منو
 کاربر Online
232 کاربر online

انقباض لانتانیدی

تازه کردن چاپ
علوم طبیعت > شیمی
(cached)


این مطلب از بخش آموزش وب‌سایت المپیاد شیمی رشد،انتخاب شده که با فرمت pdf نیز در وب‌سایت المپیاد رشدموجود می‌باشد. برای مشاهده این موضوعات در وب‌سایت المپیاد، به آدرس فهرست مطالب شیمی مراجعه کنید. همچنین می‌توانید با کلیک اینجا‌ ، با ویژگی‌های بخش آموزش این وب‌سایت آشنا شوید.


انقباض لانتانيدي:Lanthanide Contraction


هرگاه به دومين ستون عناصر واسطه نظر بيفكنيم، مي‌بينيـم كه در بالا (سري در وسط (سري) و در پايين است.

شعاع يون شعاع اتمي آرايش سطح ظرفيتي عناصر واسطه شماره دوره
0.68
1.47
0.80
1.60
0.81
1.67

ظاهراً نخستين عنصري اسـت كه در خانه مجاور قـرار دارد ولي واقعيت آن اسـت كه بعـد از لانتانيم، نوبت پرشدن اوربيتالهاي در 14 عنصر لانتانيد سر مي‌رسـد. آنگاه نوبت به اوربيتالهاي خالي مي‌رسد. بدين ترتيب سري سوم عناصر واسطه پديد مي‌آيند.
نكته قابـل توجه آن اسـت كه شعاع اتـم و يون نسبت به اتم و يون ، به طور چشمگير افزايش مي‌يابد و اين امر كاملاً منتظره است. ولي نكتة غير عادي آن است كه شعاع اتم و يون كه در دورة بلند ششم است، نسبت به شعاع اتم و يون، تغيير نكرده است! در صورتيكه مي‌دانيم كه در اين دوره نيز يك سطح يا لاية اصلي انرژي، اضافه شده و بر تعداد الكترونها و نيروهاي دافعه ميان آنها افزوده شده است!
در اينجا بايد به وجود نوعي " انقباض" در شعاع اتم و يون توجه كرد. هرگاه شعاعهاي اتمي و يوني عناصر واسطه گروههاي ديگر مجاور اين سه عنصر را مقايسه كنيم، به نتايج مشابه مي‌رسيم. به همين دليل مي‌گوييم كه " انقباض لانتانيدي " در سري سوم عناصر واسطه كه به دنبال لانتانيم در تناوب ششم مي‌آيند، ديده مي‌شود.
نظام مشاهده شده در طول اين سري از عناصر آن است كه همگي آنها اوربيتالهاي پرشده دارند (كه البته به موازات آنها 14 پروتون نيز در هسته دارند)، و همگي آنها مشمول پديدة انقباض لانتانيـدي مي‌باشند. علت انقباض لانتانيدي را بايد در پوشش ناقص الكترونهاي اوربيتالهاي دانست. چنين پوشش ناقصي با شدت كمتر، در سري عناصر نيز ديده مي‌شود. به تدريج كه از عنصر لانتانيم وارد سري 14 عنصري لانتانيد مي‌شويم و تا پيش مي‌رويم، مي‌بينيم كه بار هسته و تعداد الكترونهاي به ترتيب يك به يك افزايش مي‌يابد. اثر حائل يك الكترون بر الكترون ديگر به علت شكل " ناجور " اين الكترونها، خيلي كم است (كمتر از اوربيتالهاي)، بنابراين، در هر نوبت از افزايش، بر مقدار بارهسته‌اي مؤثري كه به وسيله الكترون احساس مي‌شود، افزوده مي‌گردد. و اين خود باعث كاهش حجم همه لايه متشكل از اوربيتالهاي مي‌شود. پيدايش تدريجي اين مراحل متوالي از انقباض، خود به آشكار شدن انقباض كلي لانتانيدي منجر مي‌شود.


پیوند های خارجی

http://Olympiad.roshd.ir/chemistry/content/pdf/0195.pdf





تعداد بازدید ها: 17932


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..