منو
 کاربر Online
495 کاربر online

بابر

تازه کردن چاپ
جامعه و علوم اجتماعی > تاریخ > تاریخ ایران
جامعه و علوم اجتماعی > تاریخ > دوره های تاریخی > عصر دین های جهانی
جامعه و علوم اجتماعی > تاریخ > مناطق تاریخی > ایران > سلسله ها
(cached)



ظهیرالدین محمد بابر

« 937-899 ق / 1530-1494 م»

ظهیرالدین محمد بابر، فرزند عمر شیخ و از نوادگان ابو سعید گورکان است.
ظهیرالدین نویسنده، شاعر و نخستین پادشاه مغول هندوستان بود.

نسبش از جانب پدر به واسطه پنج امیر به تیمور و از سوى مادرش، قتلغ نگار خانم، به پانزده واسطه به چنگیز خان مى‏رسد.

بابر در 6 محرم 888 ق / 14 فوریه 1483 م دیده به جهان گشود و در رمضان 899 ق / سپتامبر 1494 م، پس از پدرش عمر شیخ، میرزاى فَرغانه شد.

منازعات بابر در آسیای صغیر و افغانستان

  • سرکوبی مدعیان
ابتدا بابر مانند پدر براى تصرف شهرها و نواحى حاصلخیز آسیاى مرکزى با خویشاوندان به جنگ برخاست.
او در ربیع الاول 903 ق / نوامبر 1497 م اقداماتى را که از سوى


به جهت محروم ساختن او از احراز مقام پدر در فرغانه به عمل آمده بود، کاملاً بى اثر ساخت و

  • تصرف سمرقند
با استفاده از منازعاتى که عمو زادگانش با هم داشتند، سمرقند را تصرف کرد. ولى چهار ماه بعد به سبب فقدان غنایم جنگى و بروز توطئه در پایگاه نیروهاى او در اَندیجال، ناگزیر سمرقند را رها کرد.

  • تصرف اندیجان
بابر چندى بعد اندیجان را دوباره متصرف شد، اما پس از مدت زمانى کوتاه، مغولانى که تحت فرماندهى تَنْبَل، قرار داشتند دوباره شهر را باز پس گرفتند. تا این که در 905 ق / 1499 م، بابر، فرغانه را میان خود و برادرش تقسیم کرد.


  • تصرف کابل
در اوایل سال 909 ق / 1503 م، بابر نزدیک به یک سال با گروهى کوچک از هوا دارانش در ناحیه‏اى بسیار دور و در میان قبایل صحرا نشین سُخ و هُشّیار، سرگردان و از مهمان نوازى این قبایل برخوردار بود.

ولى پس از آن در محرم 910 ق / ژوئن 1504 م به کابل رفت ، آن جا تحت فرمانروایى ارغونها بود. وی به کمک برادرش، کابل را فتح نمود و موفق شد تا قبایل افغانى مجاور را خراجگزار خود سازد.

  • درگیری با ازبک ها
سرانجام در 911 ق / 1505 م به درخواست سلطان حسین میرزا بایقرا که از او براى مقابله با ازبکها یارى خواسته بود، عازم هرات شد.

در این هنگام سلطان حسین بایقرا درگذشت و بى لیاقتى پسرانش موجب شد تا شیبانى خان ازبک، بخش بزرگى از خراسان را فتح کند و در نتیجه، بابر دست خالى از طریق هندوکُش به کابل باز گردد.

تا این که بابر در 913 ق / 1507 م قندهار را از دست ارغونها بیرون آورد، اما همین که شیبانى خان این شهر تازه فتح شده را محاصره کرد، بابر به جاى دفاع از آن، راهى هندوستان شد.

در همین احوال میان شیبانى خان و شاه اسماعیل صفوى جنگى روى داد که شیبانى خان ازبک شکست خورد و سرانجام در اول رمضان 916 ق / 3 دسامبر 1510 م در مرو کشته شد.

  • تصرف سمرقند و دست نشاندگی
از طرفى بابر در رجب سال 917 ق / اکتبر 1511 م براى بار سوم سمرقند را به تصرف درآورد، اما به عنوان دست نشانده شاه اسماعیل فرمان مى‏راند و حتى تظاهر به تشیع نیز مى‏کرد.

تا این که در 918 ق / 1512 م در کُل مَلک از ازبکها شکست خورد و نتوانست سمرقند را نگاه دارد؛ سرانجام پس از آن که نجم ثانى، سردار صفوى در سوم رمضان 918 ق / 12 نوامبر 1512 م در نُحجدوان مغلوب ازبکان شد، بابر از تصرف سمرقند منصرف شد، و این واپسین تلاش او براى تسلط بر شهرى بود که سخت بدان دلبستگى داشت.

  • تصرف قندهار ، آغازی برای فتح هند
بالاخره بابر پس از دو سال زندگى پر مخاطره و سرگردانى، به کابل بازگشت، که از آن پس پایگاهى براى لشکر کشیهاى پر امید او به شرق و جنوب محسوب مى‏شد.

کوششهاى مکرر او براى باز پس گرفتن قندهار از ارغونها، به مذاکراتى در جمادى الثانى 928 ق / مه 1522 م انجامید که در نتیجه آن، قندهار به تصرف درآمد. سپس با پشتکار بیشتر متوجه هندوستان شد که از سال 922 ق / 1516 م با تاخت و تازهاى مکرر خود به شناسایى آن پرداخته بود.


لشکرکشی بابر به هندوستان

فاتح قندهار ، ظهیر الدین بابر ، از سوى

    • دولت خانِ لودى، حاکم لاهور و
    • عالَم خان، عموى ابراهیم لودى، سلطانِ دهلى،

به هندوستان دعوت شد تا ایشان را در برابر ابراهیم کمک کند.

به این ترتیب بابر در دومین حمله خود به هندوستان،

    • دولت خان را بر انداخت و
    • پس از آن که با استفاده از نفوذ عالَم خان، پشتیبانى افغانها را جلب کرد، در رجب 932 ق / آوریل 1526 م در پانى پِت، قواى ابراهیم لودى را در هم شکست و دهلى و آگره را متصرف شد به طورى که در جهت شرق تا جَونپور و غازى پور در امتداد گنگ پیش رفت. تا این که پیروزى در خانوا و غلبه بر رانانسنگا - ملکه چیتور - در جمادى الاولى 933 ق / فوریه 1527 م خاطرش را از جانب راجستان آسوده ساخت.
    • از سوى دیگر، با شکست دادن افغانهاى شرق در شعبان 935 ق / آوریل 1529 م در محلى که رود گوگره به گنگ مى‏پیوندد، حوزه حکومت خود را در هندوستان، تا بنگال وسعت بخشید.


سرانجام بابر در ششم جمادى الاولى 937 ق / 27 دسامبر 1530 م در اَگره درگذشت و چند سال بعد جسدش را به باغى در کابل منتقل کردند و در مقبره کنونیش به خاک سپردند.

همچنین ببینید

بابر، سرداری سیاستمدار و کاردان



تعداد بازدید ها: 12388


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..