منو
 کاربر Online
448 کاربر online

آزادی و تکلیف

تازه کردن چاپ
(cached)

آیا انسان مکلف را مى توان آزاد به شمار آورد؟

  • استاد شهید مطهرى می گوید نه تنها آزادى باتکلیف منافاتى ندارد بلکه آزادى شرط تکلیف است .آزادى و اختیار یکى دیگر از شرایط تکلیف است . یعنى انسان آنگاه مکلف است به انجام یک وظیفه که اجبار و یا اضطرارى در کار نباشد , اگر اجبار ( اکراه ) یا اضطرار در کار باشد , تکلیف ساقط مى گردد . اجبار ( اکراه ) مانند اینکه یک قوهء جابره شخصى را تهدید کند به اینکه حتما روزهء خود را بخورد بطوریکه اگر نخورد , جانش در خطر قرار خواهد گرفت . بدیهى است که در چنین مورد تکلیف روزه ساقط مى شود , یا اگر کسى مستطیع شود و یک شخص جابر او را تهدید کند که اگر به حج برود به جان او یا کسانش صدمه وارد خواهد آورد . پیغمبر اکرم فرمود : « رفع ما استکرهوا علیه » . آنجا که اکراه و اجبار به میان آید تکلیف ساقط است .

اضطرار آن است که انسان از طرف شخصى مورد تهدید قرار نمى گیرد بلکه این خود اوست که انتخاب مى کند , ولى این انتخاب معلول شرایط سختى است که پیش آمده است , مانند کسى که در بیابانى درمانده و گرسنه است و جز مردار غذایى که سد جوع کند نمى یابد , در چنین موارد تکلیف حرمتخوردن مردار ساقط مى شود . اکراه و اجبار و همچنین اضطرار را از شرایط عمومى تکلیف نمى توان به حساب آورد , یعنى کلیت و عمومیت ندارد , اولا بستگى دارد به درجهء صدمه و ضررى که بناست دفع و یا رفع شود , و ثانیا بستگى دارد به اهمیت آن تکلیفى که انسان مى خواهد به علتاکراه یا اضطرار انجام ندهد . بدیهى است که هیچ گاه به بهانهء اکراه یا اضطرار نتوان به زیان دیگران و به ضرر اجتماع و یا به زیان خود دین اقدامى کرد . برخى تکالیف است که هر ضرر و صدمه اى را به خاطر آنها باید تحمل کرد .

منبع

  • استاد مطهری، انسان درقران، ص 46-47



تعداد بازدید ها: 6409


ارسال توضیح جدید
الزامی
big grin confused جالب cry eek evil فریاد اخم خبر lol عصبانی mr green خنثی سوال razz redface rolleyes غمگین smile surprised twisted چشمک arrow



از پیوند [http://www.foo.com] یا [http://www.foo.com|شرح] برای پیوندها.
برچسب های HTML در داخل توضیحات مجاز نیستند و تمام نوشته ها ی بین علامت های > و < حذف خواهند شد..