منتظر بمانیم تا زمان کار خودش را آنطور که خود می خواهد یا می خواهند بکند و بعد ما بیائیم و از توی کتب
فقهی یک جوری توجیهش کنیم! یعنی همیشه دنبال رو زمان و توجیه کننده حوادث و رویدادها بودن نه سازنده و هدایت کننده زمان و حوادث زمان! که عالم اسلامی که وارث پیامبران است و عالم شیعی که نائب امام چنین باید باشد.


تعداد بازدید ها: 7482


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..